żelazo pierwiastkowe
Żelazo pierwiastkowe (Fe) to biopierwiastek kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, występujący w stanie wolnym jako metal o srebrzystobiałym zabarwieniu. W medycynie jest wykorzystywane w suplementacji niedoborów żelaza, stanowiąc substancję czynną preparatów stosowanych w profilaktyce i leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Żelazo pierwiastkowe jest niezbędne do produkcji hemoglobiny i mioglobiny, odgrywa istotną rolę w transporcie tlenu, procesach oddychania komórkowego oraz funkcjonowaniu układu odpornościowego. Wchodzi w skład enzymów uczestniczących w syntezie DNA i metabolizmie energetycznym. Niedobór żelaza prowadzi do niedokrwistości mikrocytarnej, która manifestuje się zmęczeniem, osłabieniem, bladością, tachykardią i dusznością wysiłkową.
W preparatach farmaceutycznych żelazo pierwiastkowe może występować w różnych postaciach, takich jak żelazo elementarne czy żelazo karbonylowe, charakteryzujących się różną biodostępnością. Suplementacja żelazem powinna być prowadzona pod kontrolą lekarską, ze względu na możliwe działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego oraz ryzyko nadmiernego gromadzenia żelaza w organizmie (hemochromatoza), szczególnie u osób z predyspozycjami genetycznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Monover 100 mg Fe3+/ml
Monover to roztwór do wstrzykiwań i infuzji zawierający 100 mg/ml żelaza w postaci derizomaltozy żelazowej, stosowany do dożylnego uzupełniania niedoborów żelaza. Podawanie wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem reakcji nadwrażliwości, z obecnością personelu przeszkolonego w leczeniu anafilaksji oraz obserwacją przez minimum 30 minut po podaniu. Dawkowanie opiera się na trzystopniowym schemacie: ocena zapotrzebowania na żelazo, obliczenie i podanie dawki oraz ocena uzupełnienia żelaza. Zapotrzebowanie wyrażane jest jako żelazo pierwiastkowe i może być określone za pomocą uproszczonej tabeli (np. dla pacjenta o masie ciała ≥70 kg i Hb ≥10 g/dl dawka wynosi 1500 mg), równania Ganzoniego lub podania stałej dawki 1000 mg. Całkowita tygodniowa dawka nie powinna przekraczać 20 mg żelaza/kg masy ciała, a pojedyncza infuzja lub bolus odpowiednio 20 mg/kg i 500 mg żelaza. Po leczeniu zaleca się kontrolę laboratoryjną po minimum 4 tygodniach.