nudności i wymioty wywołane radioterapią

Nudności i wymioty wywołane radioterapią (RINV – Radiation-Induced Nausea and Vomiting) stanowią częste powikłania leczenia onkologicznego. Występują u około 50-80% pacjentów poddawanych napromienianiu, szczególnie w obszarze jamy brzusznej, miednicy czy całego ciała (TBI).

Patofizjologia RINV obejmuje aktywację receptorów serotoninowych 5-HT3 w przewodzie pokarmowym oraz strefie wyzwalającej chemoreceptorów w pniu mózgu. Napromienianie powoduje uszkodzenie komórek nabłonka jelit, prowadząc do uwolnienia serotoniny i substancji P, które stymulują ośrodek wymiotny.

Ryzyko wystąpienia RINV zależy od kilku czynników: obszaru napromieniania (najwyższe przy napromienianiu górnej części jamy brzusznej i TBI), dawki promieniowania, objętości napromienianej tkanki oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta (płeć żeńska, młodszy wiek, wcześniejsze epizody nudności).

W profilaktyce i leczeniu RINV stosuje się przede wszystkim antagonistów receptorów 5-HT3 (ondansetron, granisetron), antagonistów receptorów NK-1 (aprepitant), kortykosteroidy (deksametazon) oraz leki przeciwwymiotne (metoklopramid). Leczenie powinno być dostosowane do stopnia ryzyka wystąpienia RINV i prowadzone zgodnie z wytycznymi MASCC/ESMO lub NCCN.

Odpowiednie postępowanie profilaktyczne i terapeutyczne w przypadku RINV ma kluczowe znaczenie dla poprawy jakości życia pacjentów onkologicznych, zapobiegania przerwom w leczeniu oraz optymalizacji efektów radioterapii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl