endoskopowa resekcja błony śluzowej

Endoskopowa resekcja błony śluzowej (EMR – Endoscopic Mucosal Resection) to małoinwazyjna technika terapeutyczna stosowana do usuwania zmian nowotworowych i przednowotworowych ograniczonych do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Zabieg wykonywany jest z użyciem endoskopu wyposażonego w specjalne narzędzia tnące.

Procedura EMR polega na unoszeniu zmiany ponad poziom otaczającej błony śluzowej poprzez podśluzówkowe wstrzyknięcie płynu (roztwór soli fizjologicznej, adrenaliny, barwnika), a następnie usunięciu jej za pomocą pętli diatermicznej. Technika ta umożliwia całkowite wycięcie zmiany wraz z fragmentem błony podśluzowej, co pozwala na dokładną ocenę histopatologiczną.

Wskazaniami do EMR są przede wszystkim zmiany nowotworowe we wczesnym stadium (np. wczesny rak żołądka, przełyku, okrężnicy), większe polipy oraz zmiany przednowotworowe. Metoda ta stanowi alternatywę dla tradycyjnego leczenia chirurgicznego, umożliwiając skuteczną terapię przy znacznie mniejszym ryzyku powikłań i krótszym okresie rekonwalescencji.

Do głównych powikłań EMR należą krwawienia (występujące w 10-30% przypadków) oraz perforacja ściany przewodu pokarmowego (0,3-0,5%). W przypadku większych zmian (>20mm) oraz zmian trudno dostępnych stosuje się zwykle bardziej zaawansowaną technikę – endoskopową dyssekcję podśluzówkową (ESD).

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wrzodziejące zapalenie przełyku Barretta to metaplazja jelitowa wyściółki przełyku, będąca konsekwencją przewlekłego refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD). Stan ten jest uznawany za przedrakowy, zwiększający ryzyko rozwoju gruczolakoraka przełyku. Diagnostyka opiera się na endoskopii z biopsją, a ocena zaawansowania obejmuje pięć stopni: od niedysplastycznego, przez dysplazję niskiego i wysokiego stopnia, aż do raka śródnabłonkowego i inwazyjnego. Leczenie farmakologiczne bazuje na inhibitorach pompy protonowej (IPP), które redukują ryzyko progresji do dysplazji wysokiego stopnia i raka. Kontrole endoskopowe zaleca się co 3-5 lat w przypadku braku dysplazji, co 6-12 miesięcy przy dysplazji niskiego stopnia oraz co 3 miesiące lub interwencje terapeutyczne przy dysplazji wysokiego stopnia.
ablacja częstotliwością radiową, antagonista receptora H2, biopsja, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dysplazja, dysplazja niskiego stopnia, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, ezofagektomia, fundoplikacja, gastroenterolog, gruczolakorak przełyku, inhibitor pompy protonowej, kacheksja, krioterapia, lek prokinetyczny, patolog, przełyk Barretta, refluks, refluks żołądkowo-przełykowy, terapia pozycyjna, wyściółka przełyku, wywiad chorobowy, zapalenie przełyku, zgaga
Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Leczenie

Wrzodziejące zapalenie przełyku Barretta to stan przedrakowy charakteryzujący się metaplazją jelitową nabłonka przełyku, wymagający kontroli kwasu żołądkowego głównie za pomocą inhibitorów pompy protonowej (IPP) takich jak omeprazol, esomeprazol czy pantoprazol. Terapia farmakologiczna powinna być prowadzona nawet u pacjentów bez objawów GERD, a jej celem jest zapobieganie progresji do dysplazji wysokiego stopnia (HGD) i raka przełyku. Kluczowe jest także wdrożenie modyfikacji stylu życia, w tym unikanie pokarmów nasilających refluks, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz uniesienie wezgłowia łóżka o około 15 cm. Regularne badania endoskopowe z biopsją są niezbędne do monitorowania stanu pacjenta, z częstotliwością zależną od stopnia dysplazji: co 3-5 lat przy braku dysplazji, co 6-12 miesięcy przy dysplazji niskiego stopnia (LGD) oraz co 3 miesiące przy HGD, jeśli pacjent nie poddaje się terapii eradykacyjnej.
ablacja endoskopowa, ablacja falami radiowymi, antagonista receptora H2, biopsja endoskopowa, dysplazja niskiego stopnia, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja, endoskopowa resekcja błony śluzowej, ezofagektomia, fundoplikacja Nissena, gastroenterolog, GERD, inhibitor pompy protonowej, koagulacja argonowa, krioterapia, laparoskopowa fundoplikacja, metaplazja jelitowa, metoklopramid, przełyk Barretta, refluks kwasowy, resekcja przełyku, terapia fotodynamiczna
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Leczenie

Polipy żołądka to nieprawidłowe wyrośla na błonie śluzowej żołądka, często wykrywane przypadkowo podczas gastroskopii. Diagnostyka powinna obejmować ocenę histologiczną polipa i otaczającej błony śluzowej, z polipektomią zalecaną dla polipów nowotworowych oraz tych ≥1 cm, ze względu na ryzyko dysplazji wysokiego stopnia lub wczesnego raka. Typy polipów różnią się ryzykiem transformacji nowotworowej: polipy gruczołów dna żołądka (FGP) mają niskie ryzyko, lecz wymagają usunięcia, jeśli >1 cm lub z dysplazją, a w przypadku związku z długotrwałym stosowaniem inhibitorów pompy protonowej (PPI) zaleca się ich odstawienie. Polipy hiperplastyczne (GHP), często związane z zakażeniem Helicobacter pylori, powinny być usunięte, jeśli >0,5 cm lub z dysplazją, a eradykacja H. pylori może prowadzić do regresji zmian. Polipy gruczolakowe cechują się wysokim ryzykiem złośliwienia i wymagają resekcji podśluzówkowej oraz regularnej kontroli endoskopowej co 3-5 lat po resekcji.
biopsja, błona śluzowa żołądka, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, eradykacja Helicobacter pylori, ezofagogastroduodenoskopia, gastrektomia, gastroskopia, guz neuroendokrynny żołądka, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, hipergastrynemia, inhibitor pompy protonowej, niedokrwistość z niedoboru żelaza, polip gruczolakowy, polip hiperplastyczny, polip żołądka, polipektomia, polipektomia endoskopowa, rak żołądka, rakowiak żołądka, resekcja chirurgiczna, rodzinna polipowatość gruczolakowa, transformacja złośliwa, zakażenie Helicobacter pylori
Leksykon chorób i schorzeń
Rak żołądka – Leczenie

Rak żołądka wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, obejmującego chirurgię, chemioterapię, radioterapię, terapię celowaną oraz immunoterapię, dostosowane do stadium zaawansowania choroby i cech molekularnych guza. W leczeniu chirurgicznym stosuje się gastrektomię częściową lub całkowitą z limfadenektomią D2, a w bardzo wczesnych stadiach możliwe są mniej inwazyjne procedury endoskopowe (EMR, ESD). Chemioterapia systemowa, najczęściej oparta na fluoropirymidynach (5-FU, kapecytabina) i pochodnych platyny (cisplatyna, oksaliplatyna), stosowana jest neoadiuwantowo, adiuwantowo lub paliatywnie. Radioterapia, w tym radiochemioterapia, pełni rolę uzupełniającą lub paliatywną. Terapie celowane, takie jak trastuzumab (HER2+), ramucirumab (VEGFR2) i zolbetuximab (CLDN18.2+), oraz immunoterapia z inhibitorami PD-1 (pembrolizumab, niwolumab) są stosowane w wybranych podgrupach pacjentów na podstawie biomarkerów molekularnych (HER2, PD-L1, MSI, TMB, EBV).
chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chemioterapia okołooperacyjna, chemioterapia paliatywna, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dietetyk, dootrzewnowa chemioterapia w hipertermii, dysfagia, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, gastroenterolog, HIPEC, inhibitor punktów kontrolnych, klaudyna 18.2, lek cytostatyczny, limfadenektomia, medycyna precyzyjna, niestabilność mikrosatelitarna, niwolumab, nowotwór złośliwy, nowotwór żołądka, onkolog chirurgiczny, onkolog kliniczny, onkolog radioterapeuta, opieka paliatywna, patolog, pembrolizumab, profilowanie molekularne, przeciwciało monoklonalne, radiochemioterapia, radiolog, rak żołądka, ramucirumab, sekwencjonowanie DNA, teleradioterapia, trastuzumab, węzły chłonne, wirus Epsteina-Barr, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy jelita grubego – Leczenie

Polipy jelita grubego, będące głównie zmianami łagodnymi, stanowią istotny czynnik ryzyka rozwoju raka jelita grubego, dlatego standardem jest ich endoskopowe usunięcie podczas kolonoskopii. Techniki polipektomii obejmują usunięcie kleszczykami biopsyjnymi (dla polipów <5 mm), pętlą diatermiczną oraz bardziej zaawansowane metody, takie jak endoskopowa resekcja błony śluzowej (EMR), endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa (ESD) i endoskopowa resekcja pełnej grubości (EFTR), które umożliwiają usunięcie większych, płaskich lub trudniej dostępnych polipów. W przypadkach dużych lub złożonych zmian stosuje się także techniki chirurgiczne, takie jak laparoskopia, endolaparoskopowa chirurgia okrężnicy (CELS) czy resekcja częściowa okrężnicy. Po usunięciu polipów histopatologiczna ocena jest kluczowa dla dalszego postępowania, zwłaszcza w przypadku wykrycia cech złośliwości, gdzie wskazane może być rozszerzone leczenie chirurgiczne i onkologiczne. Powikłania polipektomii, takie jak krwawienie czy perforacja, występują rzadko (około 0,1%).
badanie histopatologiczne, dysplazja wysokiego stopnia, elektrokoagulacja, endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa resekcja pełnej grubości, gruczolak cewkowy, gruczolak kosmkowy, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja podśluzówkowa, koagulacja plazmą argonową, kolonografia TK, kolonoskopia, kwas acetylosalicylowy, laparoskopia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór jelita grubego, ocena histopatologiczna, polip jelita grubego, polipektomia endoskopowa, rak jelita grubego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, sigmoidoskopia elastyczna
Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku – Diagnostyka i diagnoza

Rak przełyku jest często diagnozowany w zaawansowanym stadium, co negatywnie wpływa na rokowanie i możliwości leczenia. Wczesne wykrycie zwiększa pięcioletnie przeżycie do około 65%, podczas gdy dla wszystkich stadiów łącznie wynosi ono około 22%. Diagnostyka opiera się na górnej endoskopii (EGD) z biopsją, która ma czułość sięgającą 96% przy pobraniu minimum ośmiu wycinków. Endoskopia umożliwia ocenę lokalizacji, długości guza oraz stopnia niedrożności przełyku, a biopsja pozwala na określenie typu histologicznego (rak płaskonabłonkowy lub gruczolakorak) oraz badanie markerów takich jak HER2, MMR czy MSI, co ma znaczenie terapeutyczne. W diagnostyce obrazowej stosuje się tomografię komputerową (CT) klatki piersiowej i jamy brzusznej, pozytonową tomografię emisyjną (PET-CT) oraz endoskopową ultrasonografię (EUS) z biopsją cienkoigłową (FNA), które pozwalają na precyzyjne określenie stopnia zaawansowania choroby według systemu TNM AJCC (T, N, M). System ten klasyfikuje raka przełyku od stopnia 0 (Tis N0 M0) do IVB (każde T, każde N, M1), co jest kluczowe dla wyboru terapii i oceny rokowania.
badanie kontrastowe, biopsja, biopsja cienkoigłowa, bronchoskopia, chromoendoskopia, dysfagia, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa ultrasonografia, ezofagogastroduodenoskopia, górna endoskopia, gruczolakorak, immunoterapia, klasyfikacja TNM, laparoskopia, niestabilność mikrosatelitarna, PET-CT, pozytonowa tomografia emisyjna, przełyk Barretta, rak płaskonabłonkowy, rak przełyku, spektroskopia Ramana, stopień zaawansowania, tomografia komputerowa
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Diagnostyka i diagnoza

Polipy żołądka to patologiczne narośla błony śluzowej lub podśluzowej, wykrywane najczęściej przypadkowo (>90%) podczas ezofagogastroduodenoskopii (EGD). Diagnostyka opiera się na dokładnej ocenie endoskopowej z klasyfikacją morfologiczną według klasyfikacji paryskiej, dokumentacji liczby, lokalizacji i rozmiaru (szczególnie polipów ≥1 cm). Biopsja i ocena histopatologiczna są kluczowe, zwłaszcza dla polipów innych niż typowe polipy gruczołów dna żołądka (FGP). Polipektomia jest wskazana dla polipów nowotworowych oraz wszystkich o średnicy ≥1 cm, ze względu na ryzyko dysplazji wysokiego stopnia lub wczesnego raka. W diagnostyce pomocne są techniki zaawansowanego obrazowania endoskopowego (NBI, chromoendoskopia elektroniczna) oraz endoskopowa ultrasonografia (EUS), szczególnie przy podejrzeniu polipów podśluzówkowych lub większych zmian. Ocena otaczającej błony śluzowej pod kątem zapalenia, metaplazji jelitowej i zakażenia Helicobacter pylori jest niezbędna, a eradykacja H. pylori może prowadzić do regresji polipów hiperplastycznych.
błona śluzowa i podśluzowa, błona śluzowa żołądka, chromoendoskopia, dysplazja, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa ultrasonografia, eradykacja H. pylori, ezofagogastroduodenoskopia, górny odcinek przewodu pokarmowego, gruczolak żołądka, guz neuroendokrynny, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja paryska, metaplazja jelitowa, obrazowanie wąskopasmowe, ocena histopatologiczna, polip gruczolakowy, polip gruczołu dna żołądka, polip hiperplastyczny, polip żołądka, polipektomia, przerzut do węzła chłonnego, rezonans magnetyczny, rodzinna polipowatość gruczolakowa, rodzinna polipowatość gruczolakowata, tomografia komputerowa, transformacja złośliwa, wczesny rak żołądka, zakażenie Helicobacter pylori, zanikowe zapalenie żołądka, zespół Cowdena, zespół Peutza-Jeghersa
Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Polipy żołądka to najczęściej łagodne zmiany na błonie śluzowej żołądka, wykrywane głównie przypadkowo podczas esofagogastroduodenoskopii (EGD). Wyróżnia się kilka typów polipów: hiperplastyczne (najczęstsze, niskie ryzyko zezłośliwienia), gruczolakowe (adenoma) z potencjałem transformacji nowotworowej, zapalne oraz związane z zespołem rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (FAP). Polipy mogą mieć różną wielkość, od kilku milimetrów do kilku centymetrów, a wskazaniem do endoskopowego usunięcia (polipektomii) są polipy gruczolakowe, większe niż 1 cm, objawowe lub związane z FAP. Diagnostyka opiera się na endoskopii z biopsją, a w przypadku polipów powyżej 5-10 mm zaleca się ich całkowite usunięcie. Leczenie infekcji Helicobacter pylori jest istotne, gdyż eradykacja może prowadzić do zaniku polipów hiperplastycznych i zapobiegać ich nawrotom.
adenoma, anemia perniciosa, badanie histopatologiczne, biopsja, częściowa gastrektomia, EGD, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopowa resekcja błony śluzowej, eradykacja H. pylori, esofagogastroduodenoskopia, FAP, gastroskopia, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość złośliwa, omeprazol, polip gastryczny, polip gruczolakowy, polip hiperplastyczny, polip zapalny, polip żołądka, polipektomia, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, rak żołądka, rodzinna polipowatość gruczolakowata, zapalenie żołądka
Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku – Diagnostyka i diagnoza

