oleum ricini

Oleum ricini, znany również jako olej rycynowy, to bezbarwna lub jasnożółta oleista ciecz pozyskiwana z nasion rącznika pospolitego (Ricinus communis). W medycynie jest stosowany głównie jako środek przeczyszczający o działaniu drażniącym na błonę śluzową jelita cienkiego, co prowadzi do nasilenia perystaltyki i przyspieszonego opróżniania jelita grubego.

Mechanizm działania oleum ricini opiera się na hydrolizie przez enzymy trzustkowe do glicerolu i kwasu rycynolowego, który jest aktywnym składnikiem odpowiedzialnym za efekt przeczyszczający. Efekt ten pojawia się zwykle po 2-6 godzinach od podania doustnego. Dawkowanie dla dorosłych wynosi zazwyczaj 15-60 ml, dla dzieci powyżej 2 roku życia 5-15 ml.

Współcześnie oleum ricini ma ograniczone zastosowanie kliniczne ze względu na dostępność nowszych, lepiej tolerowanych środków przeczyszczających. Jest przeciwwskazany u pacjentów z niedrożnością jelit, zapaleniem wyrostka robaczkowego, ostrymi stanami zapalnymi w obrębie jamy brzusznej, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz w ciąży i okresie karmienia piersią. W farmacji znajduje też zastosowanie jako składnik pomocniczy w niektórych preparatach zewnętrznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl