hiperbilirubinemia pośrednia
Hiperbilirubinemia pośrednia (nazywana również hiperbilirubinemią niezwiązaną lub nieskonjugowaną) to stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem bilirubiny niezwiązanej (wolnej) w surowicy krwi. Ta forma bilirubiny jest nierozpuszczalna w wodzie, związana z albuminami osocza i nie może być wydalana z moczem.
Przyczynami hiperbilirubinemii pośredniej mogą być: zwiększona produkcja bilirubiny (np. w hemolizie, resorpcji krwiaków), zaburzenia wychwytu bilirubiny przez hepatocyty lub jej sprzęgania z kwasem glukuronowym w wątrobie. Klinicznie stan ten objawia się zażółceniem skóry i białkówek oczu, a w przypadku noworodków może prowadzić do żółtaczki fizjologicznej.
Do najczęstszych jednostek chorobowych przebiegających z hiperbilirubinemią pośrednią należą: niedokrwistości hemolityczne, zespół Gilberta, zespół Criglera-Najjara oraz żółtaczka fizjologiczna noworodków. Diagnostyka obejmuje pomiar stężenia bilirubiny całkowitej i bezpośredniej oraz testy różnicujące przyczyny.
Leczenie hiperbilirubinemii pośredniej zależy od jej przyczyny i nasilenia. U noworodków stosuje się fototerapię, która przekształca niezwiązaną bilirubinę w formy rozpuszczalne w wodzie. W ciężkich przypadkach, szczególnie przy ryzyku encefalopatii bilirubinowej, może być konieczna transfuzja wymienna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eltrombopag Glenmark
Eltrombopag wymaga szczególnej ostrożności w leczeniu pacjentów z małopłytkowością, zwłaszcza u chorych z zaawansowaną chorobą wątroby (albuminy ≤35 g/l, MELD ≥10) i przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C. W tej grupie obserwuje się zwiększone ryzyko dekompensacji wątroby (11% vs. 6% placebo) oraz zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (4% vs. 1% placebo), w tym zakrzepicy żyły wrotnej (2% vs. <1%). Monitorowanie czynności wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina) jest kluczowe: przed leczeniem, co 2 tygodnie podczas dostosowywania dawki i co miesiąc po ustaleniu dawki. Przerwanie terapii jest wskazane przy wzroście AlAT ≥3 x GGN (lub ≥3 x wartości wyjściowej u pacjentów z podwyższonymi transaminazami) i utrzymującym się ≥4 tygodnie lub przy objawach uszkodzenia wątroby. Eltrombopag nie jest rekomendowany w połączeniu z lekami przeciwwirusowymi o działaniu bezpośrednim, a u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh ≥5) stosowanie wymaga ostrożności.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie cytogenetyczne, badanie okulistyczne, bakteryjne zapalenie otrzewnej, biopsja szpiku kostnego, ciężka anemia aplastyczna, czynnik ryzyka zakrzepicy, czynnik V Leiden, dekompensacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia pośrednia, krwawienie z żylaków, krwotok siatkówkowy, lek przeciwwirusowy o działaniu bezpośrednim, niedobór antytrombiny III, nieprawidłowości cytogenetyczne, ostra białaczka szpikowa, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, stężenie albumin, stężenie bilirubiny, trwała odpowiedź wirusologiczna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żyły wrotnej, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół antyfosfolipidowy, zespół mielodysplastyczny, zwłóknienie szpiku kostnego - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Eltrombopag jest agonistą receptora trombopoetyny stosowanym w leczeniu małopłytkowości o różnej etiologii, w tym u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C) oraz pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) i ciężką niedokrwistością aplastyczną (SAA). U pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby (albuminy ≤35 g/l lub MELD ≥10) leczenie eltrombopagiem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem dekompensacji wątroby i zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, szczególnie podczas terapii interferonem. Monitorowanie parametrów wątrobowych (AlAT, AspAT, bilirubina) jest obowiązkowe przed i w trakcie leczenia, z koniecznością przerwania terapii przy wzroście aktywności AlAT ≥3 x GGN lub innych objawach uszkodzenia wątroby. Eltrombopag hamuje UGT1A1 i OATP1B1, co może powodować pośrednią hiperbilirubinemię, wymagającą frakcjonowania bilirubiny. U pacjentów z ITP i SAA zaleca się niższą dawkę początkową oraz ścisłe monitorowanie morfologii krwi, ze szczególną uwagą na rozwój włóknienia szpiku i nieprawidłowości cytogenetycznych, zwłaszcza u osób >60 lat.
agonista receptora trombopoetyny, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biopsja szpiku kostnego, ciężka niedokrwistość aplastyczna, dekompensacja czynności wątroby, dekompensacja wątroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia pośrednia, krwotok siatkówkowy, lek przeciwwirusowy o działaniu bezpośrednim, małopłytkowość, nieprawidłowość cytogenetyczna, nietolerancja fruktozy, ostra białaczka szpikowa, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, powikłanie zakrzepowe, repolaryzacja mięśnia sercowego, trwała odpowiedź wirusologiczna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, włóknienie szpiku kostnego, wydłużenie QTc, zaawansowana choroba wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół mielodysplastyczny