czynnik IX krzepnięcia

Czynnik IX krzepnięcia (czynnik Christmasa) jest glikoproteiną zależną od witaminy K, odgrywającą kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia krwi. Jest syntetyzowany w wątrobie i krąży w osoczu w postaci nieaktywnego zymogenu, który ulega aktywacji w wewnątrzpochodnym szlaku krzepnięcia.

Deficyt czynnika IX prowadzi do hemofilii B (choroby Christmasa), drugiej co do częstości występowania hemofilii. Jest to choroba dziedziczona recesywnie, sprzężona z chromosomem X, występująca z częstością 1 na 30 000 urodzeń męskich. Klinicznie objawia się skłonnością do krwawień, których nasilenie zależy od stopnia niedoboru czynnika IX.

Diagnostyka laboratoryjna niedoboru czynnika IX obejmuje wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) przy prawidłowym czasie protrombinowym (PT) oraz oznaczenie aktywności czynnika IX. Leczenie polega na suplementacji brakującego czynnika w postaci koncentratów rekombinowanych lub osoczopochodnych.

W praktyce klinicznej istotne znaczenie ma również monitorowanie aktywności czynnika IX u pacjentów przyjmujących antagonistów witaminy K (np. warfarynę), gdyż leki te hamują syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K, w tym czynnika IX.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl