osmolalność płynów ustrojowych

Osmolalność płynów ustrojowych to miara stężenia cząstek rozpuszczonych w płynach organizmu, wyrażana w mOsm/kg H₂O. Prawidłowa osmolalność osocza wynosi 280-295 mOsm/kg H₂O i jest utrzymywana w wąskim zakresie dzięki precyzyjnym mechanizmom regulacyjnym.

Główne cząsteczki wpływające na osmolalność płynów ustrojowych to elektrolity (głównie sód), glukoza i mocznik. Zmiany osmolalności mogą wynikać z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, cukrzycy, niewydolności nerek czy zatruć (np. alkoholem etylowym lub metanolem).

Pomiar osmolalności jest istotnym parametrem diagnostycznym w ocenie zaburzeń gospodarki wodnej, elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej. Hiperosmolalność (>295 mOsm/kg H₂O) może prowadzić do odwodnienia komórek, zaś hipoosmolalność (<280 mOsm/kg H₂O) do obrzęku komórkowego, co jest szczególnie niebezpieczne dla komórek mózgowych.

W praktyce klinicznej osmolalność można zmierzyć bezpośrednio lub obliczyć ze wzoru uwzględniającego stężenie sodu, glukozy i mocznika. Różnica między wartością zmierzoną a obliczoną (luka osmolalna) może wskazywać na obecność nieuwzględnionych we wzorze substancji osmotycznie czynnych, np. toksyn.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl