Działania niepożądane
Sorafenib Sandoz 200 mg
Sorafenib Sandoz, stosowany w terapii nowotworowej, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno ciężkie powikłania, jak zawał serca, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Szczególnie u pacjentów z rakiem tarczycy częściej występują zespół ręka-stopa, biegunka, łysienie, nadciśnienie tętnicze, hipokalcemia i rogowiak kolczystokomórkowy. W badaniach klinicznych odnotowano zastoinową niewydolność serca u 1,7-1,9% pacjentów leczonych sorafenibem (w porównaniu do 0,7-1,1% w grupach placebo).
- Działania niepożądane leku Sorafenib Sandoz 200 mg
- Najważniejsze ciężkie działania niepożądane
- Najczęstsze działania niepożądane
- Specyficzne grupy pacjentów i dodatkowe informacje
- Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Sorafenib Sandoz 200 mg
Sorafenib Sandoz to lek zawierający substancję czynną sorafenib w postaci tabletek powlekanych, stosowany w terapii nowotworowej. Jak każdy produkt leczniczy, może wywoływać działania niepożądane, które pojawiają się z różną częstotliwością i nasileniem u pacjentów poddanych terapii. Dogłębna znajomość profilu bezpieczeństwa jest kluczowa dla właściwego prowadzenia leczenia.1
Najważniejsze ciężkie działania niepożądane
Podczas terapii sorafenibem zidentyfikowano kilka szczególnie istotnych ciężkich działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Należą do nich:2
- Zawał i/lub niedokrwienie serca – powikłanie kardiologiczne mogące zagrażać życiu pacjenta
- Perforacja przewodu pokarmowego – stan nagły wymagający natychmiastowej interwencji chirurgicznej
- Polekowe zapalenie wątroby – poważne uszkodzenie funkcji hepatocytów na tle toksycznym
- Krwotok – z różnych lokalizacji, w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego oraz krwotok mózgowy
- Nadciśnienie tętnicze i/lub przełom nadciśnieniowy – nagłe, znaczne podwyższenie ciśnienia tętniczego zagrażające powikłaniami narządowymi
Najczęstsze działania niepożądane
W oparciu o dane z badań klinicznych, do najczęściej występujących działań niepożądanych sorafenibu należą:3
- Biegunka – częsty problem zaburzający równowagę wodno-elektrolitową
- Zmęczenie – przewlekłe uczucie osłabienia upośledzające codzienne funkcjonowanie
- Łysienie – wypadanie włosów o różnym nasileniu
- Zakażenia – infekcje bakteryjne, wirusowe lub grzybicze różnych układów i narządów
- Zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa) – bolesne zmiany skórne zlokalizowane na dłoniach i podeszwach stóp
- Wysypka – zmiany skórne o różnym charakterze i lokalizacji
Specyficzne grupy pacjentów i dodatkowe informacje
Należy zwrócić uwagę, że u pacjentów ze zróżnicowanym rakiem tarczycy obserwowano znacznie częstsze występowanie niektórych działań niepożądanych w porównaniu z pacjentami z rakiem nerkowokomórkowym (RCC) i wątrobowokomórkowym (HCC). Dotyczy to szczególnie takich objawów jak: zespół ręka-stopa, biegunka, łysienie, zmniejszenie masy ciała, nadciśnienie tętnicze, hipokalcemia oraz rogowiak kolczystokomórkowy/rak kolczystokomórkowy skóry.4
U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca w badaniach klinicznych sponsorowanych przez podmiot zgłoszono to powikłanie u 1,9% pacjentów leczonych sorafenibem (n=2276). W badaniu 11213 (RCC) występowanie zdarzeń niepożądanych potwierdzających zastoinową niewydolność serca odnotowano u 1,7% pacjentów leczonych sorafenibem wobec 0,7% pacjentów w grupie placebo. W badaniu 100554 (HCC) zdarzenie to wystąpiło u 0,99% osób leczonych sorafenibem oraz u 1,1% chorych otrzymujących placebo.5
Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych
W trakcie terapii sorafenibem obserwowano istotne klinicznie zaburzenia parametrów laboratoryjnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na:6
- Zwiększenie aktywności lipazy i amylazy – podwyższona aktywność lipazy stopnia 3 lub 4 wg CTCAE wystąpiła u 11% i 9% pacjentów w grupie otrzymującej sorafenib odpowiednio w badaniu 1 (RCC) i w badaniu 3 (HCC), w porównaniu z 7% i 9% pacjentów w odpowiednich grupach placebo. Klinicznie jawne zapalenie trzustki stwierdzono u 2 spośród 451 pacjentów leczonych sorafenibem (stopień 4 wg CTCAE) w badaniu 1, u 1 spośród 297 pacjentów leczonych w badaniu 3 (stopień 2 wg CTCAE).7
- Hipofosfatemia – bardzo często stwierdzana w badaniach laboratoryjnych. Zaobserwowano ją w badaniu 1 i badaniu 3 odpowiednio u 45% i 35% pacjentów otrzymujących sorafenib w porównaniu z 12% i 11% pacjentów otrzymujących placebo. Hipofosfatemia stopnia 3 wg CTCAE (1-2 mg/dl) w badaniu 1 wystąpiła u 13% pacjentów leczonych sorafenibem i u 3% pacjentów z grupy placebo, natomiast w badaniu 3 u 11% pacjentów leczonych sorafenibem i 2% pacjentów z grupy placebo. Etiologia hipofosfatemii związanej ze stosowaniem sorafenibu pozostaje nieznana.<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="Hipofosfatemia była bardzo często stwierdzana w badaniach laboratoryjnych. Zaobserwowano ją w badaniu 1 i badaniu 3 odpowiednio u 45 % i 35 % pacjentów otrzymujących sorafenib w porównaniu z 12% i 11% pacjentów otrzymujących placebo. Hipofosfatemia stopnia 3 wg CTCAE (1-2 mg/dl) w badaniu 1 wystąpiła u 13% pacjentów leczonych sorafenibem i u 3% pacjentów z grupy placebo, natomiast w badaniu 3 u 11% pacjentów leczonych sorafenibem i 2% pacjentów z grupy placebo. W badaniu 1 nie obserwowano hipofosfatemii stopnia 4 wg CTCAE (8
