enteropatia typu celiakii

Enteropatia typu celiakii (ang. celiac disease, CD) to przewlekła, immunozależna choroba ogólnoustrojowa, wywoływana przez gluten i pokrewne prolaminy u osób genetycznie predysponowanych. Charakteryzuje się obecnością różnorodnych objawów klinicznych, specyficznych przeciwciał, haplotypu HLA-DQ2 i/lub HLA-DQ8 oraz enteropatii.

W patogenezie choroby kluczową rolę odgrywają mechanizmy immunologiczne zarówno wrodzone, jak i nabyte. Gliadyna, będąca składnikiem glutenu, po przedostaniu się przez barierę nabłonkową jelita, ulega deamidacji przez tkankową transglutaminazę, co prowadzi do aktywacji limfocytów T i odpowiedzi zapalnej.

Objawy celiakii mogą być bardzo zróżnicowane – od klasycznych objawów gastroenterologicznych (biegunka, wzdęcia, bóle brzucha), poprzez objawy pozajelitowe (niedokrwistość, osteoporoza, zaburzenia neurologiczne), aż po postać skąpo- lub bezobjawową. Typowe zmiany histopatologiczne obejmują zanik kosmków jelitowych, przerost krypt i zwiększoną liczbę limfocytów śródnabłonkowych.

Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej, przeciw endomysium, przeciw deamidowanym peptydom gliadyny), badaniach genetycznych (HLA-DQ2/DQ8) oraz biopsji dwunastnicy. Podstawą leczenia jest ścisła dieta bezglutenowa, którą pacjent musi stosować przez całe życie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl