bakteryjne zakażenie pochwy
Bakteryjne zakażenie pochwy (bacterial vaginosis, BV) to powszechne schorzenie ginekologiczne charakteryzujące się zaburzeniem równowagi ekosystemu mikrobiologicznego pochwy. W warunkach fizjologicznych dominującymi bakteriami są pałeczki kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus, które utrzymują kwaśne pH pochwy (3,8-4,5) i chronią przed namnażaniem patogenów. W przebiegu BV dochodzi do nadmiernego wzrostu bakterii beztlenowych, takich jak Gardnerella vaginalis, Prevotella, Bacteroides, Mobiluncus oraz Mycoplasma hominis.
Diagnostyka bakteryjnego zakażenia pochwy opiera się na stwierdzeniu co najmniej trzech z czterech kryteriów Amsela: obecności jednorodnej, szarawej wydzieliny pochwowej, pH pochwy >4,5, dodatniego testu z KOH (test „sniff test” – zapach rybi po dodaniu 10% KOH do wydzieliny) oraz obecności komórek jeżowych (clue cells) w preparacie bezpośrednim. Alternatywnie stosuje się ocenę mikroskopową barwionego metodą Grama wymazu z pochwy według skali Nugenta, gdzie wynik ≥7 punktów potwierdza rozpoznanie BV.
Leczenie bakteryjnego zakażenia pochwy obejmuje przede wszystkim antybiotykoterapię. Zalecane schematy to metronidazol doustnie 500 mg 2 razy dziennie przez 7 dni lub klindamycyna dopochwowo 2% krem 5 g przez 7 dni. Skuteczne są również metronidazol w żelu 0,75% dopochwowo przez 5 dni lub klindamycyna doustnie 300 mg 2 razy dziennie przez 7 dni. Ze względu na wysoki odsetek nawrotów (50-70% w ciągu 12 miesięcy), rozważa się również terapie podtrzymujące oraz probiotyki zawierające szczepy Lactobacillus.
Nieleczone bakteryjne zakażenie pochwy zwiększa ryzyko powikłań położniczych (poród przedwczesny, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, zakażenia wewnątrzmaciczne) oraz powikłań ginekologicznych (zapalenie błony śluzowej macicy, zwiększona podatność na zakażenia przenoszone drogą płciową, w tym HIV). Istotnym elementem postępowania jest edukacja pacjentek w zakresie czynników ryzyka, takich jak częsta zmiana partnerów seksualnych, irygacje pochwy czy nieodpowiednia higiena intymna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin 20 mg/g (2%)
Klindamycyna w postaci fosforanu, stosowana dopochwowo w kremie Dalacin 20 mg/g (2%), wykazuje ograniczone wchłanianie do krążenia ogólnoustrojowego, wynoszące około 4% podanej dawki (zakres 0,6-11% u zdrowych kobiet oraz 2-8% u pacjentek z bakteryjnym zakażeniem pochwy). Maksymalne stężenia w surowicy po podaniu 100 mg raz na dobę przez 7 dni są niższe u pacjentek z zakażeniem pochwy (średnio 13 ng/ml w dniu 1 i 16 ng/ml w dniu 7) w porównaniu do zdrowych ochotniczek (średnio 18 ng/ml i 25 ng/ml odpowiednio), a czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego jest dłuższy (około 14 godzin vs. 10 godzin). Dane te wskazują na wolniejsze i bardziej jednorodne wchłanianie klindamycyny u pacjentek z infekcją.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, badanie kliniczne, bakteryjne zakażenie pochwy, dane farmakologiczne, eliminacja leku, farmakokinetyka leku, fosforan klindamycyny, glikol propylenowy, krem dopochwowy, kumulacja substancji czynnej, okres półtrwania, podanie dopochwowe, stężenie klindamycyny w surowicy, stężenie maksymalne, substancja pomocnicza, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dalacin 20 mg/g (2%)
Klindamycyna w kremie dopochwowym Dalacin (20 mg/g, 2%) jest antybiotykiem z grupy linkozamidów, działającym bakteriostatycznie poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie podjednostki 50S rybosomu bakteryjnego. Fosforan klindamycyny, nieaktywny in vitro, ulega szybkiej hydrolizie in vivo do aktywnej formy. Skuteczność terapii zależy od utrzymania stężenia leku powyżej MIC dla patogenu. Oporność bakterii wynika głównie z modyfikacji miejsca wiązania na rybosomie, z możliwą opornością krzyżową wobec linkozamidów, makrolidów i streptogramin B. Klindamycyna wykazuje aktywność przeciwko typowym patogenom bakteryjnego zapalenia pochwy, takim jak Bacteroides spp., Gardnerella vaginalis, Mobiluncus spp., Mycoplasma hominis i Peptostreptococcus spp. Diagnostyka wrażliwości na klindamycynę w tym wskazaniu nie jest rutynowo wykonywana, a standardowe metody badania wrażliwości opracowano dla innych beztlenowców i Mycoplasma spp. W przypadku szczepów wrażliwych na klindamycynę, ale opornych na erytromycynę, zaleca się wykonanie D-testu w celu wykrycia indukowanej oporności.
antybiotyk linkozamidowy, antybiotykoterapia ogólnoustrojowa, Bacteroides, bakteryjne zakażenie pochwy, bakteryjne zapalenie pochwy, działanie bakteriostatyczne, endometrioza, fosforan klindamycyny, Gardnerella vaginalis, hamowanie syntezy białek bakteryjnych, izolat kliniczny, kandydoza pochwy i sromu, kandydoza skóry, klindamycyna, krwotok maciczny, metoda dwóch krążków, minimalne stężenie hamujące, Mobiluncus, Mycoplasma hominis, nadczynność tarczycy, oporność krzyżowa, Peptostreptococcus, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, upławy, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zapalenie pochwy i sromu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gynoxin Optima
Produkt leczniczy Gynoxin Optima zawiera fentikonazol jako substancję czynną oraz substancje pomocnicze: etylu parahydroksybenzoesan (E 215) i propylu parahydroksybenzoesan sodowy (E 217), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym typu późnego. W przypadku wystąpienia miejscowego podrażnienia, świądu, zaczerwienienia lub innych objawów uczuleniowych, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z mechanicznymi środkami antykoncepcyjnymi, plemnikobójczymi, irygatorami dopochwowymi ani innymi produktami dopochwowymi, gdyż może to obniżyć skuteczność leczenia lub zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Wskazane jest również równoczesne leczenie partnera seksualnego w przypadku współistniejącego zakażenia, aby zapobiec nawrotom i reinfekcji.
bakteryjne zakażenie pochwy, choroba przenoszona drogą płciową, dyzuria, działanie niepożądane, fentikonazol, miednica mniejsza, nadwrażliwość na imidazol, nawracające zakażenie, owrzodzenie, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja późna, środek plemnikobójczy, zakażenie grzybicze, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie miednicy mniejszej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clindavag
Przed rozpoczęciem terapii klindamycyną dopochwową (Clindavag) konieczne jest wykluczenie współistniejących infekcji wywołanych przez Trichomonas vaginalis, Candida albicans, Chlamydia trachomatis oraz Neisseria gonorrhoeae, które mogą współwystępować z bakteryjnym zakażeniem pochwy. Stosowanie globulek dopochwowych z klindamycyną może prowadzić do przerostu drożdżaków, co sprzyja wtórnym infekcjom grzybiczym. Istotnym powikłaniem terapii jest ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może wystąpić zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu leczenia. W przypadku wystąpienia biegunki podczas lub po terapii, należy rozważyć to rozpoznanie i w umiarkowanych przypadkach zaprzestać podawania leku. Leczenie klindamycyną należy przerwać, jeśli biegunka jest spowodowana rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego, a stosowanie leków hamujących perystaltykę jelit jest przeciwwskazane.
antybiotykoterapia, bakteryjne zakażenie pochwy, błona dopochwowa, Candida albicans, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniewskiego-Crohna, drobnoustroje niewrażliwe, gonokok, infekcja grzybicza, infekcja pochwy, irygator dopochwowy, klindamycyna, leki hamujące perystaltykę jelit, niedobór odporności, prezerwatywa lateksowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Trichomonas vaginalis, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – GYNOXIN OPTIMA
Krem dopochwowy Gynoxin Optima zawiera azotan fentikonazolu w stężeniu 20 mg/g (2%) oraz substancje pomocnicze, takie jak lanolina uwodorniona, alkohol cetylowy i glikol propylenowy (50 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry. Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia podrażnienia, świądu, zaczerwienienia lub wysypki. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentek powyżej 60 roku życia, przy pierwszym epizodzie zakażenia grzybiczego pochwy oraz przy nawrotach (więcej niż 2 epizody w ciągu 6 miesięcy), co wymaga pogłębionej diagnostyki. Wskazaniem do konsultacji lekarskiej są objawy sugerujące powikłane zakażenie lub inne schorzenia ginekologiczne, takie jak gorączka ≥38°C, ból w dolnej części brzucha, dyzuria, nieprawidłowe upławy, nudności, nieregularne krwawienia czy upławy z krwią i ból w ramionach.
alkohol cetylowy, azotan fentikonazolu, bakteryjne zakażenie pochwy, choroba przenoszona drogą płciową, dyzuria, działanie niepożądane, fentikonazol, glikol propylenowy, infekcja grzybicza pochwy, irygator dopochwowy, kontaktowe zapalenie skóry, laktacja, lanolina uwodorniona, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczy, mechaniczny środek antykoncepcyjny, miejscowe podrażnienie, nadwrażliwość na imidazol, nawracające zakażenie, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, owrzodzenie, podrażnienie spojówek, reakcja uczuleniowa, środek plemnikobójczy, uogólnione zakażenie, upławy, zakażenie grzybicze, zakażenie układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Macmiror 200 mg
Macmiror w postaci tabletek powlekanych zawiera 200 mg nifuratelu i jest lekiem o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, stosowanym w leczeniu zakażeń dróg moczowych, pochwy i sromu oraz wybranych zakażeń pasożytniczych przewodu pokarmowego. Wskazania obejmują zarówno niepowikłane, jak i powikłane infekcje układu moczowego wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na nifuratel, a także zakażenia pochwy i sromu spowodowane przez Trichomonas vaginalis, Candida spp. oraz bakterie tlenowe i beztlenowe. Ponadto, lek jest rekomendowany w terapii pełzakowicy jelitowej (Entamoeba histolytica) oraz lambliozy jelitowej (Giardia lamblia), zarówno w postaciach objawowych, jak i bezobjawowego nosicielstwa.
ameboza, badanie mikrobiologiczne, bakteryjne zakażenie pochwy, bezobjawowe nosicielstwo, Candida, Entamoeba histolytica, Giardia intestinalis, Giardia lamblia, giardiaza, infekcja układu moczowego, lamblioza jelitowa, nietolerancja sacharozy, nifuratel, pełzakowica jelitowa, rzęsistek pochwowy, rzęsistkowica pochwy, sacharoza, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze pochwy, zakażenie pasożytnicze przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clindavag 100 mg
Klindamycyna, będąca antybiotykiem z grupy linkozamidów, działa bakteriostatycznie poprzez selektywne wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego, hamując syntezę białek i tym samym wzrost drobnoustrojów. W preparacie Clindavag substancja czynna występuje jako fosforan klindamycyny, który ulega szybkiej hydrolizie in vivo do aktywnej formy. Terapia miejscowa klindamycyną dopochwową jest stosowana w leczeniu bakteryjnych zakażeń pochwy, w tym waginozy bakteryjnej, z uwzględnieniem jej kodu ATC G01AA10. Skuteczność leczenia zależy od utrzymania stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla patogenów takich jak Bacteroides spp., Gardnerella vaginalis, Mobiluncus spp., Mycoplasma hominis oraz Peptostreptococcus spp.
antybiotyk linkozamidowy, Bacteroides, bakteryjne zakażenie pochwy, działanie bakteriostatyczne, fosforan klindamycyny, Gardnerella vaginalis, hamowanie syntezy białek, klasyfikacja ATC, minimalne stężenie hamujące, Mobiluncus, modyfikacja miejsca docelowego, mutacja punktowa, Mycoplasma hominis, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, Peptostreptococcus, podjednostka 50S rybosomu, rybosom, translacja, waginoza bakteryjna - Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Właściwości farmakodynamiczne
Klindamycyna, półsyntetyczna pochodna linkomycyny z grupy linkozamidów, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, głównie wobec bakterii Gram-dodatnich i beztlenowców, poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych na poziomie podjednostki 50S rybosomu. Działa głównie bakteriostatycznie, choć w wyższych stężeniach może wykazywać efekt bakteriobójczy. Farmakodynamika klindamycyny opiera się na czasie utrzymywania stężenia powyżej MIC, które dla Staphylococcus spp. wynosi ≤0,25 mg/l (wrażliwe) i >0,5 mg/l (oporne), a dla bakterii beztlenowych Gram-ujemnych i Gram-dodatnich wynosi odpowiednio ≤4 mg/l i >4 mg/l. W terapii trądziku pospolitego klindamycyna jest skuteczna dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu wobec Cutibacterium acnes oraz redukcji wolnych kwasów tłuszczowych na skórze z 14% do 2%, co ogranicza stan zapalny. Optymalne efekty terapeutyczne obserwuje się po 8-12 tygodniach stosowania, szczególnie w preparatach złożonych z tretynoiną lub nadtlenkiem benzoilu, które wykazują synergizm i zmniejszają ryzyko rozwoju oporności.
antybiotyk linkozamidowy, bakteria beztlenowa, bakteria tlenowa, bakteryjna waginoza, bakteryjne zakażenie pochwy, Cutibacterium acnes, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie komedolityczne, fosforan klindamycyny, Gardnerella vaginalis, minimalne stężenie hamujące, MRSA, Mycoplasma hominis, nadtlenek benzoilu, oporność indukowalna, oporność na metycylinę, oporność typu MLSB, Plasmodium falciparum, podjednostka 50S rybosomu, Propionibacterium acnes, receptor Toll-podobny, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza białek bakteryjnych, Toxoplasma gondii, trądzik pospolity, właściwość keratolityczna, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Macmiror complex 500 500 mg + 200 000 j.m.
Macmiror Complex 500 to globulki dopochwowe zawierające 500 mg nifuratelu oraz 200 000 j.m. nystatyny, wykazujące szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego. Lek jest wskazany w leczeniu zakażeń pochwy i sromu wywołanych przez Candida spp., Trichomonas vaginalis oraz bakterie, w tym infekcji mieszanych. Nifuratel działa przeciwbakteryjnie i przeciwpierwotniakowo, natomiast nystatyna wykazuje aktywność przeciwgrzybiczą, co umożliwia kompleksowe leczenie różnych patogenów jednocześnie. Produkt jest szczególnie przydatny w sytuacjach klinicznych, gdy występują nawracające zakażenia o mieszanej etiologii, trudności diagnostyczne lub nieskuteczność monoterapii o wąskim spektrum działania.
antybiotykoterapia, badanie mikrobiologiczne, bakteryjne zakażenie pochwy, Candida spp., czynnik etiologiczny zakażenia, działanie przeciwbakteryjne i przeciwpierwotniakowe, działanie przeciwgrzybicze, etyl hydroksybenzoesan sodowy, globulka dopochwowa, infekcja grzybicza, infekcja pierwotniakowa, kandydoza pochwy i sromu, nawracająca infekcja, nifuratel i nystatyna, propyl hydroksybenzoesan sodowy, rzęsistek pochwowy, rzęsistkowica pochwy, zakażenie Candida, zakażenie mieszane, zakażenie pochwy i sromu, zakażenie układu moczowo-płciowego