- Hipokalcemia – w badaniu 1 i badaniu 3 zgłoszono hipokalcemię odpowiednio u 12% i 26,5% pacjentów leczonych sorafenibem w porównaniu z 7,5% i 14,8% pacjentów otrzymujących placebo. Najwięcej zgłoszeń dotyczyło hipokalcemii małego stopnia (1 i 2 wg CTCAE). Etiologia hipokalcemii związanej z sorafenibem nie jest znana.<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu 1 i badaniu 3 zgłoszono hipokalcemię odpowiednio u 12% i 26,5% pacjentów leczonych sorafenibem w porównaniu z 7,5% i 14,8% pacjentów otrzymujących placebo. Najwięcej zgłoszeń dotyczyło hipokalcemii małego stopnia (1 i 2 wg CTCAE). W badaniu 1 i badaniu 3 hipokalcemia stopnia 3 wg CTCAE (6,0 – 7,0 mg/dl) wystąpiła odpowiednio u 1,1% i 1,8% pacjentów leczonych sorafenibem oraz u 0,2% i 1,1% pacjentów otrzymujących placebo, a hipokalcemia stopnia 4 wg CTCAE (9
- Hipokaliemia – w badaniach 1 i 3 zaobserwowano zmniejszone stężenie potasu odpowiednio u 5,4% i 9,5% pacjentów leczonych sorafenibem w porównaniu z 0,7% i 5,9% pacjentów otrzymujących placebo. Najwięcej zgłoszeń dotyczyło hipokaliemii małego stopnia (1 wg CTCAE).10
- Zaburzenia hematologiczne – nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych stopnia 3 lub 4 wg CTCAE, które występowały u ≥5% pacjentów otrzymujących sorafenib, obejmowały limfopenię i neutropenię.11
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych lub po wprowadzeniu do obrotu, sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Zastosowano następujące kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sorafenib Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zgłaszane w licznych badaniach klinicznych lub po wprowadzeniu do obrotu zestawiono poniżej, w tabeli 1, według klasyfikacji układów i narządów (wg MedDRA) i zgodnie z częstością występowania. Kategorie częstości określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 12
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie | Zapalenie mieszków włosowych | |||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Limfopenia | Leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (w tym reakcje skórne i pokrzywka) | Reakcja anafilaktyczna | Obrzęk naczynioruchowy | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | Nadczynność tarczycy | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt, hipokalcemia | Odwodnienie | Zespół rozpadu guza | ||
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | ||||
| Zaburzenia układu nerwowego | Obwodowa neuropatia czuciowa, zaburzenia smaku | Odwracalna tylna leukoencefalopatia, encefalopatia | |||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | ||||
| Zaburzenia serca | Zastoinowa niewydolność serca*, niedokrwienie mięśnia sercowego i zawał* | Wydłużenie odstępu QT | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok* (w tym krwotok z przewodu pokarmowego, układu oddechowego oraz krwotok mózgowy), nadciśnienie tętnicze | Nagłe zaczerwienienie | Przełom nadciśnieniowy* | Tętniaki i rozwarstwienie tętnicy | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Wodnista wydzielina z nosa, dysfonia | Zdarzenia przypominające śródmiąższowe choroby płuc (zapalenie płuc, zapalenie płuc wywołane napromienieniem, ostra niewydolność oddechowa, itp.) | |||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, nudności, wymioty | Zaparcie, zapalenie jamy ustnej (w tym suchość w jamie ustnej i ból języka), dyspepsja, dysfagia, choroba refluksowa przełyku | Zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka | Perforacja przewodu pokarmowego* | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Hiperbilirubinemia i żółtaczka | Zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych | Polekowe zapalenie wątroby* | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Suchość skóry, wysypka, łysienie, zespół ręka-stopa** | Rumień, świąd, rogowiak kolczystokomórkowy/rak kolczystokomórkowy skóry, złuszczające zapalenie skóry, trądzik, łuszczenie się skóry, hiperkeratoza | Wyprysk, rumień wielopostaciowy | Zapalenie skóry wywołane wcześniejszym napromienieniem, zespół Stevensa-Johnsona, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń krwionośnych | Toksyczna nekroliza naskórka |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból stawów, ból mięśni | Skurcze mięśni | Rabdomioliza | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek | Białkomocz | Zespół nerczycowy | ||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia erekcji | Ginekomastia | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie, ból (w tym jamy ustnej, brzucha, kości, ból nowotworowy, ból głowy) | Gorączka, astenia, zespół grypopodobny, zapalenie błon śluzowych | |||
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała, wzrost aktywności amylazy, wzrost aktywności lipazy | Przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, przemijające zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi | Nieprawidłowe wartości INR, nieprawidłowy poziom protrombiny |
* Działania niepożądane mogące zagrażać życiu lub zakończyć się zgonem
** Zespół ręka-stopa odpowiada zespołowi erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej w MedDRA
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania