Olej sojowy oczyszczony – Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie i sposób podawania
Olej sojowy oczyszczony

Olej sojowy oczyszczony jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, a jego dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz zdolności metabolizowania tłuszczów. U dorosłych maksymalna dawka Intralipid 20% wynosi 3 g triglicerydów/kg mc./dobę, co może pokrywać do 70% zapotrzebowania energetycznego, natomiast Lipidem stosuje się dawki od 0,7 do 1,5 g lipidów/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 2,0 g/kg mc./dobę w stanach zwiększonego zapotrzebowania. Preparaty kompleksowe, takie jak Kabiven, wymagają uwzględnienia całkowitego zapotrzebowania na azot (0,10-0,20 g/kg mc./dobę) i aminokwasy (0,7-1,3 g/kg mc./dobę), co przekłada się na 19-38 ml/kg mc./dobę. U dzieci dawkowanie jest bardziej restrykcyjne, np. Intralipid 20% podaje się w dawkach 0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę, z ograniczeniem szybkości infuzji do 0,17 g/kg mc./godzinę, szczególnie u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, gdzie dawkę zwiększa się stopniowo do 2 g/kg mc./dobę, a dalsze zwiększenie wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych.

Dawkowanie oleju sojowego oczyszczonego

Olej sojowy oczyszczony jest składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Dawkowanie i sposób podawania tego składnika różni się w zależności od preparatu, wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz zdolności organizmu do metabolizowania tłuszczów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania oleju sojowego oczyszczonego w poszczególnych preparatach.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

U pacjentów dorosłych dawkowanie oleju sojowego oczyszczonego powinno być dostosowane indywidualnie do zapotrzebowania energetycznego i zdolności organizmu do metabolizowania tłuszczów. W preparacie Intralipid 20% zalecana maksymalna dawka wynosi 3 g triglicerydów/kg masy ciała/dobę. Preparat ten może pokrywać do 70% całkowitego zapotrzebowania energetycznego pacjenta.²

W przypadku preparatu Lipidem, który zawiera olej sojowy oczyszczony w połączeniu z innymi tłuszczami, zwykle stosowana dawka wynosi 0,7 do 1,5 g lipidów/kg masy ciała/dobę. W przypadkach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego lub zwiększonego zużycia tłuszczu (np. u pacjentów onkologicznych) maksymalna dawka może wynosić 2,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę.³

W preparatach kompleksowych jak Kabiven, który zawiera oprócz oleju sojowego oczyszczonego także aminokwasy i glukozę, dawkowanie powinno uwzględniać całkowite zapotrzebowanie pacjenta na substancje odżywcze. Zalecane dawkowanie wynosi 0,10-0,20 g azotu/kg masy ciała/dobę (0,7-1,3 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę), co odpowiada 19-38 ml preparatu Kabiven/kg masy ciała/dobę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg oznacza to 1330-2660 ml preparatu Kabiven na dobę.⁴

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego w warunkach domowych (powyżej 6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg masy ciała/dobę.^{6 miesięcy) oraz u pacjentów z zespołem krótkiego jelita podaż podawanych dożylnie lipidów nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę.”>5}

Dawkowanie u pacjentów pediatrycznych

Dawkowanie oleju sojowego oczyszczonego u dzieci wymaga szczególnej uwagi i musi być dostosowane do wieku, masy ciała oraz zdolności metabolizowania tłuszczów.

W przypadku preparatu Intralipid 20%, zalecana dawka u noworodków i niemowląt wynosi od 0,5 do 4,0 g triglicerydów/kg masy ciała/dobę. Szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,17 g triglicerydów/kg masy ciała/godzinę (4 g/dobę).⁶

Szczególnej uwagi wymagają wcześniaki i noworodki z niską masą urodzeniową. W tej grupie pacjentów zaleca się rozpoczęcie podawania Intralipid 20% w dawce początkowej 0,5 do 1,0 g/kg masy ciała/dobę, z następczym stopniowym zwiększaniem dawki o 0,5 do 1,0 g/kg masy ciała/dobę do osiągnięcia dawki 2 g/kg masy ciała/dobę w ciągłej infuzji przez 24 godziny. Dalsze zwiększanie dawki do 4 g/kg masy ciała/dobę jest możliwe tylko pod ścisłą kontrolą stężenia triglicerydów w surowicy krwi, aktywności enzymów wątrobowych oraz stopnia wysycenia krwi tlenem.⁷

W przypadku preparatu Lipidem, u wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie, niemowląt i małych dzieci, zaleca się nie przekraczać dawki dobowej 2,0-3,0 g lipidów/kg masy ciała/dobę. Dobowa dawka lipidów powinna być podawana w infuzji ciągłej przez około 24 godziny.⁸

U małych dzieci (w wieku 2-10 lat) otrzymujących preparat Kabiven, infuzję należy rozpoczynać od małej dawki, tj. 12,5-25 ml/kg masy ciała (co odpowiada 0,49-0,98 g tłuszczu/kg masy ciała/dobę) i zwiększać ją o 10-15 ml/kg masy ciała/dobę, aż do maksymalnej dawki wynoszącej 40 ml/kg masy ciała/dobę.⁹

U dzieci w wieku powyżej 10 lat można stosować dawkowanie takie, jak u pacjentów dorosłych.¹⁰ ¹¹

Należy zaznaczyć, że nie zaleca się stosowania preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony u dzieci w wieku poniżej 2 lat, u których aminokwas cysteinę można uważać za warunkowo niezbędny.¹² ¹³

Specjalne grupy pacjentów

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku stosuje się zasadniczo takie same dawkowanie jak u dorosłych pacjentów, jednakże należy zachować ostrożność ze względu na występujące u tych pacjentów choroby współistniejące, takie jak niewydolność serca lub nerek.¹⁴

U pacjentów z otyłością wielkość dawki należy obliczać na podstawie szacunkowej, prawidłowej masy ciała.¹⁵ ¹⁶

Dawkowanie w niedoborze niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych

W przypadku zapobiegania lub wyrównywania niedoborów niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD), zaleca się dostarczać 4-8% energii pozabiałkowej w postaci emulsji tłuszczowej, co zapewnia dostateczną ilość kwasu linolowego i linolenowego. W sytuacjach, gdy niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych związany jest ze stresem, ilość produktu potrzebna do skorygowania niedoborów może być znacząco zwiększona.¹⁷

Szybkość infuzji oleju sojowego oczyszczonego

Szybkość infuzji preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony jest ważnym aspektem terapii i powinna być dostosowana do zdolności organizmu pacjenta do metabolizowania tłuszczów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zalecanej szybkości infuzji dla różnych grup pacjentów.

Szybkość infuzji u dorosłych

U dorosłych pacjentów maksymalna szybkość infuzji tłuszczów nie powinna przekraczać 0,15 g/kg masy ciała/godzinę. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg otrzymującego preparat Lipidem, odpowiada to maksymalnej szybkości infuzji 52,5 ml preparatu na godzinę, co dostarcza 10,5 g lipidów na godzinę.¹⁸

W przypadku preparatu Intralipid 20%, szybkość infuzji nie powinna przekraczać 500 ml w ciągu 5 godzin.¹⁹

Dla preparatu Kabiven, szybkość infuzji nie powinna być większa niż 2,6 ml/kg masy ciała/godzinę, co odpowiada 0,25 g glukozy, 0,09 g aminokwasów i 0,1 g tłuszczów na kg masy ciała. Zalecany czas trwania infuzji wynosi od 12 do 24 godzin.²⁰

Szybkość infuzji u dzieci

U noworodków i niemowląt otrzymujących preparat Intralipid 20%, szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,17 g triglicerydów/kg masy ciała/godzinę.²¹

W przypadku preparatu Lipidem, maksymalna szybkość infuzji dla wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie, niemowląt i małych dzieci wynosi również 0,15 g lipidów/kg masy ciała/godzinę.²²

Dla preparatu Kabiven, maksymalna szybkość infuzji u dzieci (w wieku 2-10 lat) powinna być dostosowana do zdolności metabolizowania poszczególnych składników odżywczych.²³

Inicjacja infuzji

Podczas pierwszych 15 minut infuzji preparatu Lipidem, szybkość podawania powinna wynosić tylko 50% maksymalnej stosowanej szybkości infuzji. Pacjenci powinni być dokładnie monitorowani w celu wykrycia wystąpienia działań niepożądanych.²⁴

Sposób podawania oleju sojowego oczyszczonego

Sposób podawania preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony zależy od rodzaju preparatu, wieku pacjenta oraz innych czynników klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat sposobu podawania różnych preparatów.

Droga podania

Preparat Intralipid 20% podaje się dożylnie, drogą infuzji wyłącznie do żyły centralnej.²⁵

Lipidem może być podawany dożylnie do żył obwodowych, może być też podawany do żył obwodowych osobno jako element całkowitego żywienia pozajelitowego. W przypadku jednoczesnego podawania emulsji tłuszczowych z roztworami aminokwasów i węglowodanów, trójnik typu Y lub złącze omijające powinno być umieszczone jak najbliżej pacjenta.²⁶

Kabiven można podawać dożylnie, drogą infuzji do żyły centralnej,²⁷ natomiast Kabiven Peripheral można podawać zarówno do żyły obwodowej, jak i do żyły centralnej.²⁸

Szczególne zalecenia dla noworodków i niemowląt

Podczas stosowania preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, należy chronić roztwór (w worku/butelce i zestawie do podawania) przed światłem do momentu zakończenia podawania.²⁹ ³⁰

Czas trwania infuzji

Zalecany czas trwania infuzji preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony wynosi od 12 do 24 godzin.³¹ ³²

W przypadku preparatu Lipidem, doświadczenie kliniczne dotyczące długotrwałego stosowania jest ograniczone, normalnie nie należy go podawać dłużej niż przez tydzień. Jeśli wskazane jest dłuższe żywienie pozajelitowe z użyciem emulsji tłuszczowych, produkt Lipidem można podawać przez dłuższy okres, pod warunkiem odpowiedniego monitorowania.³³

Preparat Intralipid 20% można stosować tak długo, jak wymaga tego stan kliniczny pacjenta.³⁴

Zalecenia dotyczące podawania do żył obwodowych

W przypadku podawania preparatu Kabiven Peripheral do żył obwodowych, w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył zaleca się codziennie zmieniać miejsce infuzji.³⁵

Tabela dawkowania oleju sojowego oczyszczonego

Grupa pacjentów	Preparat	Dawka dobowa	Maksymalna szybkość infuzji	Uwagi
Dorośli	Intralipid 20%	Do 3 g triglicerydów/kg mc./dobę	500 ml w ciągu 5 godzin	Może pokrywać do 70% zapotrzebowania energetycznego
	Lipidem	0,7-1,5 g lipidów/kg mc./dobę (maksymalnie 2,0 g/kg mc./dobę)	0,15 g lipidów/kg mc./godzinę	Dla pacjenta 70 kg: maksymalna szybkość infuzji 52,5 ml/godzinę
	Kabiven / Kabiven Peripheral	19-38 ml Kabiven/kg mc./dobę (odpowiada 0,10-0,20 g azotu/kg mc./dobę)	2,6 ml/kg mc./godzinę (Kabiven) lub 3,7 ml/kg mc./godzinę (Kabiven Peripheral)	Dla pacjenta 70 kg: 1330-2660 ml Kabiven/dobę
Noworodki i niemowlęta	Intralipid 20%	0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę	0,17 g triglicerydów/kg mc./godzinę	Wcześniaki i noworodki z niską masą urodzeniową: początkowa dawka 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, zwiększana stopniowo
	Lipidem	2,0-3,0 g lipidów/kg mc./dobę	0,15 g lipidów/kg mc./godzinę	Podawać w infuzji ciągłej przez około 24 godziny
	Kabiven / Kabiven Peripheral	Nie zaleca się stosowania u dzieci <2 lat	–	–
Dzieci (2-10 lat)	Intralipid 20%	0,5-4,0 g triglicerydów/kg mc./dobę	0,17 g triglicerydów/kg mc./godzinę	–
	Lipidem	2,0-3,0 g lipidów/kg mc./dobę	0,15 g lipidów/kg mc./godzinę	Korzystne może być stopniowe zwiększanie podaży lipidów o 0,5-1,0 g/kg mc./dobę
	Kabiven / Kabiven Peripheral	Dawka początkowa: 12,5-25 ml/kg mc. (odpowiada 0,49-0,98 g tłuszczu/kg mc./dobę), zwiększana o 10-15 ml/kg mc./dobę do maksymalnie 40 ml/kg mc./dobę	Należy dostosować do zdolności metabolizowania składników odżywczych	–
Dzieci (>10 lat)	Intralipid 20%	Dawkowanie jak u dorosłych
	Lipidem	Dawkowanie jak u dorosłych
	Kabiven / Kabiven Peripheral	Dawkowanie jak u dorosłych
Pacjenci z niedoborem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych	Intralipid 20%	4-8% energii pozabiałkowej	–	W przypadku stresu ilość może być znacząco zwiększona
Długotrwałe żywienie pozajelitowe (>6 miesięcy) lub zespół krótkiego jelita	Lipidem	Nie więcej niż 1,0 g lipidów/kg mc./dobę	–	–

Specjalne warunki i ostrzeżenia podczas podawania

Podczas stosowania preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony należy pamiętać o kilku istotnych warunkach i ostrzeżeniach.

Ochrona przed światłem

Podczas stosowania u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, roztwór (w worku/butelce i zestawie do podawania) należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania.³⁶ ³⁷

Monitorowanie podczas infuzji

Podczas zwiększania dawki oleju sojowego oczyszczonego u wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową powyżej 2 g/kg masy ciała/dobę konieczna jest ścisła kontrola stężenia triglicerydów w surowicy krwi, aktywności enzymów wątrobowych oraz stopnia wysycenia krwi tlenem.³⁸

Podczas pierwszych 15 minut infuzji preparatu Lipidem pacjenci powinni być dokładnie monitorowani w celu wykrycia wystąpienia działań niepożądanych.³⁹

Uzupełnianie żywienia pozajelitowego

W celu zapewnienia pełnego żywienia pozajelitowego przy stosowaniu preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony, należy dodatkowo stosować pierwiastki śladowe i witaminy.⁴⁰ ⁴¹

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Dawkowanie i sposób podawaniaOlej sojowy oczyszczony