zaburzenie ekskoriacjii
Zaburzenie ekskoriacjii, znane również jako dermatillomania lub zaburzenie związane z drapaniem skóry, to stan psychiczny charakteryzujący się nawracającym, kompulsywnym drapaniem lub rozdrapywaniem skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek.
W klasyfikacji DSM-5 zaburzenie to zostało zakwalifikowane do kategorii zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych i pokrewnych. Pacjenci doświadczają silnego, nieodpartego impulsu do drapania, które może być poprzedzone narastającym napięciem lub lękiem, a sam akt drapania przynosi chwilową ulgę lub satysfakcję.
Konsekwencje zdrowotne obejmują rany, blizny, zakażenia i poważne uszkodzenia skóry. Zaburzenie to często współwystępuje z innymi schorzeniami psychicznymi, takimi jak depresja, zaburzenia lękowe czy OCD. Leczenie ma charakter multimodalny i obejmuje psychoterapię (głównie terapię poznawczo-behawioralną), farmakoterapię (m.in. SSRI) oraz techniki redukcji nawyków.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Objawy
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania, zaburzenie ekskoriacji) to przewlekłe zaburzenie z grupy obsesyjno-kompulsywnych, charakteryzujące się kompulsywnym, trudnym do opanowania przymusem skubania skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek, infekcji, blizn oraz znacznego cierpienia psychicznego. Występuje u 1,4-5,4% dorosłych, częściej u kobiet, zwykle rozpoczynając się w wieku 13-15 lat. Objawy obejmują zarówno automatyczne, nieświadome, jak i świadome, celowe skubanie różnych obszarów ciała (twarz, głowa, ręce, nogi), często poprzedzone napięciem lub stresem. Diagnoza opiera się na kryteriach DSM-5, uwzględniających nawracające uszkodzenia skóry, próby ograniczenia zachowania oraz wykluczenie innych przyczyn medycznych i psychicznych. Zaburzenie to wiąże się z wysokim ryzykiem współwystępowania depresji, lęków, a także myśli i prób samobójczych (12% i 11,5% odpowiednio).
ADHD, antybiotykoterapia, choroba afektywna dwubiegunowa, cukrzyca typu 1, dermatillomania, DSM-5, dysmorfofobia, egzema, kompulsywne skubanie skóry, łuszczyca, posocznica, przeszczep skóry, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, rogowacenie mieszkowe, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, toczeń, trądzik młodzieńczy, trichotillomania, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie ekskoriacjii, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zakażenie skóry, zespół Pradera-Williego, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania, F42.4 wg DSM-5-TR i ICD-11) to kompulsywne, nawracające zachowanie prowadzące do uszkodzeń skóry i istotnego upośledzenia funkcjonowania psychospołecznego. Diagnoza opiera się na spełnieniu kryteriów DSM-5-TR, w tym obecności zmian skórnych, nieudanych próbach zaprzestania skubania oraz wykluczeniu innych przyczyn dermatologicznych, somatycznych i psychiatrycznych. Kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu klinicznego, oceny lokalizacji i wzorców skubania, a także badania fizykalnego skóry, uwzględniającego świeże rany, blizny i infekcje wtórne. W diagnostyce pomocne są narzędzia takie jak Skin Picking Scale (SPS), Skin Picking Impact Scale (SPIS) oraz Diagnostic Interview for Skin Picking Problems (DISP), które umożliwiają ocenę nasilenia objawów i ich wpływu na życie pacjenta. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. egzemy, łuszczycę, świerzb, cukrzycę, zaburzenia dysmorficzne ciała, zaburzenia psychotyczne oraz efekty używania substancji psychoaktywnych.
badania biochemiczne, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, choroba Hodgkina, choroby wątroby, czerwienica prawdziwa, dermatillomania, diagnostyka różnicowa, infekcja wtórna, klasyfikacja DSM-5-TR, klasyfikacja ICD-11, poziom TSH, samookaleczanie, toczeń układowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie ekskoriacjii, zespół Pradera-Williego