sieciowanie kolagenu rogówki
Sieciowanie kolagenu rogówki (ang. corneal collagen cross-linking, CXL) to procedura medyczna stosowana w okulistyce, której celem jest wzmocnienie struktury rogówki poprzez zwiększenie liczby wiązań między włóknami kolagenu. Metoda ta polega na zastosowaniu fotouczulacza (najczęściej ryboflawiny) oraz naświetlania rogówki promieniowaniem ultrafioletowym (UVA), co inicjuje proces tworzenia dodatkowych wiązań poprzecznych między włóknami kolagenowymi.
Głównym wskazaniem do przeprowadzenia procedury sieciowania kolagenu rogówki jest stożek rogówki (keratoconus) – progresywna, niezapalna choroba prowadząca do ścieńczenia i uwypuklenia rogówki, skutkująca astygmatyzmem nieregularnym i pogorszeniem ostrości widzenia. CXL jest również stosowane w leczeniu ektazji rogówki po zabiegach refrakcyjnych oraz w wybranych przypadkach keratopatii infekcyjnych.
Zabieg sieciowania kolagenu rogówki może być wykonywany w protokole standardowym (epithelium-off), gdzie usuwa się nabłonek rogówki przed aplikacją ryboflawiny, lub w protokole transepitelialnym (epithelium-on), który zachowuje ciągłość nabłonka. Skuteczność procedury jest potwierdzona wieloma badaniami klinicznymi, które wykazują zatrzymanie progresji stożka rogówki u 90-95% pacjentów oraz potencjalną poprawę parametrów topograficznych rogówki.
Powikłania po sieciowaniu kolagenu rogówki są stosunkowo rzadkie i obejmują głównie przejściowe zmętnienie rogówki, erozje nabłonka, ból pooperacyjny oraz, w rzadkich przypadkach, infekcje rogówkowe i uszkodzenie śródbłonka. Procedura stanowi istotny postęp w leczeniu stożka rogówki, gdyż może zapobiec konieczności przeszczepienia rogówki u wielu pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoconus – Epidemiologia
Keratoconus to postępująca, nieinfekcyjna ektazja rogówki, charakteryzująca się stożkowym uwypukleniem i ścieńczeniem, prowadzącym do nieregularnego astygmatyzmu i upośledzenia widzenia. Choroba rozpoczyna się zwykle w okresie dojrzewania, z progresją do 30-40 roku życia. Globalne rozpowszechnienie wynosi około 138 na 100 000 mieszkańców, jednak dane różnią się znacznie geograficznie i etnicznie – od 0,3 na 100 000 w Rosji do 2300 na 100 000 w centralnych Indiach, a w niektórych regionach Bliskiego Wschodu nawet do 5% populacji. Czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na promieniowanie UV i zanieczyszczenie powietrza (PM2.5, PM10, NO2), oraz genetyczne (historia rodzinna, pokrewieństwo) odgrywają istotną rolę w etiologii. Pocieranie oczu jest kluczowym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka. Choroba jest zwykle obustronna, często asymetryczna, a u dzieci przebiega ciężej i szybciej. Wczesne wykrycie, zwłaszcza w populacjach wysokiego ryzyka, jest kluczowe ze względu na dostępność skutecznego leczenia – sieciowania kolagenu rogówki (CXL), które zatrzymuje progresję w 98,3% przypadków.
astygmatyzm nieregularny, atopia, atopowe zapalenie skóry, dwutlenek azotu, ektazja rogówki, keratoconus, obrzęk rogówki, pocieranie oczu, progresja keratoconus, ryboflawina, sekwencjonowanie eksonu, sekwencjonowanie genomu, sieciowanie kolagenu rogówki, ślepota Lebera, wypadanie zastawki mitralnej, zanieczyszczenie powietrza, zapalenie rogówki i spojówek, zespół Downa, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwyrodnienie siatkówki