chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym

Chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym (ang. highly emetogenic chemotherapy, HEC) to rodzaj leczenia przeciwnowotworowego, które charakteryzuje się wysokim ryzykiem wywołania nudności i wymiotów u pacjentów. Według klasyfikacji MASCC/ESMO, do tej kategorii zalicza się schematy leczenia, które bez odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej wywołują wymioty u ponad 90% pacjentów.

Do leków o najsilniejszym potencjale emetogennym należą: cisplatyna (w dawkach ≥50 mg/m²), karboplatyna (w wysokich dawkach), cyklofosfamid (>1500 mg/m²), dakarbazyna oraz połączenia antracyklin z cyklofosfamidem stosowane w leczeniu raka piersi. Mechanizm wywoływania nudności i wymiotów polega głównie na stymulacji receptorów serotoninowych (5-HT3) w przewodzie pokarmowym oraz aktywacji receptorów neurokininowych (NK-1) w ośrodkowym układzie nerwowym.

Standardowa profilaktyka przeciwwymiotna w przypadku chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym obejmuje trójlekowy schemat: antagonistę receptora 5-HT3 (np. ondansetron, palonosetron), antagonistę receptora NK-1 (np. aprepitant, netupitant) oraz deksametazon. W najnowszych wytycznych zaleca się również rozważenie dodania olanzapiny do standardowego schematu trójlekowego u pacjentów wysokiego ryzyka. Profilaktyka powinna być stosowana przed rozpoczęciem chemioterapii i kontynuowana przez 2-4 dni po jej zakończeniu, w zależności od zastosowanego schematu leczenia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron B. Braun 0,16 mg/ml

Ondansetron B. Braun jest dostępny w postaci roztworu do infuzji o stężeniach 0,08 mg/ml (butelka 100 ml zawierająca 8 mg) oraz 0,16 mg/ml (butelka 50 ml zawierająca 8 mg), przeznaczonym wyłącznie do podawania dożylnego. Dawkowanie zależy od siły działania wymiotnego terapii przeciwnowotworowej i wynosi od 8 do 32 mg na dobę. W chemioterapii i radioterapii o umiarkowanym działaniu wymiotnym zaleca się 8 mg w infuzji dożylnej trwającej 15 minut przed terapią, z kontynuacją doustną lub doodbytniczą po 24 godzinach. W przypadku silnego działania wymiotnego możliwe są schematy z dawkami do 16 mg podawanymi w infuzji co najmniej 15 minut, z uwzględnieniem ryzyka wydłużenia odstępu QT. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m² do max. 8 mg dożylnie) lub masy ciała (0,15 mg/kg do max. 8 mg dożylnie), z kontynuacją doustną do 32 mg/dobę. Wszystkie dawki dożylne powinny być podawane w infuzji trwającej minimum 15 minut.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, CINV, deksametazon sodu fosforan, infuzja dożylna, klirens leku, metabolizm sparteiny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, okres półtrwania leku, ondansetron, PONV, powierzchnia ciała, roztwór do infuzji, wydłużenie odstępu QT, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron Accord 8 mg

Ondansetron Accord jest dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml, w dawkach 4 mg (2 ml) i 8 mg (4 ml). W leczeniu nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią lub radioterapią u dorosłych dawka dobowa wynosi od 8 mg do 32 mg, podawana w schematach dostosowanych do potencjału emetogennego terapii. Standardowo stosuje się pojedynczą dawkę 8 mg dożylnie lub domięśniowo przed terapią, następnie 8 mg doustnie co 12 godzin. W przypadku silnie emetogennej chemioterapii (np. cisplatyna) dopuszczalne jest podanie do 16 mg jednorazowo (infuzja co najmniej 15 minut) oraz dodatkowo dwie dawki 8 mg w odstępach 4 godzin lub infuzja ciągła 1 mg/godz. Maksymalna pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia QT. U dzieci od 6 miesięcy dawki oblicza się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m² i.v., max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg i.v., max 8 mg), z kontynuacją doustną do 5 dni, nie przekraczając 32 mg/dobę. Podawanie dożylne u dzieci wymaga rozcieńczenia i infuzji trwającej co najmniej 15 minut. Brak jest danych dotyczących zapobiegania opóźnionym nudnościom u dzieci oraz stosowania w radioterapii.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, deksametazon, działanie wymiotne, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, okres półtrwania w surowicy, ondansetron, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, radioterapia, roztwór chlorku sodu, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zofran 8 mg

Produkt Zofran (ondansetron) jest dostępny w formie tabletek powlekanych (4 mg i 8 mg), a także w postaciach parenteralnych i doodbytniczych, co pozwala na indywidualne dostosowanie drogi podania i dawkowania. W chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym oraz radioterapii zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed terapią, z powtórzeniem dawki po 12 godzinach, a następnie kontynuację 8 mg doustnie lub doodbytniczo dwa razy na dobę przez 2-5 dni. W przypadku chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym (np. duże dawki cisplatyny) ondansetron podaje się dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie doustnie lub doodbytniczo 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci ≥6 miesięcy dawki ustala się na podstawie pola powierzchni ciała (5 mg/m² dożylnie, max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg mc., max 8 mg), z dawkami doustnymi odpowiednio od 2 do 8 mg co 12 godzin, nie przekraczając 32 mg na dobę. U pacjentów w podeszłym wieku dawkowanie nie ulega zmianie.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, cisplatyna, cytostatyk, forma doodbytnicza, forma parenteralna, klirens ondansetronu, metabolizm debryzochiny, metabolizm sparteiny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, okres półtrwania, ondansetron, pole powierzchni ciała, promieniowanie jonizujące, radioterapia wywołująca wymioty, tabletka powlekana, wstrzyknięcie dożylne, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią, znieczulenie, Zofran
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron Kabi 0,08 mg/ml

Ondansetron Kabi jest lekiem przeciwwymiotnym podawanym wyłącznie dożylnie w infuzji trwającej minimum 15 minut, z dawkami dostosowanymi do wskazań, wieku pacjenta oraz czynności wątroby i nerek. W terapii przeciwnowotworowej dawki wahają się od 8 do 32 mg/dobę, z pojedynczymi dawkami do 16 mg, przy czym większe dawki wymagają infuzji nie krótszej niż 15 minut ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. U dzieci od 6 miesięcy dawki ustala się na podstawie pola powierzchni ciała (5 mg/m² do max. 8 mg dożylnie) lub masy ciała (0,15 mg/kg do max. 8 mg), z kontynuacją doustną do 5 dni. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby dawka dobowa nie powinna przekraczać 8 mg, natomiast u osób z zaburzeniami nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. U osób starszych (≥75 lat) zaleca się nie przekraczać dawki początkowej 8 mg dożylnie, z możliwością podania dwóch kolejnych dawek co 4 godziny.
chemioterapia i radioterapia, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, ciągła infuzja dożylna, CINV, fosforan deksametazonu, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, metabolizm sparteiny i debryzochiny, okres półtrwania w surowicy, pole powierzchni ciała, PONV, RINV, terapia przeciwnowotworowa, wolny metabolizer, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml

Ondansetron B. Braun 2 mg/ml jest lekiem przeciwwymiotnym stosowanym pozajelitowo (dożylnie lub domięśniowo) w dawkach od 8 do 32 mg/dobę, dostosowanych do nasilenia nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią lub radioterapią. Standardowa dawka wynosi 8 mg podawana powoli dożylnie (minimum 30 sekund) lub w formie wlewu trwającego co najmniej 15 minut, bezpośrednio przed terapią przeciwnowotworową. W przypadku silnych wymiotów dopuszcza się dawki do 16 mg, które muszą być rozcieńczone w 50-100 ml 0,9% NaCl i podawane we wlewie dożylnym. Maksymalna pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. Możliwe jest podawanie kolejnych dawek 8 mg co minimum 4 godziny. U dzieci od 6 miesięcy dawkę oblicza się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m², max 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg, max 8 mg), z kontynuacją doustną do 5 dni, nie przekraczając dawki 32 mg/dobę. U pacjentów powyżej 75 lat dawka początkowa dożylna nie powinna przekraczać 8 mg, z możliwością podania dwóch kolejnych dawek 8 mg co 4 godziny.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, deksametazon sodu fosforan, klirens ondansetronu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty opóźnione, nudności i wymioty pooperacyjne, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, okres półtrwania, podanie dożylne i domięśniowe, podanie pozajelitowe, PONV, roztwór chlorku sodu, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, zaburzony metabolizm sparteiny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron Bluefish 8 mg

Ondansetron Bluefish 8 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Dawkowanie powinno być dostosowane do wieku pacjenta, powierzchni ciała lub masy ciała oraz potencjału emetogennego stosowanej terapii przeciwnowotworowej. U dorosłych i młodzieży zaleca się podanie 8 mg doustnie na 1-2 godziny przed chemioterapią, następnie 8 mg po 12 godzinach, a kontynuację leczenia doustnego 8 mg dwa razy na dobę przez 5 dni po zakończeniu terapii. U dzieci dawki są dostosowane do powierzchni ciała (np. 5 mg/m² dożylnie przed chemioterapią, następnie 4 mg doustnie co 12 godzin) lub masy ciała (0,15 mg/kg m.c. dożylnie, max 8 mg na dawkę, z kontynuacją doustną przez 5 dni). W zapobieganiu nudnościom pooperacyjnym stosuje się 16 mg doustnie na godzinę przed znieczuleniem lub 8 mg w trzech dawkach co 8 godzin, natomiast w leczeniu nudności pooperacyjnych preferowane jest podanie dożylne.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, cisplatyna, ekspozycja na produkt leczniczy, klirens ondansetronu, lek cytotoksyczny, metabolizm sparteiny i debryzochiny, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, nudności pooperacyjne, okres półtrwania w surowicy, ondansetron, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty opóźnione, wymioty pooperacyjne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron Kabi 0,16 mg/ml

Ondansetron Kabi, dostępny w stężeniach 0,08 mg/ml i 0,16 mg/ml jako roztwór do infuzji dożylnej, jest stosowany w profilaktyce i leczeniu wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w zapobieganiu i leczeniu pooperacyjnych nudności i wymiotów (PONV). Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz czynników farmakokinetycznych, z zalecanym zakresem od 8 do 32 mg/dobę. W chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym, np. przy dużych dawkach cisplatyny, stosuje się dawki do 16 mg w infuzji trwającej minimum 15 minut, z możliwością podania do trzech dawek po 8 mg w odstępach co 4 godziny lub ciągłej infuzji 1 mg/godzinę przez 24 godziny. Pojedyncze dawki nie powinny przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. U dzieci dawki ustala się na podstawie pola powierzchni ciała (BSA) lub masy ciała, z maksymalną dawką dożylną 8 mg i całkowitą dobowa nieprzekraczającą 32 mg. Infuzja dożylna powinna trwać co najmniej 15 minut, a po 12 godzinach można rozpocząć podawanie doustne lub doodbytnicze.
chemioterapia i radioterapia, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, cisplatyna, farmakokinetyka leku, fosforan deksametazonu, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, nudności i wymioty po chemioterapii, okres półtrwania w surowicy, Ondansetron Kabi, pole powierzchni ciała, PONV, pooperacyjne nudności i wymioty, roztwór chlorku sodu, schemat leczenia, terapia przeciwnowotworowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znieczulenie
Leksykon substancji czynnych
Palonosetron – Dawkowanie i sposób podawania

Palonosetron jest antagonistą receptorów 5-HT3 stosowanym w profilaktyce nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią. U dorosłych standardowa dawka wynosi 250 mikrogramów podawanych dożylnie w bolusie na 30 minut przed chemioterapią, z czasem wstrzyknięcia przekraczającym 30 sekund. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki. W populacji pediatrycznej (1 miesiąc – 17 lat) dawka wynosi 20 mikrogramów/kg mc., maksymalnie do 1500 mikrogramów, podawana w 15-minutowej infuzji dożylnej, również na 30 minut przed chemioterapią. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 1 miesiąca życia oraz ograniczone dane dla dzieci poniżej 2 lat. U pacjentów hemodializowanych w krańcowym stadium niewydolności nerek brak jest dostępnych danych klinicznych.
bolus, chemioterapia, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, hemodializa, infuzja dożylna, kortykosteroid, nadzór kliniczny, niewydolność nerek, nudności i wymioty indukowane chemioterapią, pacjent pediatryczny, palonosetron, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zofran 4 mg

Ondansetron w postaci tabletek powlekanych (4 mg i 8 mg) stosuje się zgodnie z indywidualnie dostosowanymi schematami dawkowania, zależnymi od wskazania terapeutycznego oraz wieku pacjenta. W przypadku chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym oraz radioterapii, zaleca się podanie 8 mg doustnie 1-2 godziny przed zabiegiem, powtórzone po 12 godzinach, a następnie kontynuację 8 mg dwa razy na dobę przez kolejne 2-5 dni. Przy chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym, pierwszą dawkę można podać dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo, a następnie kontynuować doustnie 8 mg dwa razy na dobę przez 2-5 dni. U dzieci powyżej 6 miesięcy i młodzieży dawkę ustala się na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała, z dawkami dożylnymi podawanymi w infuzji trwającej minimum 15 minut, rozcieńczonej w 5% glukozie lub 0,9% NaCl.
5% roztwór glukozy, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym, droga podania, infuzja dożylna, lek cytostatyczny, lek przeciwnowotworowy, nudności i wymioty opóźnione, ondansetron, ondansetron doustny, płyn infuzyjny, podanie domięśniowe, podanie doodbytnicze, podanie dożylne, pole powierzchni ciała, postać farmaceutyczna, roztwór chlorku sodu, tabletka powlekana, wlew dożylny, wymioty wywołane chemioterapią
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron Kabi 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml

Ondansetron Kabi 2 mg/ml jest wskazany do dożylnego podawania w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią przeciwnowotworową oraz pooperacyjnymi wymiotami (PONV). Dawkowanie u dorosłych w chemioterapii wynosi od 8 do 32 mg/dobę, podawane jako pojedyncza dawka 8 mg dożylnie (minimum 30 sekund) przed rozpoczęciem terapii, z możliwością kontynuacji doustnej lub doodbytniczej po 24 godzinach. W przypadku silnie emetogennej chemioterapii stosuje się schematy dawkowania obejmujące dawki do 16 mg w infuzji trwającej co najmniej 15 minut lub wielokrotne dawki 8 mg w odstępach 4 godzin, z maksymalną dawką pojedynczą 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. U dzieci powyżej 6 miesięcy dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m²) lub masy ciała (0,15 mg/kg), z maksymalną dawką dożylna 8 mg i całkowitą dobowa do 32 mg. U pacjentów w wieku ≥75 lat dawki dożylne nie powinny przekraczać 8 mg, a podawanie powinno odbywać się w infuzji trwającej minimum 15 minut. U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 8 mg z powodu zmniejszonego klirensu i wydłużonego okresu półtrwania.
chemioterapia emetogenna, chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, ciągła infuzja dożylna, dawka dla dorosłych, dawka dożylna, faza eliminacji leku, fosforan deksametazonu, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, masa ciała, okres półtrwania, podawanie dożylne, pooperacyjne nudności i wymioty, powierzchnia ciała, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, schemat dawkowania, tolerancja leku, wolny metabolizm, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, wymioty pooperacyjne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metabolizmu, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ondansetron B. Braun 0,08 mg/ml

Ondansetron B. Braun dostępny jest jako roztwór do infuzji dożylnej o stężeniach 0,08 mg/ml (100 ml butelka zawiera 8 mg) oraz 0,16 mg/ml (50 ml butelka zawiera 8 mg). Dawkowanie dożylne wynosi od 8 do 32 mg na dobę, dostosowane do stopnia działania wymiotnego chemioterapii lub radioterapii. Standardowa dawka profilaktyczna to 8 mg podawane w infuzji trwającej co najmniej 15 minut bezpośrednio przed terapią. W przypadku silnie wymiotnej chemioterapii dopuszcza się dawki do 16 mg, jednak jednorazowa dawka nie powinna przekraczać 16 mg ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT. Zaleca się kontynuację leczenia postaciami doustnymi lub doodbytniczymi po 24 godzinach. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (5 mg/m² do max. 8 mg) lub masy ciała (0,15 mg/kg do max. 8 mg), z możliwością podania do 3 dawek dożylnych co 4 godziny oraz kontynuacją doustną do 5 dni. W profilaktyce i leczeniu PONV stosuje się dawkę 4 mg (0,1 mg/kg mc.) w krótkotrwałej infuzji dożylnej.
chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym, CINV, dawkowanie ondansetronu, deksametazon sodu fosforan, infuzja dożylna, klirens ondansetronu, masa ciała, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, nudności i wymioty wywołane radioterapią, odstęp QT, okres półtrwania, podawanie dożylne, PONV, powierzchnia ciała, wydłużenie odstępu QT, zaburzony metabolizm sparteiny, znieczulenie