bakterie wytwarzające beta-laktamazy

Bakterie wytwarzające beta-laktamazy to drobnoustroje posiadające zdolność do produkcji enzymów (beta-laktamaz), które hydrolizują wiązanie amidowe w pierścieniu beta-laktamowym antybiotyków, inaktywując je. Jest to jeden z głównych mechanizmów oporności bakterii na antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy i karbapenemy.

Beta-laktamazy klasyfikuje się według dwóch głównych systemów: Amblera (podział na klasy A, B, C i D na podstawie sekwencji aminokwasów) oraz Bush-Jacoby-Medeiros (podział na grupy funkcjonalne). Szczególne znaczenie kliniczne mają beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum działania (ESBL), które hydrolizują cefalosporyny III i IV generacji, oraz karbapenemazy, rozkładające praktycznie wszystkie antybiotyki beta-laktamowe.

Bakterie wytwarzające beta-laktamazy stanowią poważny problem terapeutyczny, szczególnie w środowisku szpitalnym. Najczęściej spotykanymi producentami tych enzymów są pałeczki Gram-ujemne z rodziny Enterobacteriaceae (Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae), Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii oraz gronkowce (szczególnie MRSA). Geny kodujące beta-laktamazy mogą być zlokalizowane zarówno w chromosomie bakteryjnym, jak i na plazmidach, co sprzyja ich szybkiemu rozprzestrzenianiu się wśród różnych szczepów i gatunków bakterii.

W praktyce klinicznej stosuje się kilka strategii przeciwdziałania oporności związanej z beta-laktamazami, m.in. łączenie antybiotyków beta-laktamowych z inhibitorami beta-laktamaz (kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam, awibaktam), stosowanie antybiotyków stabilnych wobec działania tych enzymów oraz wdrażanie skutecznych programów kontroli zakażeń i racjonalnej antybiotykoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl