globulina wiążąca kortykoidy
Globulina wiążąca kortykoidy (CBG, transcortyna) to glikoproteina syntetyzowana głównie w wątrobie, należąca do rodziny inhibitorów proteaz serynowych (serpiny). Jej podstawową funkcją jest transport kortyzolu i innych hormonów steroidowych w krwiobiegu, gdzie wiąże około 80-90% krążącego kortyzolu.
CBG charakteryzuje się wysokim powinowactwem do kortyzolu i kortykosteronu, niższym do progesteronu, a znikomym do aldosteronu. Poziom CBG wzrasta pod wpływem estrogenów (np. w ciąży, przy stosowaniu doustnej antykoncepcji), a obniża się podczas stanów zapalnych, chorób wątroby, zespołu nerczycowego oraz w wyniku działania androgenów i glikokortykosteroidów.
Klinicznie oznaczenie stężenia CBG ma znaczenie przy interpretacji całkowitego stężenia kortyzolu w surowicy. Zmiany w stężeniu CBG mogą wpływać na wyniki pomiarów całkowitego kortyzolu bez zmiany stężenia wolnego, biologicznie aktywnego hormonu. Występują również rzadkie przypadki wrodzonego niedoboru CBG, które mogą manifestować się objawami przypominającymi niedoczynność kory nadnerczy, mimo prawidłowego stężenia wolnego kortyzolu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sidretella 20 3 mg + 0,02 mg
Sidretella 20 zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu, które charakteryzują się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie drospirenonu w surowicy wynosi około 38 ng/ml po 1-2 godzinach, z biodostępnością 76-85%, natomiast etynyloestradiol osiąga stężenie maksymalne około 33 pg/ml w tym samym czasie, z biodostępnością około 60%. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami, nie z SHBG ani CBG, a jego okres półtrwania wynosi 31 godzin, podczas gdy etynyloestradiol wykazuje okres półtrwania około 24 godzin i wiąże się nieswoiście z albuminami w 98,5%. Metabolizm drospirenonu obejmuje otwarcie pierścienia laktonowego oraz redukcję i sulfatację, z udziałem CYP3A4, a etynyloestradiol ulega głównie hydroksylacji pierścienia aromatycznego z udziałem licznych enzymów CYP, w tym CYP3A4/5. Metabolity drospirenonu eliminowane są głównie z kałem i moczem (stosunek 1,2-1,4), a etynyloestradiolu z moczem i żółcią (stosunek 4:6).
albumina surowicy, biodostępność, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, faza eliminacji, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, hiperkaliemia, klirens doustny, klirens metaboliczny, metabolit, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Angeliq 1 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Angeliq zawiera 1 mg estradiolu (półwodzian) oraz 2 mg drospirenonu, które charakteryzują się specyficzną farmakokinetyką. Drospirenon wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie około 21,9 ng/ml po 1 godzinie, z biodostępnością 76-85%. Jego eliminacja przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania 35-39 godzin, a metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów wydalanych z kałem i moczem. W stanie stacjonarnym, osiąganym po około 10 dniach stosowania, stężenia drospirenonu wahają się między 14 a 36 ng/ml, wykazując proporcjonalność do dawki w zakresie 1-4 mg. Estradiol po podaniu doustnym ma biodostępność około 5% z powodu intensywnego efektu pierwszego przejścia, osiągając maksymalne stężenie około 22 pg/ml po 6-8 godzinach. Jego okres półtrwania wynosi 13-20 godzin, a w stanie stacjonarnym (po 5 dniach) stężenia wahają się od 20 do 43 pg/ml, z akumulacją około 2-krotną. Estradiol wiąże się zarówno nieswoiście z albuminami, jak i swoiście z SHBG (40-45%), co wpływa na jego farmakokinetykę i dystrybucję.
biodostępność całkowita, biodostępność drospirenonu, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, estradiol półwodny, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, kwasowa postać drospirenonu, metabolizm drospirenonu, metabolizm estradiolu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, pole pod krzywą stężeń, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie surowicze, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyclogest 400 mg
Progesteron zawarty w globulkach dopochwowych Cyclogest 400 mg wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny umożliwiający osiągnięcie i utrzymanie fizjologicznych stężeń hormonu w osoczu, charakterystycznych dla fazy lutealnej cyklu owulacyjnego oraz wczesnej ciąży. Po 10 dniach regularnego stosowania co 12 godzin, średnie maksymalne stężenie progesteronu (Cmax) wynosi 18,4 ng/ml, a stężenie minimalne (Ctrough) utrzymuje się na poziomie 10,5 ng/ml, co zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne pomiędzy dawkami. Progesteron wiąże się intensywnie z białkami osocza (96-99%), głównie albuminą i globuliną wiążącą kortykoidy, co wpływa na biodostępność wolnej frakcji hormonu oraz jego dystrybucję do tkanek docelowych.
albumina, biodostępność, Cmax, Ctrough, dehydroksylacja, dekoniugacja, epimeryzacja, faza lutealna, globulina wiążąca kortykoidy, globulka dopochwowa, homeostaza hormonalna, metabolit glukuronidowy, metabolit siarczanowy, pregnandiole, pregnanolony, profil farmakokinetyczny, redukcja metaboliczna, schemat dawkowania, stężenie progesteronu, wchłanianie do krwiobiegu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klimedix 2 mg + 1 mg
Produkt leczniczy Klimedix zawiera 2 mg drospirenonu oraz 1 mg estradiolu (1,03 mg estradiolu półwodnego) w formie tabletek powlekanych, charakteryzując się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. Drospirenon po podaniu doustnym ulega szybkiemu i całkowitemu wchłanianiu, osiągając maksymalne stężenie około 21,9 ng/ml po 1 godzinie, a w stanie stacjonarnym 35,9 ng/ml po około 10 dniach stosowania. Biodostępność wynosi 76-85%, a pokarm nie wpływa na jej wartość. Drospirenon wykazuje okres półtrwania 35-39 godzin, wiąże się z albuminami, nie z SHBG ani CBG, a jego metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z wydalaniem metabolitów w moczu i kale. Estradiol również ulega szybkiemu wchłanianiu, jednak biodostępność doustna jest niska (~5%) z powodu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie estradiolu wynosi około 22 pg/ml po 6-8 godzinach, a okres półtrwania 13-20 godzin. Estradiol wiąże się zarówno z albuminami, jak i SHBG (40-45%), a jego metabolity, w tym estron i estriol, są farmakologicznie czynne i wydalane z moczem i żółcią. W stanie stacjonarnym stężenia estradiolu wynoszą 20-43 pg/ml, a farmakokinetyka estradiolu jest nieliniowa ze względu na indukcję SHBG.
biodostępność całkowita, CYP3A4, drospirenon, efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, estradiol, estriol, estron, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, klirens kreatyniny, metabolizm tlenowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, siarczan estronu, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sidretella 30 3 mg + 0,03 mg
Drospirenon, podany doustnie w dawce 3 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w surowicy około 38 ng/ml po 1-2 godzinach oraz biodostępnością 76-85%. Jego okres półtrwania wynosi 31 godzin, a w stanie stacjonarnym po 8 dniach terapii stężenie wzrasta do około 70 ng/ml. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami (3-5% w postaci wolnej), nie wykazuje powinowactwa do SHBG ani CBG, a jego metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z metabolitami wydalanymi z kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4. Klirens metaboliczny wynosi 1,5 ± 0,2 ml/min/kg. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek oraz wątroby (klasa B Child-Pugha) stężenia drospirenonu są odpowiednio wyższe, jednak bez klinicznie istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy, co wskazuje na dobrą tolerancję leku w tych grupach.
biodostępność drospirenonu, CYP3A4, cytochrom P450, drospirenon i etynyloestradiol, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, hiperkaliemia, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, kwas glukuronowy, metabolity hydroksylowane, metabolizm drospirenonu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, siarczan dihydrodrospirenonu, skala Childa-Pugha, spironolakton, stan stacjonarny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Naraya 3 mg + 0,02 mg
Drospirenon, składnik aktywny preparatu Naraya (3 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z maksymalnym stężeniem (Cmax) około 38 ng/ml osiąganym po 1-2 godzinach. Biodostępność wynosi 76-85%, niezależnie od spożycia pokarmu. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami surowicy, z jedynie 3-5% frakcją wolną, i nie wykazuje powinowactwa do SHBG ani CBG. Metabolizm zachodzi głównie poza układem CYP450, choć oksydacyjny metabolizm jest zależny od CYP3A4. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 31 godzin, a klirens metaboliczny 1,5 ± 0,2 ml/min/kg. Metabolity wydalane są z kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4, z okresem półtrwania około 40 godzin. Stan stacjonarny osiągany jest po 8 dniach, z Cmax około 70 ng/ml i współczynnikiem kumulacji około 3. Farmakokinetyka drospirenonu ulega zmianom u pacjentek z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (CLcr 30-50 ml/min) – stężenie wzrasta o 37%, jednak bez wpływu na poziom potasu w surowicy. U pacjentek z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh B) klirens spada o 50%, ale nie obserwuje się istotnych zmian w stężeniu potasu ani zwiększonego ryzyka hiperkaliemii.
białko osocza, biodostępność drospirenonu, CYP3A4, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, faza eliminacji, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, hiperkaliemia, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, koniugacja, kwas glukuronowy, metabolizm, objętość dystrybucji, okres półtrwania, równowaga dynamiczna, skala Child-Pugh, spironolakton, stan stacjonarny, stężenie substancji czynnej, tabletka powlekana, wchłanianie do krwioobiegu, wydalanie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby