egzostoza
Egzostoza to łagodny, kostny wyrostek lub narośl wyrastająca z powierzchni kości. Najczęściej występuje w obrębie kości długich, zwłaszcza w okolicy kolan, bioder i ramion. Egzostozy mogą być pojedyncze lub mnogie, a ich powstawanie wiąże się z nieprawidłowym rozrostem tkanki kostnej.
W zależności od rodzaju wyróżnia się egzostozy wrodzone (powstające w okresie rozwoju) oraz nabyte (będące konsekwencją urazów, stanów zapalnych lub chorób metabolicznych). Szczególną postacią są egzostozy mnogie (choroba egzostoz mnogich), która jest schorzeniem genetycznym dziedziczonym autosomalnie dominująco, związanym z mutacją genów EXT1 i EXT2.
Większość egzostoz nie powoduje objawów i zostaje wykryta przypadkowo podczas badań obrazowych. Jeśli jednak wyrostek kostny uciska otaczające struktury (nerwy, naczynia krwionośne, ścięgna), może powodować ból, ograniczenie ruchomości stawu lub zaburzenia neurologiczne. Diagnostyka obejmuje badania radiologiczne, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Leczenie operacyjne jest wskazane w przypadku występowania dolegliwości bólowych, ograniczenia funkcji lub rzadko obserwowanej transformacji złośliwej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Działania niepożądane
Acytretyna, retinoid stosowany w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia skóry, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, często wynikającymi z hiperwitaminozy A. Najczęstsze objawy to suchość błon śluzowych (np. ust, spojówek, nosa) oraz zmiany skórne, takie jak zapalenie czerwieni warg, świąd, łysienie i łuszczenie się skóry, szczególnie na dłoniach i stopach. W zakresie układu nerwowego dominują bóle głowy (≥1/100), senność i zawroty głowy (≥1/1 000), a rzadko neuropatia obwodowa i łagodne nadciśnienie śródczaszkowe (<1/10 000). Występują także zaburzenia widzenia, w tym suchość spojówek (≥1/10), niewyraźne widzenie (≥1/1 000), a bardzo rzadko ślepota nocna i owrzodzenia rogówki (<1/10 000). Działania niepożądane obejmują również zaburzenia przewodu pokarmowego (suchość ust, zapalenie żołądka, nudności), zmiany w badaniach enzymów wątrobowych (często przemijające) oraz podwyższenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu, szczególnie przy dużych dawkach i długotrwałym leczeniu.
aminotransferaza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból kości, ból mięśniowo-stawowy, Candida albicans, cholesterol, choroba niedokrwienna serca, dysfonia, egzostoza, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperostoza kręgosłupa, hipertrójglicerydemia, hiperwitaminoza A, krwawienie z nosa, krwawienie z odbytnicy, kseroftalmia, leczenie przeciwgrzybicze, łuszczenie skóry, łuszczyca, łysienie, madaroza, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość typu I, narośl kostna, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przedwczesne zamknięcie nasad kości, retinoid, rogowacenie skóry, rumień, ślepota nocna, suchość jamy ustnej, tolerancja glukozy, trójglicerydy, wymioty, zakażenie grzybicze, zanokcica, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie dziąseł, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, ziarniniak ropotwórczy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwapnienie pozakostne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toctino 10 mg
Produkt leczniczy TOCTINO (alitretynoina) wykazuje skuteczność w leczeniu ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE) u pacjentów opornych na miejscowe silne kortykosteroidy, co potwierdzają dwa randomizowane, podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo. Profil bezpieczeństwa leku jest dawkozależny, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi takimi jak ból głowy (30 mg: 23,9%; 10 mg: 10,8%), rumień (30 mg: 5,5%; 10 mg: 1,7%), nudności (30 mg: 5,1%; 10 mg: 2,4%) oraz uderzenia gorąca (30 mg: 5,9%; 10 mg: 1,6%). Istotne są również zmiany w badaniach laboratoryjnych, w tym hipertrójglicerydemia (30 mg: 35,4%; 10 mg: 17,0%), hipercholesterolemia (30 mg: 27,8%; 10 mg: 16,7%), obniżenie TSH (30 mg: 8,4%; 10 mg: 6,0%) oraz wolnej tyroksyny T4 (30 mg: 10,5%; 10 mg: 2,9%). Działania niepożądane są odwracalne i można je ograniczyć przez redukcję dawki. Ogólna częstość działań niepożądanych nie przekraczała częstości obserwowanej w grupie placebo.
