jodek sodu Na 131I
Jodek sodu Na 131I (I-131) to radioaktywny izotop jodu, który jest szeroko stosowany w diagnostyce i leczeniu chorób tarczycy. Wykorzystywany jest ze względu na swoją zdolność do gromadzenia się w komórkach tarczycy, co umożliwia zarówno obrazowanie tego narządu, jak i leczenie jego schorzeń poprzez selektywne niszczenie tkanki tarczycowej.
W diagnostyce, jodek sodu Na 131I stosuje się do wykonywania scyntygrafii tarczycy oraz do oceny jej czynności. Metoda ta pozwala na wizualizację struktury gruczołu oraz wykrycie obszarów nadczynności lub niedoczynności. W terapii, większe dawki I-131 wykorzystywane są do leczenia nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa) oraz do ablacji resztkowej tkanki tarczycowej po tyreoidektomii w przypadku raka tarczycy.
Czas połowicznego rozpadu I-131 wynosi około 8 dni, co pozwala na skuteczne działanie terapeutyczne przy stosunkowo krótkim okresie narażenia pacjenta na promieniowanie. Ze względu na właściwości promieniotwórcze, stosowanie jodku sodu Na 131I wymaga przestrzegania odpowiednich procedur ochrony radiologicznej oraz monitorowania pacjentów po podaniu izotopu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Jodek sodu Na 131I w roztworze do wstrzykiwań (aktywność 37-740 MBq/ml) jest radiofarmaceutykiem wykorzystywanym zarówno w diagnostyce, jak i terapii schorzeń tarczycy. Izotop 131I charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), a także promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. W diagnostyce umożliwia ocenę funkcji tarczycy w nadczynności i niedoczynności, a także morfologii i topografii gruczołu, w tym identyfikację ektopii oraz charakterystykę czynnościową zmian ogniskowych (guzki zimne, ciepłe i gorące). Ponadto stosowany jest jako dawka testowa do oceny kinetyki radiojodu, co pozwala na precyzyjne obliczenie aktywności terapeutycznej. W diagnostyce raka tarczycy służy do identyfikacji pozostałości tkanki po tyreoidektomii oraz lokalizacji przerzutów.
choroba Gravesa-Basedowa, dawka próbna, efektywny okres półtrwania, ektopia tarczycy, guzek autonomiczny, guzek ciepły, guzek gorący, guzek zimny, jodek sodu Na 131I, mikroprzerzut, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, promieniotwórczy izotop jodu, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, przerzut jodochwytny, przerzut raka tarczycy, radiofarmaceutyk, rak brodawkowaty, rak pęcherzykowy, terapia izotopowa, tyreoidektomia, wole guzkowe obojętne, wole wieloguzkowe, wychwyt tarczycowy, zaburzenia czynności tarczycy, zmiana ogniskowa, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Stosowanie radiofarmaceutyku zawierającego jodek sodu NaI, szczególnie jodu-131, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych zależnych od dawki. W dawkach diagnostycznych ryzyko jest relatywnie niskie, a najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości, nudności, wymioty oraz wrodzone zaburzenia czynności tarczycy, choć ich częstość pozostaje nieznana. W terapii, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 1850 MBq (np. w leczeniu nadczynności tarczycy lub raka tarczycy), ryzyko powikłań wzrasta i obejmuje m.in. popromienne zapalenie i zwłóknienie płuc, obrzęk mózgu, niedoczynność tarczycy pojawiającą się od kilku tygodni do lat po leczeniu, zaburzenia czynności gruczołów ślinowych i łzowych, supresję szpiku kostnego (często po dawkach >5000 MBq), a także upośledzenie płodności u obu płci. Występuje także zwiększone ryzyko nowotworów i mutacji genetycznych, co wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
białaczka, choroba Gravesa-Basedowa, erytrocytopenia, jodek sodu Na 131I, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, oftalmopatia tarczycowa, oligospermia, ośrodkowy układ nerwowy, popromienne zapalenie płuc, popromienne zapalenie tarczycy, promieniowanie jonizujące, przerzuty raka tarczycy, rak ślinianek, rak tarczycy, rak żołądka, stężenie FSH, substytucja hormonalna, suchość jamy ustnej, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, upośledzenie płodności, upośledzenie spermatogenezy, zaburzenia czynności tarczycy, zapalenie ślinianek, zespół suchości, zwężenie kanalików łzowych, zwężenie tchawicy, zwłóknienie płuc