penicylina szerokowidmowa
Penicylina szerokowidmowa to rodzaj antybiotyku beta-laktamowego o rozszerzonym spektrum działania w porównaniu do klasycznych penicylin. Wykazuje aktywność przeciwko szerszej gamie bakterii, zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych.
Do tej grupy należą m.in. ampicylina, amoksycylina oraz ich połączenia z inhibitorami beta-laktamaz (np. amoksycylina z kwasem klawulanowym). Dzięki modyfikacjom w strukturze chemicznej, penicyliny szerokowidmowe są bardziej odporne na działanie enzymów bakteryjnych rozkładających antybiotyki beta-laktamowe.
Mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP (penicillin-binding proteins). Penicyliny szerokowidmowe znajdują zastosowanie w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, moczowych, skóry i tkanek miękkich oraz zakażeń wielobakteryjnych.
Podobnie jak inne antybiotyki beta-laktamowe, penicyliny szerokowidmowe mogą wywoływać reakcje alergiczne, od łagodnych wysypek skórnych po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Obserwuje się również narastający problem oporności bakterii na te leki, związany głównie z produkcją beta-laktamaz przez patogeny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ampicylina – Właściwości farmakodynamiczne
Ampicylina, będąca półsyntetyczną penicyliną z grupy β-laktamów, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie biosyntezy ściany komórkowej bakterii przez wiązanie się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP). Jej skuteczność zależy od utrzymania stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC). W preparatach łączonych z inhibitorem β-laktamaz, takim jak sulbaktam, ampicylina zachowuje aktywność przeciwko szczepom wytwarzającym β-laktamazy, a sulbaktam działa jako nieodwracalny inhibitor tych enzymów, co zwiększa spektrum działania i skuteczność terapeutyczną. Sulbaktam dodatkowo łączy się z PBP, co może zwiększać podatność niektórych szczepów na terapię. Spektrum działania ampicyliny z sulbaktamem obejmuje m.in. Staphylococcus aureus (w tym szczepy oporne na penicylinę i niektóre na metycylinę), Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae (także szczepy wytwarzające β-laktamazę), Moraxella catarrhalis, Enterobacterales oraz bakterie beztlenowe, w tym Bacteroides fragilis. Preparat Unasyn, będący prolekiem ampicyliny i sulbaktamu, dodatkowo działa na Neisseria meningitidis i Neisseria gonorrhoeae.
antybiotyk β-laktamowy, bakteroid kruchy, białko wiążące penicylinę, cefoksytyna, dikloksacylina, dwoinka rzeżączki, dwoinka zapalenia opon mózgowych, flukloksacylina, gronkowiec naskórkowy, gronkowiec złocisty, inhibitor β-laktamaz, kloksacylina, kwas klawulanowy, metycylina, minimalne stężenie hamujące, mukopeptyd, oksacylina, oporność krzyżowa, paciorkowiec kałowy, pałeczka hemofilna, pałeczka Moraxella, pałeczka okrężnicy, parametr farmakokinetyczno-farmakodynamiczny, penicylina benzylowa, penicylina izoksazolilowa, penicylina szerokowidmowa, penicylinaza, pierścień β-laktamowy, pneumokok, spektrum przeciwbakteryjne, sulbaktam, sultamycylina, β-laktamaza