test reaktywności naczyniowej
Test reaktywności naczyniowej to badanie oceniające zdolność naczyń krwionośnych do zmiany swojej średnicy w odpowiedzi na różne bodźce. Jest to istotny parametr w ocenie funkcji śródbłonka naczyniowego oraz elastyczności i prawidłowości działania układu krążenia.
W praktyce klinicznej test ten wykonuje się najczęściej z użyciem ultrasonografii dopplerowskiej, pletyzmografii lub tonometrii tętniczej. Podczas badania ocenia się reakcję naczyń na bodźce fizjologiczne (np. przekrwienie reaktywne po okresie niedokrwienia) lub farmakologiczne (np. podanie acetylocholiny, nitrogliceryny).
Zaburzenia reaktywności naczyniowej są wczesnym markerem dysfunkcji śródbłonka i mogą poprzedzać rozwój miażdżycy oraz chorób sercowo-naczyniowych. Test ten znajduje zastosowanie w diagnostyce i monitorowaniu takich schorzeń jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, miażdżyca czy niewydolność serca.
Wyniki testu reaktywności naczyniowej pomagają w stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego i mogą wpływać na decyzje terapeutyczne. Upośledzona reaktywność naczyniowa jest niezależnym czynnikiem ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych i przedwczesnego zgonu z przyczyn kardiologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie płucne – Diagnostyka i diagnoza
Nadciśnienie płucne (PH) definiuje się jako średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (mPAP) ≥ 20 mmHg w spoczynku, mierzone podczas cewnikowania prawego serca, co stanowi złoty standard diagnostyczny. Diagnostyka wymaga wieloetapowego podejścia, obejmującego wstępną ocenę poza ośrodkiem specjalistycznym oraz pogłębioną diagnostykę w ośrodku referencyjnym. Kluczowe badania to echokardiografia przezklatkowa (TTE), która pozwala na szacunkową ocenę ciśnienia skurczowego w tętnicy płucnej (≥ 35-40 mmHg sugeruje PH), oraz cewnikowanie prawego serca, umożliwiające pomiar mPAP, ciśnienia zaklinowania w tętnicy płucnej (PCWP), rzutu serca i naczyniowego oporu płucnego (PVR). Diagnostyka uzupełniana jest przez EKG, RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową (CT/HRCT), scyntygrafię wentylacyjno-perfuzyjną (V/Q), rezonans magnetyczny serca (CMR), testy funkcji płuc, gazometrię oraz badania laboratoryjne, w tym markery BNP i NT-proBNP. Test reaktywności naczyniowej podczas RHC pozwala na identyfikację pacjentów kwalifikujących się do leczenia blokerami kanału wapniowego. Badania genetyczne są wskazane w podejrzeniu dziedzicznego lub specyficznego typu PH (mutacje BMPR2, ALK1, EIF2AK4).
angiografia płucna, badanie biochemiczne, badanie polisomnograficzne, badanie tarczycy, cewnikowanie prawego serca, ciśnienie w tętnicy płucnej, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, duszność, dysfunkcja prawej komory, echokardiografia, echokardiografia przezklatkowa, gazometria krwi tętniczej, idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne, kalkulator ryzyka, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne, nadciśnienie wrotne, niewydolność prawej komory, niewydolność prawej komory serca, obturacyjny bezdech senny, peptyd natriuretyczny, pletyzmografia, próba wątrobowa, przerost prawej komory, przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne, rezonans magnetyczny serca, rzut serca, scyntygrafia wentylacyjno-perfuzyjna, średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, śródmiąższowa choroba płuc, test 6-minutowego marszu, test reaktywności naczyniowej, tętnica płucna, tętnicze nadciśnienie płucne, tomografia komputerowa klatki piersiowej, twardzina układowa, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Leczenie
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wada wrodzona, w której jedna lub więcej żył płucnych łączy się z prawym przedsionkiem lub układem żył systemowych zamiast z lewym przedsionkiem. Wskazania do leczenia operacyjnego obejmują upośledzenie wydolności czynnościowej, powiększenie prawej komory, znaczący przeciek lewo-prawy (Qp:Qs ≥ 1,5:1), ciśnienie skurczowe w tętnicy płucnej <50% ciśnienia systemowego oraz naczyniowy opór płucny (PVR) <1/3 naczyniowego oporu systemowego (SVR). Techniki chirurgiczne obejmują m.in. łatę wewnątrzprzedsionkową, podział żyły głównej, procedurę Wardena oraz bezpośrednią reimplantację żył płucnych. W ostatnich latach rozwijają się metody przezskórne, szczególnie u pacjentów z podwójnym drenażem żył płucnych, gdzie stosuje się urządzenia okluzyjne po próbnym okluzji balonowej w celu oceny hemodynamiki.
angioplastyka, antagonista receptora endoteliny, ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, dysfunkcja węzła zatokowo-przedsionkowego, echokardiografia, hipotermia, implantacja stentu, inhibitor cyklazy guanylowej, inhibitor fosfodiesterazy 5, kardiochirurg, krążenie oboczne, krążenie pozaustrojowe, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne, okluzja balonowa, powiększenie prawej komory, procedura Wardena, przeciek lewo-prawy, test reaktywności naczyniowej, tomografia komputerowa klatki piersiowej, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, urządzenie okluzyjne, wrodzona wada serca, zaburzenia rytmu serca, zatoka wieńcowa, zespół Eisenmengera, zespół żyły głównej górnej - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Zapobieganie i profilaktyka
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wada wrodzona, charakteryzująca się przeciekiem lewo-prawym spowodowanym nieprawidłowym połączeniem jednej lub więcej żył płucnych z miejscem innym niż lewy przedsionek. Diagnostyka opiera się na echokardiografii, angiografii, a coraz częściej na rezonansie magnetycznym (MRI) i tomografii komputerowej (CT). Kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju nadciśnienia płucnego (PAH) oraz identyfikacja wysokiego ryzyka, co wymaga systematycznego stosowania wytycznych i cewnikowania prawego serca (RHC). Wskazania do korekcji chirurgicznej obejmują objawy kliniczne, powiększenie prawej komory oraz stosunek przepływu płucnego do systemowego (Qp:Qs) ≥ 1,5:1, przy ciśnieniu skurczowym w tętnicy płucnej < 50% ciśnienia systemowego i oporze naczyniowym płuc (PVR) < 1/3 systemowego oporu naczyniowego (SVR). W przypadku resekcji płucnej decyzje terapeutyczne opierają się na anatomii PAPVR i ocenie Qp/Qs, a u pacjentów bezobjawowych z prawidłowym Qp/Qs standardowa resekcja jest zwykle wystarczająca.
angiografia, angiografia tomografii komputerowej, antagonista receptora endoteliny, arytmia przedsionkowa, cewnikowanie prawego serca, ciśnienie skurczowe w tętnicy płucnej, ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, echokardiografia, hiperwolemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor cyklazy guanylowej, inhibitor fosfodiesterazy 5, nadciśnienie płucne, nadkrzepliwość, niewydolność prawego serca, opór naczyniowy płuc, procedura Wardena, przeciek lewo-prawy, rezonans magnetyczny, systemowy opór naczyniowy, test reaktywności naczyniowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zespół Eisenmengera