nefroblastoma
Nefroblastoma (guz Wilmsa) to najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy nerek występujący u dzieci, stanowiący około 6-7% wszystkich nowotworów dziecięcych. Szczyt zachorowań przypada na wiek 3-4 lat, a około 80% przypadków diagnozowanych jest przed 5. rokiem życia.
Patogeneza guza Wilmsa związana jest z mutacjami genów WT1, WT2, WTX oraz innymi zaburzeniami genetycznymi. Około 10% przypadków współistnieje z zespołami wad wrodzonych, takimi jak zespół WAGR, zespół Beckwitha-Wiedemanna czy zespół Denys-Drash.
Klinicznie nefroblastoma objawia się najczęściej jako wyczuwalny, niebolesny guz w jamie brzusznej. Mogą występować również krwiomocz, nadciśnienie tętnicze, gorączka oraz ból brzucha. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, TK, MRI) oraz badania laboratoryjne.
Leczenie jest wieloetapowe i zależy od stopnia zaawansowania oraz histopatologicznego typu guza. Obejmuje zabieg chirurgiczny (nefrektomię), chemioterapię, a w niektórych przypadkach również radioterapię. Rokowanie jest zazwyczaj dobre – całkowite wyleczenie osiąga się u około 90% pacjentów.
Klasyfikacja histopatologiczna wyróżnia typ korzystny (80-85% przypadków) i niekorzystny (15-20%), co ma istotne znaczenie prognostyczne. Monitorowanie po leczeniu powinno być prowadzone długoterminowo z uwagi na możliwość nawrotów oraz rozwoju późnych powikłań terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Sorafenib, będący inhibitorem wielokinazowym z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01EX02), wykazuje działanie przeciwproliferacyjne i przeciwangiogenne poprzez hamowanie kinaz serynowo-treoninowych (CRAF, BRAF, mutacja V600E BRAF) oraz receptorowych kinaz tyrozynowych (c-KIT, FLT-3, VEGFR-2, VEGFR-3, PDGFR-β) zarówno w komórkach nowotworowych, jak i w unaczynieniu guza. W badaniach klinicznych III fazy u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (N=602) sorafenib istotnie wydłużył medianę przeżycia całkowitego (OS) do 46,3 tygodni w porównaniu do 34,4 tygodni w grupie placebo (HR=0,69; p=0,00058) oraz medianę czasu do progresji (TTP) do 24,0 tygodni vs. 12,3 tygodni (HR=0,58; p=0,000007). Podobne wyniki potwierdzono w drugim badaniu (N=226) w Azji (HR dla OS=0,68; p=0,01414). W leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego sorafenib poprawił przeżycie wolne od progresji (PFS) do mediany 167 dni vs. 84 dni w grupie placebo (HR=0,44; p<0,000001) oraz medianę OS do 19,3 miesięcy vs. 15,9 miesięcy (HR=0,77; p=0,015). Efekt terapeutyczny był niezależny od wieku, stanu sprawności ECOG i wcześniejszego leczenia.
angiogeneza nowotworowa, czas do progresji, działanie przeciwangiogenne, działanie przeciwproliferacyjne, guz mezoblastyczny nerki, guz rabdoidalny nerki, hepatoblastoma, inhibitor wielokinazowy, jasnokomórkowy rak nerki, kinaza RAF, kinaza serynowo-treoninowa, klasyfikacja BCLC, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja TNM, kryteria RECIST, mięsak jasnokomórkowy, mutacja V600E BRAF, nefroblastoma, nefroblastomatoza, nerczak niedojrzały, odstęp QT, odstęp QTcB, odstęp QTcF, proliferacja komórek nowotworowych, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, rak nerkowokomórkowy, rak rdzeniasty nerki, rak wątrobowokomórkowy, receptor PDGFR, receptorowa kinaza tyrozynowa, skala ECOG, wątrobiak, współczynnik ryzyka, zaburzenia czynności wątroby, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sorafenib Mylan 200 mg
Sorafenib jest wielokinazowym inhibitorem kinaz białkowych, wykazującym działanie przeciwproliferacyjne i przeciwangiogenne poprzez hamowanie kinaz serynowo-treoninowych (CRAF, BRAF, V600E BRAF) oraz receptorowych kinaz tyrozynowych (c-KIT, FLT-3, VEGFR-2, VEGFR-3, PDGFR-ß) zarówno w komórkach nowotworowych, jak i w unaczynieniu guza. W badaniach klinicznych fazy III u pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (HCC) sorafenib znacząco wydłużył medianę przeżycia całkowitego (OS) do 46,3 tygodni w porównaniu do 34,4 tygodni w grupie placebo (HR=0,69; p=0,00058) oraz medianę czasu do progresji (TTP) do 24,0 tygodni vs. 12,3 tygodni (HR=0,58; p=0,000007). Podobne korzyści potwierdzono w badaniu przeprowadzonym w Azji (HR dla OS=0,68; p=0,01414). W leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC) sorafenib poprawił przeżycie wolne od progresji (PFS) do 167 dni vs. 84 dni w grupie placebo (HR=0,44; p<0,000001) oraz medianę OS do 19,3 miesięcy vs. 15,9 miesięcy (HR=0,77; p=0,015). Efekt terapeutyczny był niezależny od wieku, stanu ECOG, grupy ryzyka MSKCC oraz wcześniejszego leczenia.
czas do progresji, działanie przeciwangiogenne, działanie przeciwproliferacyjne, guz mezoblastyczny nerki, guz rabdoidalny nerki, hepatoblastoma, inhibitor wielokinazowy, jasnokomórkowy rak nerki, kinaza serynowo-treoninowa, klasyfikacja BCLC, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja TNM, kryteria RECIST, mięsak jasnokomórkowy, nefroblastoma, nefroblastomatoza, nerczak niedojrzały, odstęp QT, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji choroby, rak rdzeniasty nerki, rak wątrobowokomórkowy, rak wątroby, receptorowa kinaza tyrozynowa, skala ECOG, sorafenib, wątrobiak, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, zaawansowany rak nerkowokomórkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy wilmsa – Epidemiologia
Guzy Wilmsa (nephroblastoma) stanowią najczęstszy złośliwy nowotwór nerki u dzieci, odpowiadając za 85-95% przypadków nowotworów nerek w tej grupie wiekowej oraz 5-7% wszystkich nowotworów dziecięcych. Roczna częstość występowania wynosi około 7-10,4 przypadków na milion dzieci poniżej 15. roku życia, z wyraźnymi różnicami geograficznymi i etnicznymi – najczęściej u osób pochodzenia afrykańskiego (>10/milion), rzadziej u rasy białej (6-9/milion) i najrzadziej u wschodnioazjatyckiej (3-4/milion). Mediana wieku rozpoznania to 3-4 lata, z wcześniejszym występowaniem w przypadkach obustronnych i zespołach genetycznych (np. WAGR, Denys-Drash, Beckwitha-Wiedemanna). Nadzór przesiewowy za pomocą USG nerek co 3-4 miesiące jest zalecany u dzieci z ryzykiem ≥1-5%, szczególnie do 5-7 roku życia, w zależności od zespołu predysponującego. Wskazane jest prowadzenie badań przesiewowych po konsultacji genetycznej, a wykryte zmiany powinny być leczone w ośrodkach specjalistycznych.
aniridia, chemioradioterapia, chemoradioterapia, guz jamy brzusznej, guz Wilmsa, histologia anaplastyczna, histologia korzystna, krwiomocz, nadciśnienie tętnicze, nadzór onkologiczny, nawrót nowotworu, nefroblastoma, nowotwór złośliwy nerki, przeżycie całkowite, przeżycie specyficzne dla raka, rezonans magnetyczny, terapia wielomodalna, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wznowa nowotworu, zespół Beckwitha-Wiedemanna, zespół Perlmana, zespół WAGR - Leksykon chorób i schorzeń
Ogniskowe segmentowe stwardnienie kłębuszków nerkowych – Diagnostyka i diagnoza
Ogniskowe segmentowe stwardnienie kłębuszków nerkowych (FSGS) to histopatologiczny wzorzec uszkodzenia nerek, charakteryzujący się segmentalnym stwardnieniem wybranych kłębuszków, będący częstą przyczyną zespołu nerczycowego z białkomoczem często przekraczającym 3,5 g/dobę, hipoalbuminemią (<30 g/l), hiperlipidemią oraz obrzękami. Diagnostyka opiera się na biopsji nerki, gdzie obserwuje się segmentalne stwardnienie, obliterację kapilar, złogi hialinowe oraz rozlane zatarcie wypustek podocytów w mikroskopii elektronowej. Klasyfikacja Columbia wyróżnia pięć wariantów morfologicznych FSGS, zróżnicowanych pod względem rokowania i progresji do stadium 5 przewlekłej choroby nerek (PChN). Rozróżnienie pierwotnego FSGS, wymagającego leczenia immunomodulującego, od wtórnego, związanego z czynnikami takimi jak nefropatia cukrzycowa, infekcje wirusowe czy leki, jest kluczowe dla wyboru terapii.
