Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olej sojowy oczyszczony

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, występując w stężeniach od 20% (Intralipid 20%, 200 g/1000 ml) do 8% (Lipidem, 80 g/1000 ml). W przypadku Intralipidu 20% nie odnotowano działań niepożądanych w ciąży ani podczas laktacji, co czyni go preferowanym preparatem u kobiet ciężarnych i karmiących. Preparaty Kabiven i Kabiven Peripheral, zawierające różne ilości oleju sojowego (od 40 g do 100 g w zależności od pojemności), nie posiadają danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży i laktacji, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Lipidem, mimo ograniczonych danych klinicznych, wykazuje brak szkodliwego wpływu na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, jednak jego składniki przenikają do mleka kobiecego, co przy dawkach terapeutycznych nie powinno wpływać na noworodki, choć ogólnie nie zaleca się karmienia piersią podczas żywienia pozajelitowego tym preparatem.

  1. Wpływ oleju sojowego oczyszczonego na płodność, ciążę i laktację
    1. Dane kliniczne dotyczące ciąży
    2. Wpływ na laktację
    3. Wpływ na płodność
    4. Informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom
    5. Zalecenia praktyczne dla lekarzy
    6. Podsumowanie informacji o produktach zawierających olej sojowy oczyszczony
    7. Kolejne rozdziały

Wpływ oleju sojowego oczyszczonego na płodność, ciążę i laktację

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) stanowi podstawowy składnik wielu emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Występuje w stężeniach od 20% w preparatach takich jak Intralipid czy też jako jeden z komponentów preparatów wielokomorowych, np. Kabiven, Kabiven Peripheral czy Lipidem. Ocena jego wpływu na płodność, ciążę oraz laktację ma istotne znaczenie kliniczne z uwagi na potencjalną konieczność stosowania żywienia pozajelitowego u kobiet w ciąży lub karmiących piersią.1

Dane kliniczne dotyczące ciąży

Bezpieczeństwo stosowania oleju sojowego oczyszczonego u kobiet w ciąży różni się w zależności od preparatu i dostępnych danych klinicznych. W przypadku produktu Intralipid 20%, który zawiera 200 g oleju sojowego oczyszczonego na 1000 ml emulsji, nie odnotowano działań niepożądanych w okresie ciąży.2

Natomiast w odniesieniu do preparatów Kabiven i Kabiven Peripheral, które również zawierają olej sojowy oczyszczony jako składnik emulsji tłuszczowej (Intralipid 20%), sytuacja przedstawia się inaczej. Dla tych produktów nie przeprowadzono badań oceniających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w okresie ciąży. W związku z tym lekarz ma obowiązek dokładnego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka przed podaniem tych preparatów kobietom ciężarnym.34

W przypadku produktu Lipidem, który zawiera 80,0 g oleju sojowego oczyszczonego na 1000 ml emulsji, dane dotyczące stosowania u kobiet w okresie ciąży są ograniczone lub nie występują. Przeprowadzone badania na zwierzętach dotyczące emulsji tłuszczowej o podobnym składzie (zawierającej dwa razy więcej triglicerydów kwasów omega-3 i odpowiednio mniejszą ilość triglicerydów kwasów omega-6 w porównaniu z produktem Lipidem) nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Niemniej jednak, produkt Lipidem należy podawać kobietom w ciąży wyłącznie po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.5

Wpływ na laktację

Ocena bezpieczeństwa stosowania oleju sojowego oczyszczonego podczas karmienia piersią wykazuje pewne różnice w zależności od preparatu. W przypadku Intralipidu 20% nie odnotowano działań niepożądanych podczas karmienia piersią.6

Dla preparatów Kabiven i Kabiven Peripheral nie przeprowadzono badań oceniających bezpieczeństwo stosowania u kobiet karmiących piersią. W związku z tym lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed podaniem tych produktów leczniczych kobietom karmiącym.78

W przypadku produktu Lipidem ustalono, że składniki i metabolity tego preparatu przenikają do mleka kobiecego, jednak w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się ich wpływu na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią. Pomimo tego, ogólnie nie zaleca się karmienia piersią przez matki otrzymujące żywienie pozajelitowe.9

Wpływ na płodność

Dane dotyczące wpływu oleju sojowego oczyszczonego na płodność są ograniczone. W dokumentacjach produktów Intralipid 20%, Kabiven oraz Kabiven Peripheral brak jest szczegółowych informacji na temat wpływu na płodność.101112

W przypadku produktu Lipidem jednoznacznie stwierdzono brak dostępnych danych dotyczących wpływu tego preparatu na płodność.13

Informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom

Mając na uwadze powyższe dane, lekarz prowadzący żywienie pozajelitowe z zastosowaniem preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony powinien przekazać kobietom w ciąży lub karmiącym piersią następujące informacje:

  • W przypadku stosowania preparatu Intralipid 20% – informację o braku obserwowanych działań niepożądanych w okresie ciąży i podczas karmienia piersią.14
  • W przypadku stosowania preparatów Kabiven i Kabiven Peripheral – informację o braku badań oceniających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w okresie ciąży i podczas karmienia piersią oraz o konieczności indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.1516
  • W przypadku stosowania produktu Lipidem – informację o ograniczonych danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży, braku negatywnego wpływu na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, możliwości przenikania składników/metabolitów do mleka kobiecego oraz ogólne zalecenie dotyczące unikania karmienia piersią podczas żywienia pozajelitowego.17

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

W praktyce klinicznej przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu żywienia pozajelitowego z użyciem preparatów zawierających olej sojowy oczyszczony u kobiet w ciąży i karmiących piersią, lekarz powinien:

  • Dokładnie ocenić stan odżywienia pacjentki i bezwzględne wskazania do żywienia pozajelitowego
  • Rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z zastosowaniem żywienia pozajelitowego uwzględniając etap ciąży (trymestr) lub okres laktacji
  • Preferować, jeśli to możliwe, preparaty o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa (np. Intralipid 20% w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią)18
  • Monitorować stan kliniczny matki i płodu podczas stosowania żywienia pozajelitowego
  • Rozważyć potrzebę przerwania karmienia piersią przy długotrwałym stosowaniu żywienia pozajelitowego, zwłaszcza przy użyciu preparatów o mniej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa19

Podsumowanie informacji o produktach zawierających olej sojowy oczyszczony

Produkt leczniczy Zawartość oleju sojowego oczyszczonego Wpływ na ciążę Wpływ na laktację Wpływ na płodność
Intralipid 20% 200 g/1000 ml Nie odnotowano działań niepożądanych Nie odnotowano działań niepożądanych Brak szczegółowych danych
Kabiven 100 g, 80 g, 60 g lub 40 g (w zależności od pojemności worka) Brak badań, konieczna ocena stosunku korzyści do ryzyka Brak badań, konieczna ocena stosunku korzyści do ryzyka Brak szczegółowych danych
Kabiven Peripheral 85 g, 68 g lub 51 g (w zależności od pojemności worka) Brak badań, konieczna ocena stosunku korzyści do ryzyka Brak badań, konieczna ocena stosunku korzyści do ryzyka Brak szczegółowych danych
Lipidem 80 g/1000 ml Ograniczone dane, badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję Składniki przenikają do mleka, ale brak przewidywanego wpływu na noworodki/niemowlęta przy dawkach terapeutycznych. Ogólnie nie zaleca się karmienia piersią Brak dostępnych danych

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl