właściwości odkażające
Właściwości odkażające (antyseptyczne) to zdolność substancji do niszczenia lub hamowania wzrostu mikroorganizmów na powierzchniach nieożywionych, tkankach żywych oraz ranach. Środki o takich właściwościach stosowane są w praktyce medycznej do zapobiegania infekcjom i ich leczenia.
Substancje o właściwościach odkażających działają poprzez różne mechanizmy: denaturację białek drobnoustrojów, uszkadzanie błon komórkowych, blokowanie enzymów komórkowych lub zaburzanie syntezy DNA. Do najczęściej stosowanych środków odkażających należą: alkohole (etanol, izopropanol), związki jodu, chlorheksydyna, nadtlenek wodoru, pochodne fenolu oraz czwartorzędowe związki amoniowe.
Skuteczność właściwości odkażających zależy od stężenia substancji, czasu ekspozycji, temperatury otoczenia oraz rodzaju mikroorganizmów. Istotny jest też rodzaj odkażanej powierzchni – niektóre środki mogą być stosowane wyłącznie na skórę, inne na błony śluzowe, a jeszcze inne tylko na powierzchnie nieożywione. Właściwy dobór środka odkażającego ma kluczowe znaczenie w procedurach medycznych, takich jak przygotowanie pola operacyjnego, dezynfekcja ran czy higiena rąk personelu medycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonu – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorek amonu (Ammonii chloridum) jest składnikiem aktywnym syropu Apipulmol w stężeniu 90 mg/100 g, co odpowiada dawce 12 mg w 10 ml preparatu. W farmakodynamice preparatu chlorek amonu pełni funkcję sekretolityczną, działając na błonę śluzową dróg oddechowych i zwiększając wydzielanie mniej lepkiego śluzu, ułatwiając jego odkrztuszanie. Substancja ta współdziała z sulfogwajakolem, który po rozpadzie do gwajakolu wykazuje działanie wykrztuśne poprzez redukcję lepkości wydzieliny oskrzelowej oraz słabe właściwości odkażające. Sulfogwajakol, będący solą potasową kwasu sulfonowego, łagodzi drażniące działanie gwajakolu na błony śluzowe przewodu pokarmowego, co korzystnie wpływa na profil bezpieczeństwa preparatu.
biodostępność, błona śluzowa dróg oddechowych, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chlorek amonu, działanie niepożądane, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, interakcja farmakodynamiczna, klasyfikacja ATC, kwas sulfonowy, metylu parahydroksybenzoesan, profil bezpieczeństwa, profil farmakodynamiczny, substancja pomocnicza, sulfogwajakol, właściwości odkażające, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Nadtlenek wodoru – Wskazania do stosowania
Nadtlenek wodoru (Hydrogenii peroxidum) wykazuje działanie odkażające poprzez uwalnianie aktywnego tlenu o właściwościach utleniających i przeciwdrobnoustrojowych. W praktyce klinicznej stosowany jest w różnych postaciach farmaceutycznych, dostosowanych do specyfiki zastosowania. Peroxygel 3,0 w formie żelu zawiera 30 mg/g nadtlenku wodoru i jest wskazany do dezynfekcji powierzchniowych ran, otarć oraz zadrapań skóry, zapewniając dłuższy kontakt substancji czynnej z raną. Skinsept mucosa, roztwór na błony śluzowe, zawiera 1,67 g 30% nadtlenku wodoru w 100 g preparatu wraz z etanolem 96% (10,4 g) i chloroheksydyną diglukonianem (1,5 g), stosowany jest do odkażania błon śluzowych i skóry graniczącej przed zabiegami inwazyjnymi, w tym ginekologicznymi, położniczymi oraz urologicznymi.
aktywny tlen, cewnikowanie pęcherza moczowego, chirurgiczne odkażanie rąk, chloroheksydyna diglukonianu, dezynfekcja, dezynfekcja skóry, izopropanol, nadtlenek wodoru, odkażanie błon śluzowych, odkażanie rąk, odkażanie ran, otarcie naskórka, Peroxygel, procedura ginekologiczna, procedura inwazyjna, ryzyko infekcji, Skinsept mucosa, Spitaderm, właściwości odkażające, właściwości przeciwdrobnoustrojowe, właściwości utleniające, zabieg operacyjny, zabieg położniczy, zabieg przezcewkowy, zadrapanie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gargarin –
Gargarin to preparat antyseptyczny w postaci proszku do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawierający w 5 g proszku: 1,74 g boraksu, 1,74 g sodu wodorowęglanu, 750 mg sodu chlorku, 750 mg benzoesanu sodu oraz 20 mg lewomentolu. Boraks działa protoplazmatycznie i bakteriostatycznie poprzez blokadę koenzymów mikroorganizmów, natomiast benzoesan sodu wykazuje działanie odkażające i bakteriobójcze poprzez zakwaszanie środowiska. Sodu chlorek pełni funkcję ściągającą, zwiększając miejscowy przepływ krwi i redukując obrzęk błony śluzowej, a lewomentol zapewnia efekt analgetyczny poprzez drażnienie receptorów zimna i zmniejszenie wrażliwości na ból.
błona śluzowa gardła, choroba gardła, dolegliwość bólowa, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie odkażające, działanie ściągające, działanie znieczulające, efekt analgetyczny, jon boranowy, lek antyseptyczny, namnażanie drobnoustrojów, obrzęk błony śluzowej, proszek do sporządzania roztworu, przepływ krwi, stan zapalny gardła, trucizna protoplazmatyczna, właściwości odkażające, włókno czuciowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salviasept –
Salviasept to koncentrat do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawierający kombinację olejków eterycznych i wyciągów ziołowych, w tym olejek goździkowy (2,0 g/100 g), mentol (2,0 g/100 g), olejek miętowy (1,1 g/100 g), cineol (0,6 g/100 g), olejek tymiankowy (0,3 g/100 g), majerankowy (0,3 g/100 g) oraz szałwiowy (0,2 g/100 g). Preparat zawiera także wyciąg płynny (93,5 g/100 g) z rumianku, szałwii, krwawnika, mięty pieprzowej, tymianku i kopru. Pomimo braku formalnych badań farmakodynamicznych, składniki te wykazują potencjalne działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, miejscowo znieczulające, chłodzące oraz ściągające, co może przyczyniać się do łagodzenia stanów zapalnych i podrażnień błony śluzowej gardła.
błona śluzowa gardła, cineol, drożność dróg oddechowych, działanie miejscowo znieczulające, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, infekcja gardła, koncentrat do sporządzania roztworu, koszyczek rumianku, liść szałwii, mentol, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek miętowy, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, podrażnienie gardła, stan zapalny, właściwości odkażające, wyciąg ziołowy, ziele krwawnika, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku