receptor wewnątrzkomórkowy
Receptory wewnątrzkomórkowe to wyspecjalizowane białka zlokalizowane wewnątrz komórki, które wiążą się ze specyficznymi ligandami i uczestniczą w transdukcji sygnału, prowadząc do odpowiedzi komórkowej. W przeciwieństwie do receptorów błonowych, które znajdują się w błonie komórkowej, receptory wewnątrzkomórkowe są umiejscowione w cytoplazmie lub jądrze komórkowym.
Główne rodzaje receptorów wewnątrzkomórkowych obejmują receptory jądrowe (np. receptory steroidowe, receptory hormonów tarczycy, receptory witaminy D), receptory cytozolowe oraz receptory zlokalizowane w retikulum endoplazmatycznym. Ligandy tych receptorów to zazwyczaj małe, lipofilne cząsteczki, które mogą swobodnie dyfundować przez błonę komórkową, takie jak hormony steroidowe, hormony tarczycy czy retinoidy.
Mechanizm działania receptorów wewnątrzkomórkowych najczęściej obejmuje wiązanie liganda, zmianę konformacji receptora, dimeryzację, translokację do jądra komórkowego (jeśli receptor znajduje się w cytoplazmie) oraz wiązanie do specyficznych sekwencji DNA, co prowadzi do regulacji ekspresji genów. Zaburzenia funkcjonowania receptorów wewnątrzkomórkowych są związane z różnymi stanami patologicznymi, w tym chorobami endokrynologicznymi, metabolicznymi i nowotworami.