lulek czarny

Lulek czarny (Hyoscyamus niger), znany również jako bilun czarny, to roślina należąca do rodziny psiankowatych (Solanaceae). Jest to gatunek ziela o działaniu silnie trującym, zawierający wysokie stężenie alkaloidów tropanowych, takich jak skopolamina, hioscyjamina i atropina.

W medycynie lulek czarny ma znaczenie toksykologiczne. Zatrucie tą rośliną objawia się zespołem antycholinergicznym, charakteryzującym się tachykardią, rozszerzeniem źrenic, suchością błon śluzowych, podwyższoną temperaturą ciała, zaburzeniami świadomości oraz halucynacjami. W ciężkich przypadkach zatrucie może prowadzić do śpiączki i zgonu.

Historycznie ekstrakty z lulka czarnego były wykorzystywane w medycynie tradycyjnej jako środek przeciwbólowy, rozkurczowy i uspokajający. Współcześnie niektóre wyizolowane alkaloidy z tej rośliny znalazły zastosowanie w nowoczesnej farmakoterapii, np. atropina jako antagonista receptorów muskarynowych stosowana w okulistyce, anestezjologii oraz w leczeniu bradykardii i zatruć związkami fosforoorganicznymi.

Diagnostyka zatrucia lulkiem czarnym opiera się na obrazie klinicznym oraz wykryciu alkaloidów tropanowych w płynach ustrojowych. Leczenie jest głównie objawowe, obejmujące dekontaminację przewodu pokarmowego, monitorowanie funkcji życiowych oraz podanie fizostygminy jako swoistej odtrutki w ciężkich przypadkach zatrucia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl