klasyfikacja DSM-5-TR
Klasyfikacja DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision) to zaktualizowana w 2022 roku wersja amerykańskiego systemu klasyfikacji zaburzeń psychicznych, opracowana przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA). Stanowi ona podstawowe narzędzie diagnostyczne dla klinicystów w Stanach Zjednoczonych i jest szeroko stosowana w badaniach naukowych na całym świecie.
DSM-5-TR wprowadza szereg modyfikacji w stosunku do DSM-5 z 2013 roku, w tym poprawki techniczne, aktualizacje kodów ICD, nowe kategorie diagnostyczne oraz udoskonalenia kryteriów diagnostycznych. Klasyfikacja zawiera ponad 20 rozdziałów grupujących zaburzenia według ich podobieństwa klinicznego, w tym zaburzenia neurorozwojowe, spektrum schizofrenii, zaburzenia afektywne, lękowe, obsesyjno-kompulsyjne, związane ze stresem, dysocjacyjne, oraz zaburzenia osobowości.
Klasyfikacja DSM-5-TR, w przeciwieństwie do systemów opartych na etiologii, koncentruje się na opisowym podejściu do diagnozowania zaburzeń psychicznych. Każde zaburzenie zostało zdefiniowane przez określony zestaw objawów, które muszą utrzymywać się przez określony czas i powodować znaczące zaburzenia funkcjonowania lub cierpienie. System ten wykorzystuje podejście kategorialno-wymiarowe, umożliwiające bardziej precyzyjną diagnozę kliniczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Agorafobia – Diagnostyka i diagnoza
Agorafobia to zaburzenie lękowe charakteryzujące się intensywnym lękiem lub niepokojem w co najmniej dwóch z pięciu sytuacji: korzystanie z transportu publicznego, przebywanie w otwartych lub zamkniętych przestrzeniach, stanie w tłumie lub kolejce oraz przebywanie samotnie poza domem. Kryteria diagnostyczne DSM-5-TR wymagają, aby lęk był nieproporcjonalny do rzeczywistego zagrożenia, utrzymywał się zwykle przez minimum 6 miesięcy i powodował klinicznie istotne upośledzenie funkcjonowania. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad kliniczny, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne w celu wykluczenia somatycznych przyczyn objawów, takich jak nadczynność tarczycy. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zaburzenia paniczne, fobię społeczną, fobie specyficzne, zaburzenia depresyjne, PTSD, OCD oraz zaburzenia dysmorficzne ciała, a także wykluczyć wpływ substancji psychoaktywnych i innych stanów medycznych.
agorafobia, atak paniki, badanie fizykalne, badanie krwi, CBT, choroba zapalna jelit, choroby somatyczne, diagnostyka różnicowa, farmakoterapia, fobia specyficzna, fobia społeczna, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klasyfikacja DSM-5-TR, lek benzodiazepinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, nadczynność tarczycy, OCD, PTSD, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, specjalista zdrowia psychicznego, SSRI, terapia behawioralna, terapia ekspozycyjna, terapia poznawczo-behawioralna, wywiad kliniczny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami paniki, zaburzenie lęku społecznego, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie paniczne z agorafobią, zaburzenie stresowe pourazowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania, F42.4 wg DSM-5-TR i ICD-11) to kompulsywne, nawracające zachowanie prowadzące do uszkodzeń skóry i istotnego upośledzenia funkcjonowania psychospołecznego. Diagnoza opiera się na spełnieniu kryteriów DSM-5-TR, w tym obecności zmian skórnych, nieudanych próbach zaprzestania skubania oraz wykluczeniu innych przyczyn dermatologicznych, somatycznych i psychiatrycznych. Kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu klinicznego, oceny lokalizacji i wzorców skubania, a także badania fizykalnego skóry, uwzględniającego świeże rany, blizny i infekcje wtórne. W diagnostyce pomocne są narzędzia takie jak Skin Picking Scale (SPS), Skin Picking Impact Scale (SPIS) oraz Diagnostic Interview for Skin Picking Problems (DISP), które umożliwiają ocenę nasilenia objawów i ich wpływu na życie pacjenta. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. egzemy, łuszczycę, świerzb, cukrzycę, zaburzenia dysmorficzne ciała, zaburzenia psychotyczne oraz efekty używania substancji psychoaktywnych.
badania biochemiczne, badanie histopatologiczne, biopsja skóry, choroba Hodgkina, choroby wątroby, czerwienica prawdziwa, dermatillomania, diagnostyka różnicowa, infekcja wtórna, klasyfikacja DSM-5-TR, klasyfikacja ICD-11, poziom TSH, samookaleczanie, toczeń układowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie ekskoriacjii, zespół Pradera-Williego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie opozycyjno-buntownicze – Epidemiologia
Zaburzenie opozycyjno-buntownicze (ODD) charakteryzuje się zmiennym rozpowszechnieniem w populacji dziecięcej, wynoszącym średnio 3,3% według DSM-5-TR, z zakresami od 1% do 16% w zależności od metodologii i grupy badanej. W próbach klinicznych wskaźniki sięgają 28-65%, a w populacyjnych 2,6-15,6%, z tendencją do spadku wraz z wiekiem. ODD manifestuje się zwykle do 8 roku życia, z krzywoliniowym przebiegiem zapadalności, osiągając skumulowane ryzyko 21,9% do 9 roku życia. Występuje częściej u chłopców (RR ~1,6), zwłaszcza przed okresem dojrzewania, jednak różnice płciowe zacierają się w okresie adolescencji. Zaburzenie często współwystępuje z ADHD (40-50% przypadków), zaburzeniami nastroju, lękowymi, uczenia się i językowymi, a nieleczone może prowadzić do poważnych konsekwencji psychospołecznych oraz progresji do zaburzenia zachowania (30-40% ryzyka), które z kolei wiąże się z ryzykiem antyspołecznego zaburzenia osobowości w dorosłości (ok. 40%).
ADHD, antyspołeczne zaburzenie osobowości, badanie epidemiologiczne, diagnoza zaburzenia, klasyfikacja DSM-5-TR, kryterium diagnostyczne, objaw ODD, obraz kliniczny, psychiatra dziecięcy, psycholog dziecięcy, rokowanie, rozpowszechnienie choroby, ryzyko samobójcze, wskaźnik rozpowszechnienia, zaburzenie depresyjne, zaburzenie językowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie opozycyjno-buntownicze, zaburzenie psychiczne, zaburzenie uczenia się, zaburzenie współistniejące, zaburzenie zachowania, zapadalność, zespół nadpobudliwości psychoruchowej