alitretynoina, badanie gęstości kości, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, daltonizm, depresja, dyspepsja, egzostoza, hipercholesterolemia, hiperostoza, hipertrójglicerydemia, krwawienie z nosa, łysienie, myśli samobójcze, nadciśnienie, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, niedokrwistość, nieswoiste zapalenie jelit, niewyraźne widzenie, nudności, obniżony poziom HDL, obniżony poziom TSH, obrzęk obwodowy, podwyższona kinaza fosfokreatynowa, podwyższone aminotransferazy, przewlekły wyprysk rąk, reakcja anafilaktyczna, retynoid, rumień, suchość jamy ustnej, suchość oczu, suchość skóry, szumy uszne, uderzenia gorąca, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia psychiczne, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie warg, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Zatkany kanał słuchowy – Diagnostyka i diagnoza
Zatkany kanał słuchowy (cerumen impaction) to stan, w którym nadmiar woskowiny usznej powoduje objawy takie jak nagła lub częściowa utrata słuchu, uczucie pełności, ból, szumy uszne, zawroty głowy czy kaszel, a także utrudnia ocenę kanału słuchowego i błony bębenkowej. Diagnoza opiera się na badaniu otoskopowym, ocenie stopnia zatkania, konsystencji woskowiny oraz stanie błony bębenkowej, a także na dokładnym wywiadzie medycznym uwzględniającym czynniki ryzyka i objawy. Test Banjiego, z czułością 91,7%, może wspomóc rozróżnienie zatkania woskowiną od innych przyczyn objawów otologicznych. W diagnostyce należy wykluczyć inne schorzenia, takie jak zapalenie ucha zewnętrznego i środkowego, perforację błony bębenkowej czy nowotwory kanału słuchowego.
audiogram, błona bębenkowa, egzostoza, kanał słuchowy, mikroodsysanie, otalgia, otoskop, otoskopia, perforacja błony bębenkowej, płukanie ucha, rurki wentylacyjne, szumy uszne, utrata słuchu, woskowina uszna, zaburzenia równowagi, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zatkanie kanału słuchowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ból kończyny resztkowej – Objawy
Ból kończyny resztkowej, dotykający około 60% pacjentów po amputacji, charakteryzuje się różnorodnym spektrum objawów, takich jak mrowienie, pulsowanie, pieczenie, ściskanie, kłucie oraz skurcze, lokalizując się w istniejącym kikucie. Zazwyczaj pojawia się w pierwszym tygodniu po amputacji, choć może rozwinąć się nawet po ponad dwóch latach. Ból ten często współwystępuje z bólem fantomowym, jednak różni się od niego lokalizacją i mechanizmami patofizjologicznymi. Neuropatyczny komponent bólu resztkowego, opisywany jako strzelający lub palący, rozwija się zwykle w ciągu 7 dni od zabiegu i może przejść w formę przewlekłą. Bolesne nerwiaki, będące przerostami tkanki nerwowej, mogą wywoływać elektryzujący, ostry ból nasilający się przy ucisku kikuta. Przebieg bólu jest zmienny – u około 75% pacjentów pojawia się w pierwszych dniach po amputacji, u 5-10% utrzymuje się lub nasila, a u połowy pacjentów może ustąpić samoistnie. Czynniki zaostrzające ból to m.in. ucisk na kikut, stres, zmiany pogody, nieprawidłowe dopasowanie protezy oraz zaburzenia krążenia i gojenia ran.
ablacja częstotliwością radiową, atrofia mięśni, ból fantomowy, ból kikuta, ból kończyny resztkowej, ból neuropatyczny, ból poamputacyjny, ból przewlekły, depresja i niepokój, egzostoza, podrażnienie skóry, polipragmazja, tkanka bliznowata, uraz tkanki miękkiej, wyrośl kostna, zapalenie kości, zapalenie szpiku kostnego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toctino 30 mg
Alitretynoina jest skutecznym lekiem w terapii ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE) u pacjentów opornych na miejscowe silne kortykosteroidy, co potwierdzają randomizowane, podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo. Profil działań niepożądanych jest dawkozależny i obejmuje najczęściej ból głowy (30 mg: 23,9%; 10 mg: 10,8%), rumień, nudności, uderzenia gorąca oraz zmiany biochemiczne, takie jak hipertrójglicerydemia (30 mg: 35,4%; 10 mg: 17,0%), hipercholesterolemia (30 mg: 27,8%; 10 mg: 16,7%) oraz obniżone stężenia TSH (30 mg: 8,4%; 10 mg: 6,0%) i wolnej tyroksyny T4 (30 mg: 10,5%; 10 mg: 2,9%). Działania te są odwracalne i można je złagodzić przez redukcję dawki. Całkowita częstość działań niepożądanych nie przekracza częstości obserwowanej w grupie placebo, jednak wymaga to regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych i stanu klinicznego pacjenta.
ból głowy, ból mięśni, ból stawów, daltonizm, densytometria kostna, egzostoza, funkcja tarczycy, hipertrójglicerydemia, hormon tyreotropowy, kinaza fosfokreatynowa, kortykosteroidy miejscowe, krwotok z nosa, lipoproteiny wysokiej gęstości, łysienie, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja soczewek kontaktowych, nudności, obrzęk obwodowy, podwyższone aminotransferazy, przewlekły wyprysk rąk, reakcja anafilaktyczna, rumień, suchość oczu, szumy uszne, uderzenia gorąca, wolna tyroksyna, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie warg, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon substancji czynnych
Alitretinoina – Działania niepożądane
Alitretynoina jest skutecznym lekiem w terapii ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE) u pacjentów opornych na miejscowe silne kortykosteroidy, jednak jej stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane przy dawce 30 mg to ból głowy (23,9%), rumień (5,5%), nudności (5,1%) oraz uderzenia gorąca (5,9%). Występują również zmiany w parametrach laboratoryjnych, takie jak hipertrójglicerydemia (35,4%), hipercholesterolemia (27,8%), obniżone stężenia TSH (8,4%) i wolnej tyroksyny T4 (10,5%). Działania niepożądane są zazwyczaj odwracalne i można je złagodzić poprzez redukcję dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne powikłania, takie jak zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, reakcje anafilaktyczne, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń oraz hepatotoksyczność manifestującą się wzrostem aminotransferaz, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii.
agresja, alitretynoina, ból głowy, daltonizm, depresja, dyspepsja, egzostoza, hipercholesterolemia, hiperostoza, hipertrójglicerydemia, kortykosteroid miejscowy, krwawienie z nosa, lęk, lipoproteiny wysokiej gęstości, łuszczenie skóry, łysienie, monocytopenia, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, niedobór TSH, niedokrwistość, nieswoiste zapalenie jelit, nudności, podwyższona kinaza fosfokreatynowa, podwyższone aminotransferazy, przewlekły wyprysk rąk, reakcja anafilaktyczna, retynoid, rumień, szum uszny, uderzenie gorąca, zaburzenie psychotyczne, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie warg, zespół suchego oka, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Isotretinoin Aristo 10 mg
Izotretynoina (Isotretinoinum) w postaci kapsułek miękkich (10 mg i 20 mg) jest skutecznym lekiem stosowanym w terapii trądziku, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których częstość i nasilenie są zależne od dawki. Najczęściej obserwuje się suchość skóry i błon śluzowych (warg, nosa, oczu), zapalenie spojówek, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia lipidowe (podwyższenie trójglicerydów i cholesterolu, obniżenie HDL). Działania te występują bardzo często (≥1/10) lub często (≥1/100 do <1/10) i wymagają regularnego monitorowania parametrów biochemicznych oraz oceny klinicznej. Rzadziej pojawiają się zaburzenia psychiczne, w tym depresja, psychoza i myśli samobójcze, które mogą wystąpić zarówno w trakcie terapii, jak i po jej zakończeniu, co wymaga szczególnej uwagi i ścisłej obserwacji pacjenta. Ponadto, izotretynoina jest silnie teratogenna, dlatego jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży, a u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji oraz regularne testy ciążowe.
anhedonia, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, czerwień koszenilowa, depresja, egzostoza, epistaxis, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, hirsutyzm, izotretynoina, MedDRA, myśli samobójcze, nadciśnienie śródczaszkowe, niewyraźne widzenie, obniżenie HDL, podwyższenie enzymów wątrobowych, suchość błony śluzowej nosa, teratogenność, trądzik piorunujący, wada wrodzona, zaburzenie pigmentacji, zachowanie samobójcze, zapalenie brzegów powiek, zapalenie spojówek, zapalenie warg, żółcień pomarańczowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zatkany kanał słuchowy – Etiologia i przyczyny
Zatkany kanał słuchowy (cerumen impaction) jest wynikiem nagromadzenia woskowiny, produkowanej przez zmodyfikowane gruczoły apokrynowe i łojowe w zewnętrznej jednej trzeciej kanału słuchowego, co prowadzi do niedrożności i objawów takich jak niedosłuch przewodzeniowy, dyskomfort, uczucie pełności, szumy uszne, zawroty głowy oraz ryzyko infekcji. Czynniki predysponujące obejmują nieprawidłowe czyszczenie uszu (np. patyczki kosmetyczne), stosowanie aparatów słuchowych, słuchawek dousznych, anatomiczne cechy kanału (wąskie, zakrzywione kanały, egzostozy), wiek (zwiększone ryzyko u osób starszych z powodu zmiany konsystencji woskowiny i zmniejszonej produkcji gruczołów), choroby dermatologiczne (egzema, łuszczyca, hidradenitis suppurativa), stres, czynniki genetyczne (np. sucha woskowina u osób wschodnioazjatyckiego pochodzenia) oraz ekspozycja na zanieczyszczenia i częste pływanie. W populacji problem dotyczy około 10% dzieci, 5% dorosłych i 33% osób starszych.
