guz zależny od prolaktyny

Guz zależny od prolaktyny, znany również jako prolaktynoma, jest najczęściej występującym rodzajem hormonalnie czynnego gruczolaka przysadki mózgowej, stanowiącym około 40% wszystkich guzów przysadki. Charakteryzuje się nadmierną produkcją prolaktyny – hormonu odpowiedzialnego głównie za stymulację laktacji.

Prolaktynoma może występować jako mikrogruczolak (o średnicy poniżej 10 mm) lub makrogruczolak (powyżej 10 mm). Mikrogruczolaki są częstsze u kobiet, podczas gdy makrogruczolaki obserwuje się częściej u mężczyzn, co może wynikać z późniejszego rozpoznania z powodu mniej specyficznych objawów.

Objawy kliniczne wynikają zarówno z efektu masy guza, jak i z hiperprolaktynemii. U kobiet najczęstszymi objawami są zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), niepłodność, mlekotok, zmniejszone libido oraz osteopenia. U mężczyzn dominują zaburzenia potencji, zmniejszone libido, niepłodność, ginekomastia oraz rzadziej galaktorrhea. W przypadku makrogruczolaków mogą wystąpić bóle głowy i zaburzenia widzenia spowodowane uciskiem na skrzyżowanie nerwów wzrokowych.

Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia prolaktyny w surowicy oraz badaniach obrazowych (MRI przysadki). Leczeniem pierwszego wyboru jest farmakoterapia agonistami dopaminy (bromokryptyna, kabergolina), które zmniejszają wydzielanie prolaktyny oraz wielkość guza u większości pacjentów. Leczenie operacyjne rozważa się w przypadku oporności na leczenie farmakologiczne, nietolerancji leków lub w przypadku dużych guzów powodujących objawy uciskowe.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl