zaburzenia rogowacenia skóry
Zaburzenia rogowacenia skóry stanowią heterogenną grupę chorób dermatologicznych charakteryzujących się nieprawidłowym procesem rogowacenia naskórka. Proces rogowacenia (keratynizacji) to złożony mechanizm różnicowania komórek naskórka, prowadzący do powstania warstwy rogowej, która pełni funkcję barierową.
Zaburzenia rogowacenia mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty. Do wrodzonych zaburzeń rogowacenia należą m.in. rybia łuska (ichtyoza), choroba Dariera, rogowiec dłoni i stóp oraz liczne genodermatozy. Nabyte zaburzenia rogowacenia obejmują m.in. rogowacenie słoneczne, rogowacenie mieszkowe oraz łuszczycę.
Klinicznie zaburzenia rogowacenia manifestują się najczęściej jako nadmierne złuszczanie, zgrubienia naskórka, hiperkeratoza (nadmierne rogowacenie), parakeratoza (nieprawidłowe rogowacenie z zachowaniem jąder komórkowych w warstwie rogowej) lub dyskeratoza (przedwczesne i nieprawidłowe rogowacenie komórek). Objawy te mogą być zlokalizowane lub uogólnione, zależnie od jednostki chorobowej.
Diagnostyka zaburzeń rogowacenia opiera się na obrazie klinicznym, badaniu histopatologicznym, a w niektórych przypadkach na badaniach genetycznych i molekularnych. Leczenie jest uzależnione od typu zaburzenia i obejmuje stosowanie emolientów, keratolitików (substancji złuszczających, np. mocznik, kwas salicylowy), retinoidów (miejscowych i ogólnych), glikokortykosteroidów oraz terapii biologicznych w wybranych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Acitren 10 mg
Acitren, zawierający acytretynę, jest wskazany w leczeniu wyjątkowo ciężkich postaci zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe terapie. Wskazania obejmują ciężką łuszczycę zwykłą (w tym postać erytrodermiczną z zajęciem >90% powierzchni ciała oraz postać krostkową), rogowacenie dłoni i podeszw, łuszczycę krostkową dłoni i podeszw, rybią łuskę, chorobę Dariera, łupież czerwony mieszkowy oraz liszaj płaski skóry i błon śluzowych. Preparat dostępny jest w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg (biały korpus z brązowym wieczkiem, oznaczenie „A10”) oraz 25 mg (żółty korpus z brązowym wieczkiem, oznaczenie „A25”), co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii do nasilenia objawów.
acytretyna, choroba Dariera, doustny retinoid, działanie teratogenne, liszaj płaski, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca erytrodermiczna, łuszczyca krostkowa, łuszczyca krostkowa dłoni i podeszew, łuszczyca zwykła, pityriasis rubra pilaris, rogowacenie dłoni i podeszew, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska, zaburzenia rogowacenia skóry - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Neotigason 25 mg
Neotigason (acytretyna) jest silnie teratogennym lekiem, przeciwwskazanym u kobiet w ciąży oraz u tych, które mogą zajść w ciążę podczas terapii lub w ciągu 3 lat po jej zakończeniu. Ekspozycja płodu na acytretynę, nawet krótkotrwała i niezależnie od dawki, wiąże się z wysokim ryzykiem poważnych wad rozwojowych, takich jak deformacje twarzoczaszki, wady sercowo-naczyniowe, ośrodkowego układu nerwowego, kostne oraz grasicy, a także zwiększonym ryzykiem poronień samoistnych. Stosowanie leku jest dopuszczalne wyłącznie u pacjentek z ciężkimi, opornymi na inne leczenie zaburzeniami rogowacenia skóry, które rozumieją i akceptują rygorystyczne zasady antykoncepcji i monitorowania. Konieczne jest stosowanie dwóch komplementarnych metod antykoncepcji, rozpoczęcie co najmniej 4 tygodnie przed terapią, kontynuacja przez cały okres leczenia oraz przez 3 lata po jego zakończeniu, z wykluczeniem minipigułek ze względu na możliwe zaburzenia ich skuteczności.
acytretyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie teratogenne, etretynat, metody antykoncepcji, minipigułka, Neotigason, płyn nasienny, poronienie samoistne, progesteron, substancja lipofilna, test ciążowy, wady grasicy, wady ośrodkowego układu nerwowego, wady rozwojowe płodu, wady twarzoczaszki, wady układu kostnego, wady układu sercowo-naczyniowego, witamina A, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenia rogowacenia skóry