Diagnostyka raka przełyku opiera się na wieloetapowym podejściu, które obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz szereg badań obrazowych i endoskopowych. Podstawowe metody to górna endoskopia (EGD) z biopsją, umożliwiająca ocenę zmian śluzówkowych i pobranie materiału do badania histopatologicznego, oraz endoskopowa ultrasonografia (EUS) z biopsją aspiracyjną cienkoigłową (FNA), pozwalająca na precyzyjne określenie głębokości naciekania guza (T) i zajęcia regionalnych węzłów chłonnych (N). Badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej i jamy brzusznej oraz pozytonowa tomografia emisyjna połączona z TK (PET-TK), służą do oceny miejscowego zaawansowania nowotworu i wykrywania przerzutów odległych (M). W diagnostyce uzupełniającej stosuje się rezonans magnetyczny (MR) oraz techniki minimalnie inwazyjne, takie jak laparoskopia czy torakoskopia, szczególnie w przypadku podejrzenia zaawansowanego stadium (T3/T4). Wartościowe są także zaawansowane techniki endoskopowe, w tym chromoendoskopia, wirtualna chromoendoskopia, endoskopia z powiększeniem, laserowo-konfokalna (CLE) oraz wizualizacja wolumetryczna (VLE), które zwiększają czułość wykrywania wczesnych zmian nowotworowych.
badania molekularne, badanie z kontrastem barowym, białko PD-L1, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, bronchoskopia, chromoendoskopia, dysfagia, endoskopia z powiększeniem, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa ultrasonografia, ezofagogastroduodenoskopia, klasyfikacja TNM, laparoskopia, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór przełyku, PET-TK, pozytonowa tomografia emisyjna, przełyk Barretta, przełyk barytowy, przetoka tchawiczo-przełykowa, rak in situ, receptor HER2, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, torakoskopia, utrata masy ciała, wirtualna chromoendoskopia, wodobrzusze
Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku – Leczenie

Rak przełyku charakteryzuje się wysoką śmiertelnością i wymaga kompleksowego, interdyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego typ histologiczny (rak płaskonabłonkowy lub gruczolakorak), lokalizację guza, stopień zaawansowania oraz stan ogólny pacjenta. Standardowe metody leczenia obejmują chirurgię (ezofagektomię – otwartą, minimalnie inwazyjną lub robotyczną), radioterapię zewnętrzną (EBRT) trwającą 5-7 tygodni, brachyterapię, chemioterapię (np. cisplatyna, fluorouracyl) stosowaną neoadjuwantowo, adjuwantowo lub paliatywnie, a także radiochemioterapię, która wykazuje wyższą skuteczność niż sama radioterapia (5-letni wskaźnik przeżycia 20-27% vs. 0%). Terapie celowane (trastuzumab, ramucyrumab, zolbetuximab) oraz immunoterapia (niwolumab, pembrolizumab) stanowią nowoczesne opcje leczenia zaawansowanych postaci raka przełyku, poprawiając przeżycie i kontrolę choroby. Wczesne stadia (0-I) mogą być leczone chirurgicznie lub endoskopowo (EMR, ESD, PDT), natomiast zaawansowane (II-IV) wymagają leczenia wielomodalnego, w tym radiochemioterapii i chemioterapii paliatywnej.
akcelerator liniowy, badanie kliniczne, białko HER2, brachyterapia, dysfagia, endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, endoskopowa ultrasonografia, ezofagektomia, gruczolakorak, inhibitor punktów kontrolnych, klaudyna 18.2, leczenie adjuwantowe, leczenie paliatywne, minimalnie inwazyjna ezofagektomia, przeciwciało monoklonalne, rak płaskonabłonkowy, rak przełyku, samorozprężalny stent metalowy, stent przełykowy, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, terapia genowa, wielolekooporność, zewnętrzna radioterapia wiązką, zwężenie przełyku