wysięk między naczyniówką a twardówką
Wysięk między naczyniówką a twardówką (ang. suprachoroidal effusion) to stan patologiczny polegający na gromadzeniu się płynu w przestrzeni nadnaczyniówkowej (suprachoroidal space), która fizjologicznie jest przestrzenią potencjalną między naczyniówką a twardówką oka. Wysięk ten może być wypełniony surowicą (effusion) lub krwią (hemorrhage).
Najczęstszymi przyczynami wysięku nadnaczyniówkowego są urazy oka, powikłania po zabiegach chirurgicznych (zwłaszcza po operacjach przeciwjaskrowych, witrektomii czy usunięciu zaćmy), nagłe obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaburzenia krzepnięcia, choroby układowe (np. toczeń rumieniowaty układowy) oraz stany zapalne błony naczyniowej. Czynnikami ryzyka są również krótkowzroczność, podeszły wiek i przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych.
Klinicznie wysięk między naczyniówką a twardówką objawia się bólem oka, zmniejszeniem ostrości wzroku, płytką komorą przednią i wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego. W badaniu dna oka można zaobserwować kopulaste uniesienie siatkówki i naczyniówki. W ciężkich przypadkach może dojść do odwarstwienia naczyniówki i siatkówki, a nawet do wypadnięcia zawartości gałki ocznej.
Leczenie wysięku nadnaczyniówkowego zależy od jego przyczyny i nasilenia. W przypadkach łagodnych stosuje się leczenie zachowawcze: cykloplegiki, steroidy miejscowe i ogólne oraz leki hiperosmotyczne. W przypadkach ciężkich konieczna może być interwencja chirurgiczna polegająca na drenażu płynu z przestrzeni nadnaczyniówkowej poprzez nacięcie twardówki (sclerotomy).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Osaver HCT
Stosowanie Osaver HCT, zawierającego olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych. Niedobór objętości płynów, hipowolemia i hiponatremia zwiększają ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza po pierwszej dawce. Hydrochlorotiazyd może powodować hipokaliemię, hiponatremię, zasadowicę hipochloremiczną oraz hipomagnezemię, natomiast olmesartan może indukować hiperkaliemię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą i niewydolnością serca. Zalecane jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego, zwłaszcza u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min, gdzie maksymalna dawka olmesartanu wynosi 20 mg/dobę. Produkt jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min oraz w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. Należy unikać podwójnej blokady układu RAA, a w razie konieczności stosować pod ścisłym nadzorem specjalisty.
antagonista receptora angiotensyny II, atrofia kosmków, azotemia, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, enteropatia typu celiakii, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia rozcieńczeniowa, hipowolemla, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra wtórna z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, miażdżyca, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór laktazy, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja galaktozy, olmesartan medoksomil, pierwotny aldosteronizm, przeszczep nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk między naczyniówką a twardówką, zasadowica hipochloremiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symapamid SR 1,5 mg
Indapamid w dawce 1,5 mg, stosowany jako lek moczopędny w terapii nadciśnienia tętniczego, najczęściej powoduje hipokaliemię, obserwowaną u 10% pacjentów z poziomem potasu w osoczu <3,4 mmol/l po 4-6 tygodniach leczenia, oraz reakcje nadwrażliwości skórnych, w tym wysypki grudkowo-plamkowe. Zaburzenia elektrolitowe są dawkozależne – przy dawce 2,5 mg hipokaliemia <3,4 mmol/l występuje u 25% pacjentów, a średni spadek potasu po 12 tygodniach wynosi 0,41 mmol/l. Rzadziej obserwuje się hiponatremię, hipochloremię, hipomagnezemię oraz bardzo rzadko hiperkalcemię. Indapamid może także podnosić stężenie kwasu moczowego i glukozy, co wymaga ostrożności u pacjentów z dną moczanową i cukrzycą. Do rzadkich działań niepożądanych należą zawroty głowy, zmęczenie, ból głowy, parestezje, a bardzo rzadko zaburzenia rytmu serca i niedociśnienie tętnicze.
agranulocytoza, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, kwas moczowy, lek moczopędny, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości na światło, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wysięk między naczyniówką a twardówką, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmizek HCT 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Telmizek HCT, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje profil bezpieczeństwa wymagający uważnego monitorowania. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, stanowiący potencjalne zagrożenie życia. Częstość działań niepożądanych jest porównywalna z monoterapią telmisartanem, bez zależności dawka-odpowiedź, co potwierdzono dla dawek 80 mg + 12,5 mg oraz 80 mg + 25 mg. Inne działania niepożądane obejmują hipokaliemię (≥1/1000 do <1/100), hiponatremię i zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi (rzadko), niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, omdlenia, bóle mięśni i stawów oraz zaburzenia erekcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry związane z hydrochlorotiazydem oraz zgłaszane przypadki śródmiąższowej choroby płuc po telmisartanie.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, cukromocz, fosfokinaza kreatynowa, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kwas moczowy, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, wysięk między naczyniówką a twardówką, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół toczniopodobny, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon substancji czynnych
Klopamid – Działania niepożądane
Klopamid, diuretyk o strukturze tiazydowej, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi obejmującymi zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipochloremia oraz hiperkalcemia. Hipokaliemia, występująca bardzo często (≥1/10), może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca i nasilać toksyczność glikozydów nasercowych. Ponadto, klopamid może indukować hiperglikemię i ujawnienie cukrzycy utajonej, hiperurykemię z ryzykiem ostrego napadu dny moczanowej oraz niekorzystne zmiany w profilu lipidowym (wzrost cholesterolu i triglicerydów). Do innych często obserwowanych objawów należą zawroty głowy, ból głowy, senność, kołatania serca oraz hipotonia ortostatyczna, co wymaga ostrożności zwłaszcza u osób starszych i przyjmujących inne leki hipotensyjne. W preparatach złożonych zgłaszano także miastenię.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukrzyca utajona, depresja, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, dysfunkcja seksualna, fotosensytyzacja, glikozyd nasercowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, katar, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, miastenia, nudności, obrzęk płuc, pokrzywka, reakcja alergiczna skóry, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość jamy ustnej, system MedDRA, wymioty, wysięk między naczyniówką a twardówką, zaczerwienienie skóry, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zmęczenie