skutek ogólnoustrojowy

Skutek ogólnoustrojowy (efekt systemowy) to oddziaływanie leku, substancji chemicznej lub innego czynnika na cały organizm, a nie tylko na miejsce jego podania czy aplikacji. Efekty ogólnoustrojowe występują, gdy substancja zostaje wchłonięta do krwiobiegu i rozprowadzona po całym organizmie, docierając do różnych narządów i tkanek.

W farmakoterapii skutki ogólnoustrojowe mogą być zamierzone (jak w przypadku leków przeciwbólowych, przeciwgorączkowych czy antybiotyków) lub stanowić działania niepożądane. Wiele leków stosowanych miejscowo, takich jak maści, kremy czy aerozole, może również wywoływać efekty ogólnoustrojowe, jeśli zostaną wchłonięte w wystarczającej ilości przez skórę, błony śluzowe lub inne tkanki.

Nasilenie skutków ogólnoustrojowych zależy od wielu czynników, m.in. dawki substancji, drogi podania, biodostępności, metabolizmu i wydalania. W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie potencjalnych skutków ogólnoustrojowych, szczególnie w przypadku pacjentów z niewydolnością narządów odpowiedzialnych za metabolizm i wydalanie leków (wątroba, nerki) oraz w populacjach szczególnie wrażliwych, jak dzieci, osoby starsze czy kobiety w ciąży.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Difortan

Difortan w postaci żelu zawiera 100 mg etofenamatu na 1 g preparatu i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Należy unikać aplikacji na błony śluzowe oraz oczy ze względu na ryzyko podrażnień. U pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ istnieje ryzyko reakcji krzyżowej, dlatego konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego. Produkt może wywoływać fotoalergię kontaktową, dlatego pacjent powinien unikać ekspozycji leczonego obszaru na promieniowanie słoneczne i stosować odzież ochronną. Etofenamat może przenikać przez skórę, a ryzyko działań ogólnoustrojowych wzrasta wraz z powierzchnią aplikacji, ilością żelu oraz czasem ekspozycji.
absorpcja przezskórna, bariera skórna, etofenamat, fotoalergia kontaktowa, martwica naskórka, nadwrażliwość na leki, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, reakcja krzyżowa, reakcja skórno-śluzówkowa, skutek ogólnoustrojowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wywiad alergologiczny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiana pęcherzowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – Momester 50 mcg/dawkę

Przedawkowanie mometazonu furoinianu w postaci aerozolu do nosa, zawierającego 50 mikrogramów substancji czynnej na dawkę, wiąże się z niskim ryzykiem poważnych skutków ogólnoustrojowych ze względu na jego minimalną biodostępność ogólnoustrojową, która wynosi poniżej 1%. Głównym klinicznym efektem nadmiernego stosowania mometazonu, zarówno wziewnie, jak i doustnie, jest zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadzące do supresji funkcji kory nadnerczy i zmniejszenia wydzielania endogennych kortykosteroidów, co może skutkować niedoczynnością kory nadnerczy. Nie określono precyzyjnej dawki wywołującej przedawkowanie, jednak objawy te pojawiają się przy stosowaniu zbyt dużych dawek kortykosteroidów.
aerozol donosowy, biodostępność ogólnoustrojowa, endogenny steroid, kortykosteroid, mometazonu furoinian, mometazonu furoinian jednowodny, niedoczynność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podanie donosowe, podanie wziewne, skutek ogólnoustrojowy, supresja kory nadnerczy
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Difortan 100 mg/g

Ocena wpływu miejscowego niesteroidowego leku przeciwzapalnego Difortan (etofenamat 100 mg/g w postaci żelu) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn wskazuje na brak przewidywanych negatywnych efektów psychomotorycznych. Ze względu na miejscową aplikację i charakter działania etofenamatu, nie spodziewa się ogólnoustrojowego wpływu na funkcje poznawcze i motoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. W charakterystyce produktu leczniczego nie wskazano konieczności ograniczeń w tym zakresie, jednak brak jest specyficznych badań klinicznych potwierdzających ten brak wpływu, co stanowi istotną informację dla lekarza przekazującego zalecenia pacjentowi.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie leku, etofenamat, farmakoterapia, funkcja poznawcza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja organizmu, skutek ogólnoustrojowy, właściwości fizyko-chemiczne leku, zdolność motoryczna, zdolność psychomotoryczna

skutek ogólnoustrojowy

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Difortan

Przedawkowanie – Momester 50 mcg/dawkę

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Difortan 100 mg/g