środek antykoncepcyjny zawierający progestagen

Środki antykoncepcyjne zawierające progestagen są jedną z najpopularniejszych metod hormonalnej kontroli urodzeń. Progestageny to syntetyczne hormony o działaniu podobnym do naturalnego progesteronu, które hamują owulację poprzez blokowanie wydzielania hormonu luteinizującego (LH) i zapobiegają zagnieżdżeniu zapłodnionej komórki jajowej poprzez zmiany w endometrium.

Dostępne są w różnych formach: tabletki jednoskładnikowe (minipigułki), implant podskórny, wkładka wewnątrzmaciczna hormonalna oraz zastrzyki domięśniowe. W przeciwieństwie do środków dwuskładnikowych, nie zawierają estrogenów, co czyni je odpowiednimi dla kobiet z przeciwwskazaniami do stosowania estrogenów, karmiących piersią lub palących po 35. roku życia.

Skuteczność antykoncepcji progestagenowej zależy od formy podania – najwyższą (ponad 99%) wykazują implanty podskórne i wkładki wewnątrzmaciczne. Typowe działania niepożądane obejmują nieregularne krwawienia, bóle głowy, zmiany nastroju oraz tkliwość piersi. Nie chronią przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową, dlatego w przypadku ryzyka zakażeń zaleca się dodatkowe stosowanie prezerwatyw.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Implanon NXT 68 mg

Implant podskórny Implanon NXT, zawierający etonogestrel, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonu i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, a także produkty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efekt indukcji może pojawić się już po kilku dniach, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni, a utrzymywać się do 28 dni po zakończeniu terapii. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, leki stosowane w terapii HIV/HCV (np. rytonawir, efawirenz, boceprewir, newirapina) mogą zmieniać stężenia etonogestrelu, co wymaga szczególnej ostrożności i często zastosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.
antykoncepcja niehormonalna, barbiturat, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów, induktor enzymów, induktory enzymów mikrosomalnych, induktory enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie miesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, skuteczność antykoncepcyjna, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, stężenie progesteronu, topiramat, umiarkowany inhibitor CYP3A4, zakażenie HIV/HCV
Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Lewonorgestrel, syntetyczny progestagen, stosowany w różnych formach antykoncepcji hormonalnej, wpływa na cykl miesiączkowy poprzez przesunięcia owulacji, co modyfikuje okres płodności, jednak nie wykazuje długotrwałego negatywnego wpływu na zdolność reprodukcyjną kobiet. Po zakończeniu terapii lub usunięciu systemu domacicznego (IUS) uwalniającego lewonorgestrel, płodność powraca do stanu wyjściowego. W przypadku stosowania lewonorgestrelu jako antykoncepcji awaryjnej, ze względu na szybki powrót płodności, zaleca się natychmiastowe rozpoczęcie lub kontynuację regularnej metody antykoncepcyjnej. Preparaty zawierające lewonorgestrel są przeciwwskazane w ciąży; w przypadku zajścia w ciążę z założonym IUS, konieczne jest wykluczenie ciąży pozamacicznej oraz jak najszybsze usunięcie systemu, aby zmniejszyć ryzyko poronienia i przedwczesnego porodu, przy jednoczesnym monitorowaniu ciąży pod kątem powikłań.
antykoncepcja doraźna, ciąża pozamaciczna, działanie teratogenne, krwawienie maciczne, lewonorgestrel, maskulinizacja narządów płciowych, owulacja, poród przedwczesny, poronienie, progestagen, progestagen syntetyczny, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, system terapeutyczny domaciczny, tabletka antykoncepcyjna, wirylizacja płodu, zaburzenie cyklu miesiączkowego, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (COCs) wiąże się z niewielkim, ale istotnym epidemiologicznie wzrostem ryzyka zachorowania na raka piersi, które jest zależne od wieku pacjentki w momencie stosowania, a nie od czasu trwania terapii. Ryzyko to stopniowo zanika w ciągu 10 lat od zaprzestania stosowania COCs. Przykładowo, w grupie wiekowej 40-44 lata spodziewana liczba przypadków raka piersi na 10 000 kobiet stosujących COCs wynosi 260, w porównaniu do 230 u kobiet niestosujących. Ryzyko u kobiet stosujących środki zawierające wyłącznie progestagen, takie jak dezogestrel, jest prawdopodobnie podobne, choć dane są mniej jednoznaczne. Zdiagnozowane nowotwory u kobiet stosujących antykoncepcję doustną są zwykle mniej zaawansowane, co może wynikać z wcześniejszej diagnostyki lub działania biologicznego preparatu. W przypadku pacjentek z rakiem wątroby konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka, a w razie zaburzeń czynności wątroby wskazana jest konsultacja specjalistyczna.
AIDS, badanie ginekologiczne, brak laktazy, ciąża pozamaciczna, cukrzyca, depresja, dezogestrel, estradiol, etonogestrel, fibrynoliza, gęstość mineralna kości, globulina wiążąca kortykosteroidy, HIV, hormonalny środek antykoncepcyjny, kamień żółciowy, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, oporność na insulinę, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pęcherzyk jajnikowy, pląsawica Sydenhama, porfiria, rak piersi, rak wątroby, skąpa miesiączka, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, steroidowy hormon płciowy, tabletka zawierająca progestagen, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, torbiel czynnościowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

środek antykoncepcyjny zawierający progestagen

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Implanon NXT 68 mg

Lewonorgestrel – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Dezogestrel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności