kwas linolenowy

Kwas linolenowy to wielonienasycony kwas tłuszczowy z grupy omega-3, występujący w dwóch głównych formach: kwas alfa-linolenowy (ALA) i kwas gamma-linolenowy (GLA). ALA jest niezbędnym kwasem tłuszczowym, którego organizm ludzki nie może samodzielnie syntetyzować, dlatego musi być dostarczany z pożywieniem.

Kwas alfa-linolenowy występuje głównie w olejach roślinnych (siemię lniane, olej rzepakowy, orzechy włoskie), natomiast kwas gamma-linolenowy można znaleźć w oleju z wiesiołka, ogórecznika lekarskiego i czarnej porzeczki. W organizmie ALA może być w ograniczonym stopniu przekształcany do długołańcuchowych kwasów omega-3: EPA i DHA, które wykazują silne działanie przeciwzapalne.

Liczne badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ kwasu linolenowego na układ sercowo-naczyniowy poprzez obniżanie poziomu trójglicerydów, redukcję stanu zapalnego i poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego. Kwas linolenowy odgrywa również istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, rozwoju mózgu oraz modulacji odpowiedzi immunologicznej.

W praktyce klinicznej suplementacja kwasem linolenowym może być rozważana w prewencji chorób układu krążenia, w łagodzeniu objawów chorób zapalnych, a GLA wykazuje potencjał terapeutyczny w atopowym zapaleniu skóry i zespole napięcia przedmiesiączkowego. Niedobór kwasów omega-3, w tym kwasu linolenowego, wiąże się z podwyższonym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego i zaburzeń neurologicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Intralipid 20% 200 mg/ml

Dawkowanie emulsji tłuszczowej Intralipid 20% powinno być indywidualnie dostosowane do zdolności eliminacji tłuszczów przez pacjenta. U dorosłych maksymalna dawka wynosi 3 g triglicerydów/kg mc./dobę, co może pokrywać do 70% dziennego zapotrzebowania energetycznego, a szybkość infuzji nie powinna przekraczać 500 ml/5 godzin. W populacji pediatrycznej dawki wahają się od 0,5 do 4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę, z maksymalną szybkością infuzji 0,17 g/kg mc./godz., szczególnie u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, gdzie dawkę początkową 0,5-1,0 g/kg mc./dobę stopniowo zwiększa się do 2 g/kg mc./dobę. Przekroczenie dawki 2 g/kg mc./dobę (do 4 g/kg mc./dobę) wymaga ścisłej kontroli stężenia triglicerydów, enzymów wątrobowych oraz saturacji krwi tlenem. 1 g triglicerydów odpowiada 5 ml Intralipid 20%, a wartość energetyczna emulsji to 2000 kcal/1000 ml.
emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, infuzja, kwas linolenowy, kwas linolowy, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, noworodek z niską masą urodzeniową, parametry biochemiczne, parametry metaboliczne, stężenie triglicerydów, stres metaboliczny, triglicerydy, wcześniak, wysycenie krwi tlenem, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Dawkowanie i sposób podawania

Olej sojowy oczyszczony jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, a jego dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz zdolności metabolizowania tłuszczów. U dorosłych maksymalna dawka Intralipid 20% wynosi 3 g triglicerydów/kg mc./dobę, co może pokrywać do 70% zapotrzebowania energetycznego, natomiast Lipidem stosuje się dawki od 0,7 do 1,5 g lipidów/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 2,0 g/kg mc./dobę w stanach zwiększonego zapotrzebowania. Preparaty kompleksowe, takie jak Kabiven, wymagają uwzględnienia całkowitego zapotrzebowania na azot (0,10-0,20 g/kg mc./dobę) i aminokwasy (0,7-1,3 g/kg mc./dobę), co przekłada się na 19-38 ml/kg mc./dobę. U dzieci dawkowanie jest bardziej restrykcyjne, np. Intralipid 20% podaje się w dawkach 0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę, z ograniczeniem szybkości infuzji do 0,17 g/kg mc./godzinę, szczególnie u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, gdzie dawkę zwiększa się stopniowo do 2 g/kg mc./dobę, a dalsze zwiększenie wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych.
aminokwas, cysteina, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, infuzja, kwas linolenowy, kwas linolowy, metabolizm tłuszczów, niewydolność nerek, niewydolność serca, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, pierwiastki śladowe, stężenie triglicerydów, surowica krwi, triglicerydy, wysycenie krwi tlenem, zakrzepowe zapalenie żył, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej lniany – Właściwości farmakodynamiczne

Olej lniany, pozyskiwany z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.) i stosowany w preparatach dermatologicznych takich jak Linomag (płyn 1g/g, krem 200 mg/g, maść 200 mg/g), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne. Jego podstawowy mechanizm polega na tworzeniu ochronnej warstwy tłuszczowej na powierzchni naskórka, co zapobiega transepidermalnej utracie wody (TEWL) i przywraca prawidłowe nawilżenie skóry, szczególnie istotne w terapii skóry suchej z uszkodzoną barierą hydrolipidową. Olej lniany redukuje objawy suchości, takie jak nadmierne złuszczanie, oraz zmniejsza podatność skóry na czynniki środowiskowe nasilające stany zapalne i podrażnienia.
bariera hydrolipidowa, bariera naskórkowa, bariera skórna, dermatologia kliniczna, działanie farmakodynamiczne, działanie ochronne, działanie okluzyjne, działanie przeciwzapalne, działanie regeneracyjne, kwas linolenowy, kwas linolowy, len zwyczajny, nadmierne złuszczanie, nawilżenie skóry, niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy, olej lniany, proces naprawczy skóry, przeznaskórkowa utrata wody, regeneracja bariery naskórkowej, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny, suchość naskórka, uszkodzenie naskórka, zaburzenie bariery skórnej
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dermovit F 25 mg/g

Dermovit F to maść zawierająca 25 mg/g witaminy F, będącej mieszaniną nienasyconych kwasów tłuszczowych (głównie kwasu linolowego i linolenowego), stosowana miejscowo w leczeniu różnych schorzeń dermatologicznych u pacjentów dorosłych i dzieci. Preparat wykazuje działanie regenerujące, odżywcze oraz łagodne przeciwzapalne, wspomagając odbudowę bariery lipidowej naskórka. Maść posiada właściwości okluzyjne, co zwiększa penetrację substancji czynnej i przedłuża jej efekt terapeutyczny, co jest szczególnie istotne w przewlekłych zmianach skórnych, takich jak łuszczyca czy wypryskowe zapalenie skóry.
aplikacja miejscowa, bariera lipidowa naskórka, działanie przeciwzapalne, kwas linolenowy, kwas linolowy, łuszczyca, odleżyna, odparzenie, postać farmaceutyczna maści, witamina F, właściwość okluzyjna, wypryskowe zapalenie skóry, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana grudkowa, zmiana pęcherzykowa, zmiana przewlekła, zmiana rumieniowa, zmiana troficzna skóry
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dermovit F 25 mg/g

Produkt leczniczy Dermovit F w postaci maści o stężeniu 25 mg/g zawiera witaminę F, będącą mieszaniną egzogennych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu linolowego, linolenowego oraz arachidowego. NNKT pełnią kluczową rolę w metabolizmie lipidów skórnych, warunkując prawidłowy wzrost tkanek oraz funkcjonalność skóry. Niedobór tych kwasów prowadzi do zaburzeń bariery lipidowej, manifestujących się suchością skóry, zaburzeniami rogowacenia, zwiększoną podatnością na stany zapalne oraz dysfunkcjami immunologicznymi skóry.
bariera lipidowa skóry, bariera skórna, eikozanoid, kwas arachidowy, kwas linolenowy, kwas linolowy, lek dermatologiczny, maść, metabolizm lipidów skórnych, nienasycony kwas tłuszczowy, proces immunologiczny, stan dermatologiczny, stan zapalny, suchość skóry, tkanka podskórna, tkanka skórna, witamina F, zaburzenie rogowacenia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linomag 200 mg/g

Krem Linomag zawiera 200 mg/g oleju lnianego pierwszego tłoczenia z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L.), będącego źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w szczególności kwasu linolowego (omega-6) i linolenowego (omega-3). Mechanizm działania opiera się na tworzeniu lipidowej warstwy ochronnej na powierzchni naskórka, która zapobiega nadmiernej utracie wody, przywracając prawidłowe uwodnienie i integralność bariery skórnej. Preparat działa miejscowo, bez penetracji do głębszych warstw skóry i bez efektów ogólnoustrojowych.
bariera naskórkowa, bariera ochronna skóry, ceramidy naskórkowe, kwas linolenowy, kwas linolowy, len zwyczajny, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, olej lniany, regeneracja skóry, utrata wody przez skórę, uwodnienie naskórka, warstwa ochronna naskórka, warstwa rogowa naskórka, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, właściwości przeciwzapalne, złuszczanie naskórka
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Intralipid 10% 100 mg/ml

Produkt leczniczy Intralipid 10% stosowany jest w terapii dożylnej jako źródło tłuszczów, a jego dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania do zdolności eliminacji tłuszczów przez pacjenta. U dorosłych maksymalna dawka wynosi 3 g triglicerydów/kg masy ciała/dobę (co odpowiada 30 ml Intralipid 10%/kg mc./dobę), z maksymalną szybkością infuzji 500 ml w ciągu 5 godzin. U noworodków i niemowląt dawka mieści się w zakresie 0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę (5-40 ml Intralipid 10%/kg mc./dobę), z maksymalną szybkością infuzji 0,17 g triglicerydów/kg mc./godz. (1,7 ml Intralipid 10%/kg mc./godz.). Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, gdzie dawka początkowa wynosi 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, a dawka docelowa 2 g/kg mc./dobę podawana w ciągłej infuzji przez 24 godziny, z możliwością zwiększenia do 4 g/kg mc./dobę pod ścisłym nadzorem klinicznym obejmującym monitorowanie stężenia triglicerydów, enzymów wątrobowych oraz wysycenia krwi tlenem.
ciągła infuzja, działanie niepożądane, eliminacja tłuszczów, emulsja do infuzji, energia pozabiałkowa, enzymy wątrobowe, infuzja dożylna, Intralipid, kwas linolenowy, kwas linolowy, masa urodzeniowa, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, stężenie triglicerydów w surowicy, szybkość infuzji, triglicerydy, wcześniak z niską masą urodzeniową, wysycenie krwi tlenem, zapotrzebowanie energetyczne
Leksykon substancji czynnych
Witamina F – Właściwości farmakodynamiczne

Witamina F to mieszanina egzogennych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), głównie kwasu linolowego (omega-6), linolenowego (omega-3) oraz arachidowego, które są kluczowe dla prawidłowego metabolizmu lipidów i funkcjonowania skóry. Preparaty dermatologiczne zawierające witaminę F, takie jak maść Dermovit F (25 mg witaminy F na 1 g preparatu, kod ATC: D02AX), stosowane miejscowo uzupełniają niedobory NNKT w skórze, wspierając integralność bariery naskórkowej oraz procesy regeneracyjne. Egzogenne NNKT odgrywają istotną rolę w utrzymaniu struktury i funkcji skóry, a ich deficyt prowadzi do zaburzeń takich jak kseroza, zaburzenia keratynizacji, zwiększona przepuszczalność bariery skórnej, nasilenie stanów zapalnych oraz opóźnione gojenie ran.
bariera naskórkowa, bariera skórna, błona komórkowa, gojenie ran, integralność skóry, kseroza, kwas arachidowy, kwas linolenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lek dermatologiczny, metabolizm lipidów, nasycony kwas tłuszczowy, nienasycony kwas tłuszczowy, proces przeciwzapalny, proces zapalny, schorzenie dermatologiczne, tkanka podskórna, zaburzenie bariery skórnej, zaburzenie keratynizacji
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linomag 200 mg/g

Linomag w postaci maści o stężeniu 200 mg/g zawiera olej lniany pierwszego tłoczenia z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L., semen) w stosunku ekstraktu 3:1, jednak nie posiada przypisanego kodu klasyfikacji ATC. Mechanizm działania preparatu opiera się na tworzeniu warstwy okluzyjnej na skórze, która zapobiega nadmiernej utracie wody przez naskórek, przywracając prawidłowe nawodnienie skóry. Działanie lecznicze wynika z synergistycznego natłuszczenia i nawilżenia, co skutecznie redukuje suchość oraz hamuje nadmierne złuszczanie naskórka, chroniąc skórę przed negatywnym wpływem czynników środowiskowych.
bariera naskórkowa, bariera skórna, ceramidy naskórkowe, dermatoza, działanie przeciwzapalne, efekt okluzyjny, kwas linolenowy, kwas linolowy, lanolina, len zwyczajny, natłuszczenie skóry, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, olej lniany, reakcja alergiczna, regeneracja tkanek, suchość naskórka, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, złuszczanie naskórka
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linomag 1g/g

Linomag (1g/g, płyn na skórę) to preparat zawierający olej lniany pierwszego tłoczenia z nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum L., semen) w proporcji 3:1, który nie posiada kodu ATC ze względu na specyficzny skład i mechanizm działania. Jego działanie polega na tworzeniu lipidowej warstwy ochronnej na powierzchni naskórka, co zapobiega nadmiernej utracie wody i przywraca prawidłowe uwodnienie skóry. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie: natłuszcza i nawilża skórę, chroni przed czynnikami zewnętrznymi, normalizuje funkcje fizjologiczne skóry oraz przyspiesza jej regenerację. Mechanizm ten opiera się na obecności niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w szczególności kwasu linolowego (omega-6) i kwasu linolenowego (omega-3), które wspierają integralność bariery lipidowej naskórka oraz wykazują działanie przeciwzapalne i regenerujące.
bariera lipidowa naskórka, bariera ochronna naskórka, bariera skórna, działanie przeciwzapalne, egzogenne kwasy tłuszczowe, kwas linolenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy omega-6, len zwyczajny, natłuszczenie skóry, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, olej lniany, proces naprawczy, proces regeneracyjny, regeneracja tkanki, uwodnienie naskórka, warstwa ochronna naskórka, zaburzenie funkcji barierowej skóry, złuszczanie naskórka