emodyna i frangulina

Emodyna i frangulina to związki należące do grupy antrachinonów, występujące naturalnie w korze kruszyny (Frangula alnus) oraz innych roślinach o działaniu przeczyszczającym. Emodyna jest bezpośrednio aktywnym związkiem, podczas gdy frangulina to glikozyd, który po hydrolizie w przewodzie pokarmowym uwalnia emodinę.

Mechanizm działania tych związków polega na stymulacji perystaltyki jelita grubego poprzez podrażnienie błony śluzowej oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów. Działanie przeczyszczające pojawia się zazwyczaj po 6-8 godzinach od przyjęcia, co jest związane z czasem potrzebnym na dotarcie substancji do jelita grubego i metabolizm glikozydów do form aktywnych.

W praktyce klinicznej preparaty zawierające emodinę i frangulinę stosuje się w krótkotrwałym leczeniu zaparć oraz przed badaniami diagnostycznymi przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, uzależnienia od środków przeczyszczających oraz uszkodzenia splotu mięśniowego jelita.

Ze względu na potencjalne działanie genotoksyczne i możliwy związek z nowotworzeniem, współczesna farmakoterapia ogranicza stosowanie antrachinonów na rzecz bezpieczniejszych środków przeczyszczających. Przeciwwskazania obejmują ciążę, okres laktacji, nieswoiste choroby zapalne jelit oraz niedrożność jelit.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl