lichen sclerosus

Liszaj twardzinowy (lichen sclerosus) to przewlekła choroba zapalna skóry o nieznanej etiologii, charakteryzująca się tworzeniem białawych, atroficznych zmian. Najczęściej występuje w okolicy narządów płciowych, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, choć może pojawić się również w innych częściach ciała.

W patogenezie liszaja twardzinowego istotną rolę odgrywają mechanizmy autoimmunologiczne. U pacjentów często stwierdza się przeciwciała przeciwko białkom macierzy pozakomórkowej oraz współwystępowanie innych chorób autoimmunologicznych. Obserwuje się również predyspozycję genetyczną oraz wpływ czynników hormonalnych.

Obraz kliniczny liszaja twardzinowego obejmuje białawe, porcelanowe plamy z tendencją do bliznowacenia i zaniku. U kobiet zmiany najczęściej układają się w charakterystyczny obraz „ósmki” wokół sromu i odbytu, powodując świąd, ból, dyspareunię oraz zaburzenia mikcji. U mężczyzn choroba może prowadzić do zwężenia napletka i cewki moczowej.

Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, ale złotym standardem pozostaje badanie histopatologiczne. W leczeniu stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy o dużej sile działania, inhibitory kalcyneuryny oraz retinoidów. W przypadkach opornych rozważa się fototerapię, leczenie biologiczne lub interwencję chirurgiczną.

Istotne jest długoterminowe monitorowanie pacjentów z liszajem twardzinowym ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego w obrębie zmian (1-5% przypadków), szczególnie w lokalizacji narządów płciowych. Wczesne rozpoznanie i leczenie mogą zapobiec nieodwracalnym zmianom strukturalnym i powikłaniom choroby.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl