adhezyjne białko komórek nabłonka
Adhezyjne białko komórek nabłonka (epithelial cell adhesion molecule, EpCAM) to glikoproteina transmembranowa, która odgrywa kluczową rolę w procesach adhezji międzykomórkowej w tkankach nabłonkowych. Białko to, kodowane przez gen EPCAM, ma masę cząsteczkową około 40 kDa i występuje na powierzchni komórek nabłonkowych wielu narządów.
EpCAM uczestniczy w tworzeniu połączeń międzykomórkowych typu homotypowego, które są niezbędne dla zachowania integralności tkanki nabłonkowej. Poza funkcją adhezyjną, białko to bierze udział w regulacji cyklu komórkowego, proliferacji oraz różnicowaniu komórek nabłonkowych. Jego domeny wewnątrzkomórkowe aktywują szlaki sygnałowe prowadzące do ekspresji genów związanych z proliferacją komórkową.
W kontekście patologicznym, zwiększona ekspresja EpCAM obserwowana jest w wielu nowotworach pochodzenia nabłonkowego, co czyni je cennym markerem diagnostycznym i potencjalnym celem terapeutycznym. Białko to wykorzystywane jest również jako marker do izolacji krążących komórek nowotworowych (CTC) z krwi obwodowej pacjentów onkologicznych, co ma znaczenie w monitorowaniu przebiegu choroby i ocenie ryzyka przerzutów.