uwodniony kwas foliowy

Uwodniony kwas foliowy (ang. folinic acid, leucovorin) to aktywna forma kwasu foliowego, która nie wymaga redukcji enzymatycznej przez reduktazę dihydrofolianową, aby uczestniczyć w syntezie puryn i pirymidyn. Jest to związek o wzorze chemicznym C20H23N7O7, występujący najczęściej jako sól wapniowa (leukoworyna wapniowa).

W praktyce klinicznej uwodniony kwas foliowy stosowany jest głównie jako antidotum przy zatruciu antagonistami kwasu foliowego (np. metotreksatem), w terapii ratunkowej (tzw. leukoworyna) w onkologii oraz jako uzupełnienie terapii kwasem foliowym w niektórych schorzeniach hematologicznych. Lek ten omija zablokowany przez metotreksat szlak metaboliczny, umożliwiając syntezę DNA mimo obecności inhibitora.

Uwodniony kwas foliowy odgrywa istotną rolę w protokołach chemioterapii, szczególnie w schematach z zastosowaniem fluorouracylu (5-FU), gdzie poprawia skuteczność przeciwnowotworową poprzez stabilizację kompleksu 5-FU z syntazą tymidylanową. W hematologii stosowany jest w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej wywołanej niedoborem kwasu foliowego, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania.

Dawkowanie uwodnionego kwasu foliowego zależy od wskazania klinicznego – od niskich dawek w suplementacji do wysokich dawek w terapii ratunkowej po przedawkowaniu metotreksatu. Preparat dostępny jest w formie doustnej oraz do podawania parenteralnego, co umożliwia zastosowanie w różnych sytuacjach klinicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl