steroidowy hormon płciowy
Steroidowe hormony płciowe to grupa związków chemicznych wydzielanych głównie przez gonady (jajniki i jądra) oraz w mniejszych ilościach przez nadnercza i łożysko. Należą do nich androgeny (np. testosteron), estrogeny (np. estradiol) i progestyny (np. progesteron). Hormony te mają budowę steroidową, co oznacza, że ich podstawą jest układ czterech pierścieni węglowych (cyklopentanoperhydrofenantren).
W organizmie człowieka steroidowe hormony płciowe odpowiadają za rozwój i funkcjonowanie narządów płciowych, kształtowanie drugorzędowych cech płciowych oraz regulację cyklu menstruacyjnego u kobiet. Ponadto wpływają na metabolizm, gospodarkę wapniowo-fosforanową, funkcje poznawcze i nastrój. Ich biosynteza odbywa się z cholesterolu poprzez szereg przemian enzymatycznych.
Zaburzenia wydzielania steroidowych hormonów płciowych mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, takich jak hipogonadyzm, zespół policystycznych jajników, przedwczesne dojrzewanie płciowe czy andropauza/menopauza. W medycynie hormony te są stosowane w terapii zastępczej, antykoncepcji, leczeniu niepłodności oraz w terapii niektórych nowotworów hormonozależnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dionelle 0,03 mg + 2 mg
Badania przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Dionelle, zawierającego etynyloestradiol i dienogest, potwierdziły ich farmakologiczne działanie estrogenne i progestagenne, skutecznie hamujące owulację i zapewniające efekt antykoncepcyjny. Analizy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a testy genotoksyczności nie ujawniły potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Standardowe badania dotyczące działania rakotwórczego nie wskazały na szczególne ryzyko, jednak ze względu na mechanizm działania hormonów steroidowych, konieczna jest ostrożność u pacjentek z historią lub czynnikami ryzyka nowotworów hormonozależnych.
antykoncepcja, badanie genotoksyczności, czynnik ryzyka, działanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dienogest, hamowanie owulacji, hormonalny środek antykoncepcyjny, nowotwór hormonozależny, potencjał mutagenny, steroidowy hormon płciowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Astha 0,03 mg + 2 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Astha, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu, obejmują szeroki zakres badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na reprodukcję. Badania toksyczności nie wykazały szczególnych zagrożeń dla funkcjonowania organów wewnętrznych, parametrów hematologicznych i biochemicznych przy długotrwałej ekspozycji na dawki terapeutyczne. Testy genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani zdolności do indukcji aberracji chromosomowych. Standardowe badania karcynogenności nie wskazały na ryzyko rakotwórcze w stosowanych dawkach, choć należy uwzględnić charakterystyczną dla steroidowych hormonów płciowych możliwość nasilenia rozwoju tkanek i nowotworów zależnych od hormonów.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dienogest, mutacja genowa, nowotwór hormonozależny, parametr hematologiczny, profil bezpieczeństwa leku, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, steroidowy hormon płciowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Etynyloestradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące etynyloestradiolu, syntetycznego estrogenu stosowanego w złożonych produktach antykoncepcyjnych, nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka poza znanymi efektami farmakologicznymi estrogenów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały mutagenności ani istotnego ryzyka nowotworowego przy stosowaniu zgodnym z charakterystyką produktu. Niemniej jednak, etynyloestradiol może nasilać rozwój tkanek i nowotworów hormonozależnych. Wpływ na reprodukcję obejmuje działania embriotoksyczne, feminizację płodów męskich oraz zmiany w układzie moczowo-płciowym, jednak efekty te są specyficzne gatunkowo i mają ograniczoną wartość predykcyjną dla ludzi. Kombinacje etynyloestradiolu z progestagenami (np. drospirenon, dienogest, lewonorgestrel) potwierdzają akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez nowych, nieoczekiwanych zagrożeń.
17α-etynyloestradiol, badania farmakologiczne, badania toksyczności, dienogest, drospirenon, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekotoksykologia, etonogestrel, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormonalny produkt antykoncepcyjny, lewonorgestrel, nowotwór hormonozależny, ocena ryzyka środowiskowego, profil toksyczności, progestagen, różnicowanie płciowe, steroidowy hormon płciowy, syntetyczny estrogen, toksyczność wielokrotna, układ moczowo-płciowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dorin 0,03 mg + 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Dorin, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu, potwierdziły, że substancje te wykazują typowe dla swoich klas farmakologicznych działania estrogenne i progestagenne. Analizy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały nietypowych skutków ubocznych, a badania genotoksyczności nie potwierdziły potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego, w tym mutacji genowych czy aberracji chromosomowych. Ocena rakotwórczości nie wskazała na ryzyko wykraczające poza znane efekty hormonalne, jednak podkreślono konieczność uwzględnienia zdolności steroidowych hormonów płciowych do stymulacji rozwoju tkanek i nowotworów zależnych od hormonów.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, dienogest, działanie estrogenne, działanie progestagenne, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol, kombinacja hormonalna, lek hormonalny, mutacja genowa, nowotwór zależny od hormonów, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, steroidowy hormon płciowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, zagrożenie genotoksyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Slinda
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Slinda, zawierającym drospirenon jako jedyny progestagen, konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz omówienie potencjalnych zagrożeń z pacjentką. Drospirenon, będący antagonistą aldosteronu o właściwościach oszczędzających potas, wymaga monitorowania stężenia potasu w surowicy zwłaszcza u kobiet z niewydolnością nerek lub wysokim wyjściowym poziomem potasu. Istotne jest także zwrócenie uwagi na ryzyko zakrzepowo-zatorowe, które może być nieznacznie podwyższone u pacjentek z nadciśnieniem tętniczym lub innymi czynnikami ryzyka (wiek, otyłość, unieruchomienie). W przypadku wystąpienia objawów zakrzepowo-zatorowych lub ich podejrzenia, a także podczas długotrwałego unieruchomienia, zaleca się przerwanie terapii. Stosowanie Slindy prowadzi do obniżenia stężenia estradiolu do poziomów wczesnej fazy pęcherzykowej, co może mieć wpływ na gęstość mineralną kości, szczególnie u młodych kobiet w okresie akrecji kostnej.
antagonista aldosteronu, ciąża pozamaciczna, cukrzyca, depresja, drospirenon, estradiol, fibrynoliza, gęstość mineralna kości, globulina wiążąca kortykosteroidy, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamień żółciowy, krwotok do jamy brzusznej, łagodny nowotwór wątroby, lek oszczędzający potas, nadciśnienie tętnicze, nieregularne krwawienie, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa oporność na insulinę, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, progestagen, promieniowanie ultrafioletowe, rak piersi, steroidowy hormon płciowy, steroidowy produkt antykoncepcyjny, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, udar mózgu, wywiad lekarski, zaburzenie czynności wątroby, zachowanie samobójcze, zakrzepica żył głębokich, zastój żółci, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Jeanine 0,03 mg + 2 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Jeanine, zawierającego 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu, nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa, zgodny z innymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, obejmując ocenę parametrów biochemicznych, hematologicznych oraz zmian narządowych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego. Ponadto, badania dotyczące działania rakotwórczego nie wskazały bezpośredniego ryzyka onkogennego, choć należy uwzględnić możliwość nasilenia rozwoju tkanek i nowotworów hormonozależnych podczas długotrwałej terapii.
badanie niekliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i dienogest, genotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, komponent estrogenowy, komponent progestagenowy, mutacja genowa, odpad farmaceutyczny, parametr toksykologiczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, ryzyko onkogenne, ryzyko środowiskowe, steroidowy hormon płciowy, tkanka hormonozależna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Logest 0,075 mg + 0,02 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Logest, zawierającego 0,075 mg gestodenu i 0,02 mg etynyloestradiolu, nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz układ oddechowy. Wielokrotne podawanie dawek ponadfizjologicznych nie spowodowało klinicznie istotnych zmian w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych, a obserwowane efekty były zgodne z farmakologicznym działaniem hormonów steroidowych. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego potencjału preparatu, a testy rakotwórczości nie potwierdziły bezpośredniego działania karcynogennego składników leku.
doustny środek antykoncepcyjny, działanie karcynogenne, etynyloestradiol, gestoden, hormon steroidowy, narząd wewnętrzny, nowotwór hormonozależny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, steroidowy hormon płciowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vines 60 mcg + 15 mcg
Lek Vines, zawierający 60 µg gestodenu oraz 15 µg etynyloestradiolu, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Testy toksykologiczne na modelach zwierzęcych nie wykazały ryzyka ciężkich działań niepożądanych przy przypadkowym przedawkowaniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego. Wielokrotne podawanie preparatu nie wywołało nieoczekiwanych objawów toksycznych, potwierdzając dobrą tolerancję organizmu na długotrwałą ekspozycję na składniki aktywne. Długoterminowe badania rakotwórczości nie wykazały działania karcynogennego, choć należy pamiętać o potencjale steroidowych hormonów płciowych do stymulacji wzrostu tkanek i promowania nowotworów zależnych od hormonów.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, estrogen i progestagen, gestoден, mutacja genetyczna, nowotwór hormonozależny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, steroidowy hormon płciowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna