metabolizm przedogólnoustrojowy

Metabolizm przedogólnoustrojowy (presystemowy) to proces biotransformacji substancji (najczęściej leków), który zachodzi przed ich dostaniem się do krążenia ogólnego. Zjawisko to obejmuje głównie metabolizm w świetle przewodu pokarmowego, błonie śluzowej jelit oraz wątrobie (efekt pierwszego przejścia). W wyniku tego procesu biodostępność wielu leków podawanych doustnie jest znacząco zmniejszona.

Efekt pierwszego przejścia przez wątrobę (first-pass effect) stanowi główny komponent metabolizmu przedogólnoustrojowego. W procesie tym uczestniczą enzymy z rodziny cytochromu P450, szczególnie izoenzymy CYP3A4, które znajdują się zarówno w enterocytach jelita cienkiego, jak i w hepatocytach. Metabolizm przedogólnoustrojowy może prowadzić do przekształcenia substancji w nieaktywne metabolity lub (rzadziej) do aktywacji proleku.

Znajomość metabolizmu przedogólnoustrojowego ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii. Leki o wysokim efekcie pierwszego przejścia często wymagają znacznie wyższych dawek doustnych w porównaniu do dawek podawanych drogami parenteralnymi. Zjawisko to może być również przyczyną istotnych interakcji lekowych, szczególnie gdy jeden lek wpływa na aktywność enzymów metabolizujących inną substancję.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl