stężenie metotreksatu w osoczu
Stężenie metotreksatu w osoczu to kluczowy parametr monitorowany u pacjentów otrzymujących ten cytostatyk, szczególnie w terapii wysokodawkowej. Metotreksat (MTX) jest antagonistą kwasu foliowego stosowanym w leczeniu nowotworów złośliwych, chorób autoimmunologicznych oraz łuszczycy.
Monitorowanie stężenia metotreksatu w osoczu pozwala na optymalizację terapii ratunkowej (tzw. leukoworyny) i minimalizację ryzyka toksyczności. Za bezpieczne uznaje się stężenie poniżej 0,2 μmol/l po 42-48 godzinach od podania dawki. Wyższe wartości wiążą się z ryzykiem uszkodzenia nerek, wątroby, szpiku kostnego oraz błon śluzowych.
Oznaczenie stężenia MTX wykonuje się metodami immunochemicznymi lub chromatograficznymi. Monitorowanie poziomu leku jest standardem opieki nad pacjentami otrzymującymi wysokie dawki metotreksatu (>1 g/m²). Przy podwyższonych stężeniach konieczne jest przedłużenie podawania leukoworyny oraz intensywne nawadnianie, a w skrajnych przypadkach zastosowanie karboxypeptydazy G2.
U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, wodobrzuszem lub wysiękiem opłucnowym obserwuje się wydłużony okres półtrwania metotreksatu, co zwiększa ryzyko toksyczności i wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku w osoczu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Levofolic 50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji 50 mg/ml
Levofolic to roztwór do wstrzykiwań/infuzji zawierający l-folinian disodu, odpowiadający 50 mg kwasu l-folinowego na 1 ml roztworu, dostępny w fiolkach 1 ml (50 mg), 4 ml (200 mg) i 9 ml (450 mg). W terapii zaawansowanego lub przerzutowego raka jelita grubego l-folinian disodu stosuje się w skojarzeniu z 5-fluorouracylem według różnych schematów dawkowania, np. dwumiesięcznego (109,3 mg/m² l-folinianu w 2-godzinnym wlewie i 400 mg/m² + 600 mg/m² 5-FU), tygodniowego (10,93-273,25 mg/m² l-folinianu i 500 mg/m² 5-FU) oraz miesięcznego (10,93-273,25 mg/m² l-folinianu i 370-425 mg/m² 5-FU). Modyfikacje dawkowania 5-fluorouracylu są możliwe w zależności od toksyczności i odpowiedzi pacjenta, natomiast dawka l-folinianu pozostaje niezmieniona. Brak danych dotyczących stosowania u dzieci.
alkalizacja moczu, azot mocznikowy we krwi, bolus dożylny, diureza, kumulacja płynu w trzeciej przestrzeni, kwas l-folinowy, l-folinian disodu, metotreksat, niewydolność nerek, objawy toksyczności, odwracalna niewydolność nerek, podanie dooponowe, podanie pozajelitowe, przerzutowy rak jelita grubego, puchlina brzuszna, stężenie kreatyniny, stężenie metotreksatu w osoczu, terapia cytotoksyczna, terapia osłonowa, terapia skojarzona z 5-fluorouracylem, wchłanianie jelitowe, wlew dożylny, wysięk do opłucnej, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, zespół złego wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Kwas l-folinowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas l-folinowy, występujący jako l-folinian disodu, jest stosowany przede wszystkim w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego oraz jako środek ochronny przed toksycznością metotreksatu. W leczeniu raka jelita grubego stosuje się trzy główne schematy dawkowania: dwumiesięczny (100 mg/m² kwasu l-folinowego odpowiadający 109,3 mg/m² l-folinianu disodu, podawany 2-godzinnym wlewem dożylnym, z 5-fluorouracylem 400 mg/m² bolus i 600 mg/m² wlew 22-godzinny przez 2 dni, powtarzany co 2 tygodnie), tygodniowy (10-250 mg/m² kwasu l-folinowego, czyli 10,93-273,25 mg/m² l-folinianu disodu, podawany bolusowo lub wlewem, z 5-fluorouracylem 500 mg/m² bolus) oraz miesięczny (10-250 mg/m² kwasu l-folinowego, podawany bolusowo lub wlewem, z 5-fluorouracylem 370-425 mg/m² bolus przez 5 dni). Modyfikacje dawkowania 5-fluorouracylu i przerw między cyklami zależą od stanu pacjenta i toksyczności, natomiast dawka l-folinianu disodu pozostaje niezmieniona. Terapia u dzieci i młodzieży nie jest obecnie zalecana z powodu braku danych.
5-fluorouracyl, alkalizacja moczu, azot mocznikowy we krwi, bolus dożylny, cytostatyk, diureza, infuzja dożylna, kumulacja płynu w trzeciej przestrzeni, kwas l-folinowy, l-folinian disodu, leczenie cytotoksyczne, metotreksat, niewydolność nerek, objawy toksyczności, odwracalna niewydolność nerek, podanie dooponowe, puchlina brzuszna, rak jelita grubego, stężenie kreatyniny, stężenie metotreksatu w osoczu, stężenie resztkowe, terapia skojarzona z 5-fluorouracylem, toksyczność metotreksatu, wchłanianie jelitowe, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, wydalanie metotreksatu, wysięk do opłucnej, zaburzenie wchłaniania jelitowego