teleangiektazja krwotoczna dziedziczna
Teleangiektazja krwotoczna dziedziczna (ang. Hereditary Hemorrhagic Telangiectasia, HHT), znana również jako choroba Oslera-Webera-Rendu, to rzadkie schorzenie genetyczne, dziedziczone w sposób autosomalny dominujący. Charakteryzuje się występowaniem nieprawidłowych połączeń naczyniowych (teleangiektazji) w różnych narządach i na błonach śluzowych.
Główne cechy kliniczne HHT obejmują nawracające krwawienia z nosa, teleangiektazje skórne i śluzówkowe, oraz malformacje tętniczo-żylne w narządach wewnętrznych, szczególnie w płucach, wątrobie i mózgu. Diagnoza opiera się na kryteriach Curaçao, które uwzględniają: nawracające krwawienia z nosa, mnogie teleangiektazje, zmiany w narządach wewnętrznych i wywiad rodzinny.
Genetycznie choroba wiąże się najczęściej z mutacjami w genach ENG (endoglina), ACVRL1 (ALK1) lub SMAD4, które kodują białka uczestniczące w szlaku sygnałowym TGF-β, kluczowym dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania naczyń krwionośnych. W zależności od lokalizacji mutacji wyróżnia się kilka typów choroby (HHT1, HHT2, JP-HHT).
Leczenie teleangiektazji krwotocznej dziedzicznej jest głównie objawowe i profilaktyczne, obejmujące embolizację malformacji tętniczo-żylnych, laseroterapię zmian śluzówkowych, farmakoterapię (np. leki antyfibrynolityczne) oraz suplementację żelaza w przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza wywołanej przewlekłymi krwawieniami. Pacjenci wymagają wielospecjalistycznej opieki i regularnych badań przesiewowych w kierunku powikłań narządowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Malformacje żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego – Patofizjologia i mechanizm
Malformacje żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego charakteryzują się nieprawidłowo poszerzonymi naczyniami żylnymi mózgu, powstającymi w wyniku złożonych mechanizmów genetycznych i rozwojowych. Kluczową rolę odgrywają mutacje somatyczne, m.in. w genie KRAS aktywujące szlak MAPK-ERK, polimorfizmy promotora IL6 oraz mutacje w genach związanych z angiogenezą, zwłaszcza w szlaku TGF-beta. Dziedziczne zespoły, takie jak zespół Rendu-Oslera-Webera (HHT), autosomalnie dominująca choroba, znacząco zwiększają ryzyko malformacji tętniczo-żylnych mózgu. Patogeneza obejmuje zaburzenia rozwoju embrionalnego, mutacje komórek śródbłonka, mechanizm „dwóch uderzeń” Knudsona, haploinsuficjencję oraz trans-heterozygotyczność. Istotne są także siły hemodynamiczne, które wpływają na epigenetyczne regulacje komórek śródbłonka, co może prowadzić do powstawania malformacji. Wysoka częstość nieprawidłowości zatok żylnych opony twardej u pacjentów z malformacjami sugeruje segmentalne uszkodzenie komórek rozwojowych w okresie wewnątrzmacicznym.
angiogeneza, anomalia rozwojowa żylna, endoglina, gen CCM1, gen CCM2, gen CCM3, glioza, haploinsuficjencja, hipoteza dwóch uderzeń, komórka śródbłonka naczyniowego, krwawienie śródczaszkowe, krwotok śródczaszkowy, malformacja tętniczo-żylna, malformacja żylna wewnątrzczaszkowa, malformacja żylnego układu naczyniowego wewnątrzczaszkowego, mechanizm Knudsona, metylacja DNA, mutacja genu KRAS, mutacja genu PIK3CA, mutacja mozaikowa, mutacja somatyczna, naczyniak jamisty, naczyniak jamisty mózgu, napad padaczkowy, polimorfizm genu IL6, rozwojowa anomalia żylna, szlak TGF-beta, teleangiektazja krwotoczna dziedziczna, trans-heterozygotyczność, zespół Klippel-Trenaunay, zespół Rendu-Oslera-Webera, zespół Sturge-Webera, zjawisko podkradania