aparat słuchowy, błona bębenkowa, egzema, egzostoza, gruczoł apokrynowy, gruczoł łojowy, hidradenitis suppurativa, infekcja ucha, kortyzol, łuszczyca, niedosłuch, niedosłuch przewodzeniowy, osteoma, patyczek kosmetyczny, szumy uszne, ucho pływaka, woskowina, zaburzenia równowagi, zaburzenia rozwojowe, zapalenie ucha zewnętrznego, zatkanie kanału słuchowego, zatyczka do uszu, zawroty głowy, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Zatkany kanał słuchowy – Patofizjologia i mechanizm
Woskowina uszna (cerumen) jest naturalnym wydzieleniem gruczołów woskowinowych i łojowych w zewnętrznej jednej trzeciej przewodu słuchowego, pełniącym funkcje ochronne, nawilżające i antybakteryjne. Fizjologiczny mechanizm samooczyszczania przewodu słuchowego opiera się na migracji nabłonka i ruchach szczęki, które usuwają woskowinę na zewnątrz. Zatkanie kanału słuchowego woskowiną (cerumen impaction) powstaje w wyniku nadprodukcji cerumenu, zaburzeń migracji nabłonka, mechanicznego przepychania woskowiny (np. przez patyczki kosmetyczne, aparaty słuchowe) oraz czynników anatomicznych (wąskie, zakrzywione kanały) i wiekowych zmian w składzie i konsystencji woskowiny. Zatkanie nie musi całkowicie blokować kanału, aby powodować objawy, takie jak przewodzeniowy ubytek słuchu, uczucie pełności, ból, szumy uszne, zawroty głowy czy kaszel odruchowy.
błędnik, błona bębenkowa, cerumen impaction, egzostoza, gruczoł łojowy, infekcja ucha, izolacja społeczna, leki przeciwkrzepliwe, osteoma, przewód słuchowy zewnętrzny, tinnitus, ubytek słuchu przewodzeniowy, upośledzenie funkcji poznawczych, woskowina uszna, zaburzenia równowagi, zapalenie ucha zewnętrznego, zatkanie kanału słuchowego, zawroty głowy, zespół Downa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acitren 25 mg
Podczas terapii acytretyną (Acitren) u większości pacjentów obserwuje się działania niepożądane, które najczęściej ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Początkowo może wystąpić przejściowe pogorszenie objawów łuszczycy. Najczęstsze objawy to suchość błon śluzowych, zwłaszcza ust, co można łagodzić stosowaniem tłustych maści. Działania niepożądane obejmują m.in. bóle głowy (często), senność (niezbyt często), neuropatię obwodową (rzadko) oraz bardzo rzadkie łagodne nadciśnienie śródczaszkowe wymagające natychmiastowej interwencji. W obrębie oczu często występuje suchość i zapalenie błon śluzowych, nietolerancja soczewek kontaktowych, a rzadko ślepota nocna i owrzodzenia rogówki. Zgłaszano także zaburzenia słuchu i szumy uszne o częstości nieznanej. W układzie oddechowym bardzo często obserwuje się suchość i zapalenie błon śluzowych, a w przewodzie pokarmowym suchość ust i nasilone pragnienie (bardzo często), zapalenie żołądka i zaburzenia trawienne (często), a także zapalenie dziąseł (niezbyt często). Wątroba może reagować zapaleniem (niezbyt często) i żółtaczką (bardzo rzadko), co wymaga przerwania leczenia i konsultacji hepatologicznej.
acytretyna, dysfonia, egzostoza, hiperostoza, hiperwitaminoza A, krwawienie z odbytnicy, kseroftalmia, łuszczyca, łysienie, madaroza, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość typu I, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe zapalenie skóry, retynoid, ślepota nocna, szum uszny, zakażenie sromu i pochwy, zapalenie czerwieni warg, zapalenie dziąseł, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zespół kwasu retynowego, zespół przesiąkania włośniczek, ziarniniak ropotwórczy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka