suplementacja glikokortykosteroidami
Suplementacja glikokortykosteroidami to forma terapii hormonalnej wykorzystująca syntetyczne odpowiedniki kortyzolu – hormonu produkowanego przez korę nadnerczy. Stosowana jest przede wszystkim w leczeniu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym oraz w przypadkach niedoczynności kory nadnerczy.
Glikokortykosteroidy wykazują silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne. Leki te hamują syntezę prostaglandyn i leukotrienów, zmniejszają przepuszczalność naczyń włosowatych oraz hamują migrację komórek zapalnych. W praktyce klinicznej stosuje się różne preparaty (prednizon, deksametazon, hydrokortyzon i inne), różniące się siłą działania i czasem półtrwania.
Suplementacja może być prowadzona w formie terapii zastępczej (przy niedoczynności kory nadnerczy) lub w dawkach farmakologicznych (znacznie przekraczających fizjologiczne) w leczeniu chorób zapalnych. Droga podania zależy od wskazań i może obejmować formę doustną, dożylną, domięśniową, wziewną lub miejscową (maści, kremy).
Długotrwała terapia glikokortykosteroidami wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia psychiczne, zwiększona podatność na infekcje czy zespół Cushinga. Z tego powodu kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz odpowiednie monitorowanie pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixotide Dysk 100 mcg/dawkę inh.
Przedawkowanie flutykazonu propionianu, szczególnie w dawkach ≥1000 μg/dobę stosowanych przewlekle, może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. W efekcie obserwuje się objawy takie jak hipoglikemia, zaburzenia świadomości, drgawki oraz ryzyko ostrego przełomu nadnerczowego, zwłaszcza u dzieci. Ostre przedawkowanie wziewne zwykle powoduje przemijające zahamowanie funkcji nadnerczy, które ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, natomiast przewlekłe stosowanie nadmiernych dawek wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego, w tym oznaczenia stężenia kortyzolu w osoczu oraz oceny rezerwy nadnerczowej i poziomu glikemii.
astma, drgawki, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hipoglikemia, kortyzol w osoczu, napad drgawkowy, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre przedawkowanie, ostry przełom nadnerczowy, przełom nadnerczowy, rezerwa nadnerczowa, suplementacja glikokortykosteroidami, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenie funkcji OUN, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zakażenie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cyxodil 160 mcg/dawkę inh.
Przedawkowanie cyklezonidu, substancji czynnej leku Cyxodil (dostępnego w dawkach 80, 160 oraz 320 µg/dawkę inhalacyjną), może mieć charakter ostry lub przewlekły. Ostre przedawkowanie, definiowane jako jednorazowe przyjęcie dawki do 2 880 µg (18-krotność dawki 160 µg), jest dobrze tolerowane i nie wymaga specyficznego leczenia, co potwierdzają badania kliniczne na zdrowych ochotnikach. W przypadku przewlekłego przedawkowania, przyjmowania dawki do 1 280 µg (8-krotność dawki 160 µg) przez dłuższy czas, nie zaobserwowano klinicznych objawów niewydolności nadnerczy, jednak istnieje ryzyko zahamowania czynności nadnerczy, co wymaga monitorowania rezerwy czynnościowej nadnerczy i funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
cyklezonid, Cyxodil, dawka inhalacyjna, działanie toksyczne, glikokortykosteroid wziewny, hipoglikemia, niewydolność nadnerczy, obniżone ciśnienie tętnicze, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre przedawkowanie, przedawkowanie cyklezonidu, przewlekłe przedawkowanie, rezerwa czynnościowa nadnerczy, suplementacja glikokortykosteroidami, zaburzenie elektrolitowe, zahamowanie czynności nadnerczy - Leksykon substancji czynnych
Megestrol – Działania niepożądane
Megestrol octan, substancja czynna preparatu Megace, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak niewydolność nadnerczy, objawy zespołu Cushinga oraz pełnoobjawowy zespół Cushinga, które mogą pojawić się szczególnie po nagłym odstawieniu leku. Ponadto, megestrol może indukować zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzycę, hiperglikemię i zaburzenia tolerancji glukozy, co wymaga regularnej kontroli parametrów biochemicznych. Istotnym powikłaniem są również powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepowe zapalenie żył i zatorowość płucna, które mogą mieć przebieg zagrażający życiu. Częstym efektem ubocznym jest zwiększenie masy ciała, wynikające ze zwiększonego łaknienia, co jest wykorzystywane terapeutycznie u pacjentów z anoreksją lub niezamierzoną utratą masy ciała. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę i wzdęcia (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zaparcia, szczególnie przy wyższych dawkach.
biegunka, cukrzyca, częstomocz, duszność, funkcja nadnerczy, hiperglikemia, hiperkalcemia, impotencja, krwawienie z macicy, letarg, łysienie, nabyty zespół niedoboru odporności, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, nudności, octan megestrolu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, suplementacja glikokortykosteroidami, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepowe zapalenie żył, zaparcie, zatorowość płucna, zespół cieśni nadgarstka, zespół Cushinga, zwiększenie masy ciała, zwiększone łaknienie