agonista-antagonista receptora opioidowego

Agonista-antagonista receptora opioidowego to specyficzna klasa leków, które wykazują złożone działanie na receptory opioidowe w ośrodkowym układzie nerwowym. Charakteryzują się one działaniem agonistycznym (aktywującym) wobec jednego podtypu receptora opioidowego, a jednocześnie antagonistycznym (blokującym) wobec innego. Takie dualne działanie zapewnia efekt przeciwbólowy przy jednocześnie zredukowanym ryzyku uzależnienia i depresji oddechowej w porównaniu do czystych agonistów opioidowych.

Najbardziej znanymi przedstawicielami tej grupy są pentazocyna, nalbufina, butorfanol i buprenorfina. Buprenorfina jest częściowym agonistą receptora μ (mu) i antagonistą receptora κ (kappa), co czyni ją wartościowym lekiem w terapii bólu oraz w leczeniu substytucyjnym uzależnienia od opioidów. Leki z tej grupy charakteryzują się efektem pułapowym, co oznacza, że zwiększanie dawki powyżej pewnego poziomu nie powoduje nasilenia działania przeciwbólowego, ale może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.

Agoniści-antagoniści opioidowi są stosowani w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do silnego, zwłaszcza w sytuacjach, gdy istnieją przeciwwskazania do stosowania czystych agonistów. Ich zastosowanie kliniczne obejmuje analgezję pooperacyjną, kontrolę bólu przewlekłego oraz terapię substytucyjną w uzależnieniach. Należy pamiętać, że podanie agonisty-antagonisty pacjentowi uzależnionemu od czystych agonistów opioidowych może wywołać zespół abstynencyjny.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl