mięśniakomięsak gładkokomórkowy
Mięśniakomięsak gładkokomórkowy (leiomyosarcoma, LMS) to rzadki, złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek mięśni gładkich. Stanowi około 5-10% wszystkich mięsaków tkanek miękkich. Najczęściej występuje u osób w wieku 40-60 lat, z nieznaczną przewagą u kobiet.
Nowotwór ten może rozwijać się w różnych lokalizacjach, gdzie występują mięśnie gładkie, najczęściej w macicy, przewodzie pokarmowym, tkankach miękkich kończyn oraz przestrzeni zaotrzewnowej. W przypadku lokalizacji macicznej, LMS stanowi około 1-2% wszystkich złośliwych nowotworów macicy.
Diagnostyka mięśniakomięsaka gładkokomórkowego obejmuje badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz biopsję z badaniem histopatologicznym. W ocenie mikroskopowej charakteryzuje się obecnością wrzecionowatych komórek z cechami atypii, zwiększoną aktywnością mitotyczną oraz ekspresją markerów mięśni gładkich (desmina, aktyna mięśni gładkich, h-caldesmon).
Leczenie zależy od lokalizacji, wielkości guza i stopnia zaawansowania. Podstawową metodą terapeutyczną jest radykalne wycięcie chirurgiczne z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych. W zaawansowanych przypadkach stosuje się leczenie uzupełniające – radioterapię i/lub chemioterapię. Mimo leczenia, mięśniakomięsak gładkokomórkowy cechuje się dużą skłonnością do nawrotów miejscowych i przerzutów odległych.
Rokowanie w mięśniakomięsaku gładkokomórkowym jest zróżnicowane i zależy od wielkości guza, stopnia złośliwości histologicznej, lokalizacji, obecności przerzutów oraz możliwości przeprowadzenia radykalnego zabiegu chirurgicznego. Pięcioletnie przeżycie waha się od 30% do 70%, w zależności od wymienionych czynników.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak tkanek miękkich – Epidemiologia
Mięsaki tkanek miękkich (MTM) to rzadkie, heterogeniczne nowotwory mezenchymalne, stanowiące mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, z zachorowalnością na poziomie 1,8-5,0/100 000 osób rocznie. W USA prognozuje się na 2025 rok około 13 520 nowych przypadków i 5 420 zgonów, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (3,5/100 000) i szczytem zachorowań w wieku 80-84 lat. MTM obejmują ponad 50 podtypów histologicznych, z najczęstszymi: tłuszczakomięsakiem, mięśniakomięsakiem gładkokomórkowym, mięsakami maziówkowymi, niezróżnicowanym mięsakami pleomorficznymi i włókniakomięsakami. Lokalizacja guza wpływa na wzorce przerzutów – np. przerzuty do płuc dominują w większości MTM, natomiast guzy jamy brzusznej częściej dają przerzuty do wątroby i otrzewnej. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejszą radioterapię, zespoły genetyczne (np. Li-Fraumeni, neurofibromatoza typu 1), narażenia zawodowe, przewlekły obrzęk limfatyczny oraz infekcje (HIV, HHV-8).
choroba miejscowo zaawansowana, choroba przerzutowa, margines chirurgiczny, mięsak kości, mięsak maziówkowy, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, napromieniowanie, nawrót miejscowy, neurofibromatoza typu 1, niezróżnicowany mięsak pleomorficzny, nowotwór mezenchymalny, nowotwór osłonek nerwów obwodowych, obrzęk limfatyczny, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut odległy, przerzut pozapłucny, przestrzeń zaotrzewnowa, radioterapia, resekcja mięsaka, rezonans magnetyczny, rtg klatki piersiowej, stwardnienie guzowate, tłuszczakomięsak, tomografia komputerowa, wielodyscyplinarny zespół, włókniakomięsak, zespół Gardnera, zespół genetyczny, zespół Li-Fraumeni, zespół nabłoniaków znamionowych, zespół Wernera - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml
Erybulina, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 0,44 mg/ml, jest syntetycznym analogiem halichondryny B i działa jako inhibitor dynamicznej niestabilności mikrotubul, hamując fazę wzrostu mikrotubul oraz powodując rozdzielanie tubuliny na nieproduktywne agregaty. Mechanizm ten prowadzi do blokady cyklu komórkowego w fazie G2/M, rozerwania wrzeciona mitotycznego oraz apoptotycznej śmierci komórek nowotworowych. Skuteczność erybuliny została potwierdzona w leczeniu miejscowo zaawansowanego i przerzutowego raka piersi w badaniach fazy III (EMBRACE i Badanie 301), gdzie wykazano istotne wydłużenie całkowitego czasu przeżycia (OS) oraz poprawę mediany czasu przeżycia wolnego od progresji (PFS) do 3,7 miesiąca w porównaniu do 2,2 miesiąca w grupie kontrolnej. W badaniu EMBRACE erybulina wykazała obiektywny współczynnik odpowiedzi (ORR) 12,2% vs. 4,7% w grupie TPC, a w Badaniu 301 skuteczność erybuliny była porównywalna do kapecytabiny (PFS 4,1 vs. 4,2 miesiąca). W badaniu fazy III dotyczącym tłuszczakomięsaka (Badanie 309) erybulina w dawce 1,23 mg/m² podawana w dniach 1 i 8 cyklu 21-dniowego wykazała istotne statystycznie wydłużenie mediany OS do 13,5 miesiąca w porównaniu do 11,5 miesiąca w grupie leczonej dakarbazyną, bez istotnej różnicy w PFS czy ORR. Efekt ten dotyczył głównie pacjentów z tłuszczakomięsakiem, natomiast nie obserwowano przewagi erybuliny u pacjentów z mięśniakomięsakiem gładkokomórkowym.
blokada cyklu komórkowego, całkowita odpowiedź, całkowity czas przeżycia, czas przeżycia wolny od progresji, częściowa odpowiedź, efekt antymitotyczny, erybuliny mezylan, maksymalna tolerowana dawka, mięsak Ewinga, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, obiektywny odsetek odpowiedzi, obiektywny współczynnik odpowiedzi, oporność na taksany, potrójnie negatywny rak piersi, receptor HER2, tłuszczakomięsak - Leksykon substancji czynnych
Erybulina – Właściwości farmakodynamiczne
Erybulina, będąca syntetycznym analogiem halichondryny B, działa jako inhibitor dynamicznej niestabilności mikrotubul, hamując fazę wzrostu mikrotubul i indukując apoptotyczną śmierć komórki poprzez blokadę cyklu komórkowego w fazie G2/M. W leczeniu miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi, badanie III fazy EMBRACE wykazało istotne statystycznie wydłużenie całkowitego czasu przeżycia (OS) u pacjentek leczonych erybuliną w porównaniu do leczenia według wyboru lekarza (TPC), z medianą czasu przeżycia wolnego od progresji (PFS) 3,7 vs 2,2 miesiąca (HR 0,865, 95% CI: 0,714-1,048, p=0,137). W badaniu 301 porównującym erybulinę z kapecytabiną u pacjentek z wcześniejszym leczeniem, mediana PFS wyniosła odpowiednio 4,1 i 4,2 miesiąca (HR 1,08; 95% CI: 0,932-1,250), a obiektywny odsetek odpowiedzi (ORR) był podobny (11,0% vs 11,5%). W leczeniu tłuszczakomięsaka erybulina w dawce 1,23 mg/m² podawana dożylnie w dniach 1. i 8. 21-dniowego cyklu wykazała poprawę mediany OS o 2 miesiące (13,5 vs 11,5 miesiąca) w porównaniu do dakarbazyny, bez istotnej różnicy w PFS czy ORR, z korzyścią ograniczoną do podtypu tłuszczakomięsaka.
apoptoza komórki, badanie fazy I, blokada cyklu komórkowego, całkowita odpowiedź, całkowita przeżywalność, całkowity czas przeżycia, chlorowodorek irynotekanu, czas przeżycia wolny od progresji, częściowa odpowiedź, erybuliny mezylan, lek halichondrynowy, maksymalna tolerowana dawka, mięsak Ewinga, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, obiektywny odsetek odpowiedzi, obiektywny współczynnik odpowiedzi, oporność na taksany, potrójnie ujemny rak piersi, przerzutowy rak piersi, tłuszczakomięsak - Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwe nowotwory osłonek nerwowych obwodowych – Diagnostyka i diagnoza
Złośliwe nowotwory osłonek nerwów obwodowych (MPNST) to rzadkie, agresywne mięsaki tkanek miękkich, które stanowią wyzwanie diagnostyczne ze względu na niespecyficzne objawy kliniczne i obrazowe. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie, szczególnie u pacjentów z neurofibromatozą typu 1 (NF1), u których ryzyko rozwoju MPNST wynosi około 10%. Objawy sugerujące MPNST to powiększająca się masa, szybki wzrost nerwiakowłókniaka, przewlekły ból oraz objawy neurologiczne. Diagnostyka obrazowa opiera się głównie na MRI, gdzie guzy wykazują niski sygnał w T1, wysoki w T2, nieregularne granice i heterogeniczność, jednak MRI nie pozwala jednoznacznie odróżnić MPNST od łagodnych guzów. Sekwencje dyfuzyjne (DWI) i współczynnik ADC osiągają specyficzność do 95%. PET/CT z 18F-FDG jest bardziej czułe (do 90%) i wykorzystuje wartości SUVmax >3,5 (często >4,0 lub 6,1) do podejrzenia złośliwości, przy czym stosunek wychwytu guz-wątroba może być lepszym wskaźnikiem. PET/CT jest także istotne w wykrywaniu przerzutów.
badanie genetyczne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie neurologiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja igłowa, biopsja otwarta, czerniak desmoplastyczny, fluorodeoksyglukoza, łagodny guz osłonek nerwowych, margines chirurgiczny, marker immunohistochemiczny, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, MPNST, nerwiakowłókniak, neurofibromatoza typu 1, neurografia rezonansu magnetycznego, nowotwór wrzecionowatokomórkowy, obraz T1-zależny, obraz T2-zależny, pozorny współczynnik dyfuzji, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schwannomatosis, sekwencja dyfuzyjna, tomografia komputerowa