antygen wydzielniczo-wydalniczy
Antygen wydzielniczo-wydalniczy (ang. excretory-secretory antigen, ESA) to kompleks substancji biologicznie czynnych uwalnianych przez pasożyty podczas ich cyklu życiowego. Antygeny te są produkowane przez gruczoły wydzielnicze pasożytów lub stanowią produkty ich metabolizmu wydalane do środowiska zewnętrznego.
ESA odgrywają kluczową rolę w diagnostyce chorób pasożytniczych, gdyż często pojawiają się we krwi gospodarza wcześniej niż przeciwciała skierowane przeciwko antygenom somatycznym pasożyta. Szczególne znaczenie mają w diagnostyce takich chorób jak toksokaroza, toksoplazmoza, włośnica czy fascioloza, gdzie testy immunoenzymatyczne (ELISA) oparte na ESA charakteryzują się wysoką czułością i swoistością.
W immunopatologii zakażeń pasożytniczych antygeny wydzielniczo-wydalnicze pełnią istotną funkcję w modulowaniu odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Mogą one hamować aktywację dopełniacza, wpływać na funkcje komórek dendrytycznych i makrofagów oraz indukować rozwój limfocytów T regulatorowych, co umożliwia pasożytom przetrwanie w organizmie gospodarza.
Badania nad antygenami ESA mają duże znaczenie w opracowywaniu nowych metod diagnostycznych oraz potencjalnych szczepionek przeciwko chorobom pasożytniczym. Rekombinantowe antygeny ESA są coraz częściej wykorzystywane w testach diagnostycznych nowej generacji, zapewniając wyższą standaryzację i powtarzalność wyników.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Toxokarioza – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka toksokarozy opiera się głównie na badaniach serologicznych, zwłaszcza testach immunoenzymatycznych (ELISA) wykorzystujących antygeny wydzielniczo-wydalnicze larw (TES). Miano końcowe ≥1:32 uznaje się za dodatnie, z czułością 78% dla larwy wędrującej trzewnej (VLM) i 73% dla larwy wędrującej ocznej (OLM), oraz swoistością około 91-92%. Eozynofilia obwodowa i podwyższony poziom IgE są istotnymi markerami laboratoryjnymi, choć eozynofilia może być nieobecna w toksokarozie ocznej. Diagnostyka OLM opiera się na badaniu okulistycznym, serologii surowicy i płynu komorowego oka, a także obrazowaniu (OCT, USG B, MRI). Immunoblot (Western blot) jest stosowany do potwierdzenia wyników ELISA, redukując fałszywie dodatnie wyniki. Diagnostyka molekularna (PCR) umożliwia identyfikację larw w tkankach, choć jest rzadko stosowana klinicznie ze względu na trudności w pobraniu materiału.
albendazol, angiografia fluoresceinowa, antygen wydzielniczo-wydalniczy, badanie obrazowe, badanie okulistyczne, białko kationowe eozynofilów, diagnostyka molekularna, diagnostyka różnicowa, eozynofilia obwodowa, immunoblot, miano przeciwciał, optyczna koherentna tomografia, płyn mózgowo-rdzeniowy, test immunoenzymatyczny, toksokaroza oczna, toksokaroza trzewna, zapalenie ciała szklistego, zapalenie wewnątrzgałkowe