azot mocznikowy, białkomocz nerczycowy, biopsja nerki, choroba autoimmunologiczna, choroba Fabry’ego, choroba zmian minimalnych, elektroforeza białek, guz Wilmsa, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, infekcja wirusowa, leczenie immunosupresyjne, mikroskopia elektronowa, nadciśnienie tętnicze, nefroblastoma, nefropatia cukrzycowa, nefropatia nadciśnieniowa, nefropatia refluksowa, podocyt, steroidooporny zespół nerczycowy, stwardnienie kłębuszków nerkowych, toczeń rumieniowaty układowy, torebka Bowmana, ultrasonografia nerek, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik białko/kreatynina, wypustki stopowate, zespół Alporta, zespół nerczycowy - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy zarodkowe – Epidemiologia
Guzy zarodkowe OUN u dzieci stanowią około 20-25% pierwotnych nowotworów OUN, z rdzeniakiem jako najczęstszym typem (64-73%). Częstość występowania guzów zarodkowych u dzieci w wieku 1-9 lat jest 5-10 razy wyższa niż u dorosłych, ze standaryzowaną częstością około 0,25/100 000 rocznie. Nerwiak zarodkowy i guz Wilmsa wykazują częstość odpowiednio 13,7 i 9,4 na milion, a rdzeniak 1,5-2/100 000, co przekłada się na około 350 nowych przypadków rocznie w USA. Guzy atypowe teratoidno-rabdoidalne (AT/RT) stanowią 17% guzów zarodkowych, a ETMR są wyjątkowo rzadkie (1,35/1 000 000 dzieci 1-4 lat). Występują głównie u niemowląt i małych dzieci, z przewagą płci męskiej w większości typów, wyjątkiem są ETMR i guzy z amplifikacją PLAGL1, częstsze u dziewczynek. Różnice epidemiologiczne obserwuje się także w zależności od rasy, pochodzenia etnicznego i statusu społeczno-ekonomicznego (SES), co sugeruje wpływ czynników środowiskowych na etiologię.
choroba rozsiana, diagnostyka molekularna, diagnoza, ETMR, ganglioneuroblastoma, guz Wilmsa, klasyfikacja WHO, leczenie paliatywne, medulloepithelioma, nawrót choroby, nefroblastoma, nerwiak zarodkowy, obrazowanie dyfuzyjne, opony mózgowo-rdzeniowe, płyn mózgowo-rdzeniowy, podgrupy molekularne, radioterapia, rdzeniak, status społeczno-ekonomiczny, wątrobiak zarodkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy wilmsa – Zapobieganie i profilaktyka
Guzy Wilmsa (nefroblastoma) to nowotwory nerki o podłożu embriologicznym, występujące głównie u dzieci, których etiologia nie jest związana z czynnikami środowiskowymi ani modyfikowalnym stylem życia. Czynniki ryzyka, takie jak wiek, rasa, płeć oraz predyspozycje genetyczne (m.in. mutacje WT1, aberracje 11p15), nie podlegają prewencji pierwotnej. Wysokie ryzyko rozwoju guza obserwuje się u pacjentów z zespołami genetycznymi, takimi jak WAGR (50% ryzyko), Beckwitha-Wiedemanna oraz Denysa-Drasha. Wczesne wykrycie jest możliwe dzięki regularnym badaniom ultrasonograficznym jamy brzusznej, zalecanym co 3-6 miesięcy, a w przypadku zespołu WAGR nawet co 3 miesiące do 8 roku życia. W szczególnych przypadkach, np. u pacjentów z zespołem Denysa-Drasha, rozważa się profilaktyczne nefrektomie z późniejszym przeszczepem nerki.
badanie fizykalne, badanie palpacyjne, badanie prenatalne, badanie przesiewowe, czynnik ryzyka, czynnik środowiskowy, dysfagia, funkcja nerek, gen WT1, guz Wilmsa, nefroblastoma, nowotwór nerki, poradnictwo genetyczne, przerzut nowotworowy, przeszczep nerki, ultrasonografia jamy brzusznej, zapłodnienie in vitro, zarodek, zespół Beckwitha-Wiedemanna, zespół Denysa-Drasha, zespół genetyczny, zespół WAGR - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna leku Doxorubicin-Ebewe, jest cytostatykiem stosowanym w terapii szerokiego spektrum nowotworów, zarówno hematologicznych, jak i guzów litych. Preparat dostępny jest w formie koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w fiolkach zawierających 10 mg, 50 mg, 100 mg lub 200 mg substancji czynnej. Wskazania obejmują m.in. mięsak tkanek miękkich i kości, ziarnicę złośliwą, chłoniaki nieziarnicze, ostre białaczki limfoblastyczne i szpikowe, rak tarczycy, piersi, jajnika, pęcherza moczowego, drobnokomórkowy rak płuc oraz neuroblastomę. Dodatkowo, doksorubicyna wykazuje korzyści terapeutyczne w leczeniu szpiczaka mnogiego, nowotworów układu rozrodczego kobiet (rak endometrium, szyjki macicy), nowotworów pediatrycznych (guz Wilmsa), nowotworów głowy i szyi, przewodu pokarmowego (rak żołądka, trzustki, wątroby) oraz układu moczowo-płciowego mężczyzn (rak prostaty, jądra).
chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, cytostatyk, guz Wilmsa, kardiotoksyczność, komórka plazmatyczna, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, mięsak tkanek miękkich, nefroblastoma, neuroblastoma, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, rak drobnokomórkowy płuc, rak endometrium, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak szyjki macicy, rak tarczycy, rak trzustki, rak wątroby, rak żołądka, szpiczak mnogi, wynaczynienie, ziarnica złośliwa