zaćma i jaskra
Zaćma i jaskra to dwie odrębne choroby oczu, które mogą prowadzić do upośledzenia widzenia, a w przypadku jaskry – nawet do nieodwracalnej ślepoty. Zaćma (cataracta) to zmętnienie soczewki oka, powodujące stopniowe pogorszenie ostrości widzenia. Jaskra (glaucoma) charakteryzuje się uszkodzeniem nerwu wzrokowego, najczęściej w wyniku podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Zaćma rozwija się najczęściej z wiekiem (zaćma starcza), ale może być również wrodzona lub wtórna do urazów, chorób oczu, chorób ogólnoustrojowych czy stosowania niektórych leków (np. steroidów). Objawy zaćmy obejmują pogorszenie ostrości widzenia, widzenie jak przez mgłę, problemy z widzeniem w nocy, zwiększoną wrażliwość na światło oraz zmianę w postrzeganiu kolorów. Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową.
Jaskra może przebiegać w różnych postaciach, z których najczęstsze to jaskra pierwotna otwartego kąta oraz jaskra zamkniętego kąta. Jaskra otwartego kąta rozwija się powoli i bezobjawowo, podczas gdy jaskra zamkniętego kąta może objawiać się nagłym, silnym bólem oka, nudnościami, wymiotami i zaburzeniami widzenia, stanowiąc stan nagły w okulistyce. Leczenie jaskry obejmuje obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego za pomocą kropli, procedur laserowych lub operacji chirurgicznych.
Współistnienie zaćmy i jaskry nie jest rzadkością, szczególnie u osób starszych. Leczenie obu chorób wymaga indywidualnego podejścia. W niektórych przypadkach operacja zaćmy może prowadzić do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, co jest korzystne dla pacjentów z jaskrą. Istnieją również procedury łączone, pozwalające na jednoczesne leczenie zaćmy i jaskry. Kluczowe znaczenie ma regularna kontrola okulistyczna, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka rozwoju tych chorób.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Symbicort Turbuhaler (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Symbicort Turbuhaler zawiera budezonid (160 µg) i formoterol (4,5 µg) w każdej dawce i może wywoływać działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. Najczęściej obserwuje się farmakologicznie przewidywalne objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak drżenie mięśni i kołatanie serca, które zwykle ustępują samoistnie. Często występują zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła (kandydoza), wymagające płukania jamy ustnej po inhalacji oraz miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego. U pacjentów z POChP istotnym działaniem niepożądanym jest zapalenie płuc. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli (<1/10 000), wymagający natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania szybko działających leków rozszerzających oskrzela.
budezonid, dławica piersiowa, dysfonia, formoterol, hiperglikemia, hipokaliemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, receptor β2-adrenergiczny, świsty oskrzelowe, Symbicort Turbuhaler, tachykardia nadkomorowa, wydłużenie odstępu QTc, wziewny glikokortykosteroid, zaćma i jaskra, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ribuspir
Produkt leczniczy Ribuspir w postaci aerozolu inhalacyjnego zawiera 200 µg budezonidu na dawkę odmierzoną i jest wskazany do profilaktycznego leczenia astmy oskrzelowej. Terapia wymaga regularnego stosowania i nie jest przeznaczona do przerywania ostrych napadów astmy, które należy leczyć krótko działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela. Przejście z doustnych kortykosteroidów na wziewne wymaga stabilizacji stanu pacjenta oraz stopniowego zmniejszania dawki kortykosteroidów ogólnoustrojowych po około 10 dniach terapii wziewnej. Należy monitorować objawy odstawienia, takie jak zapalenie błony śluzowej nosa, wyprysk, bóle mięśni i stawów, a także potencjalne objawy niewydolności nadnerczy, zwłaszcza u pacjentów stosujących wysokie dawki kortykosteroidów wziewnych (około 1000 µg/dobę) lub długotrwale doustne kortykosteroidy. W okresach stresu lub przed zabiegami chirurgicznymi może być konieczne dodatkowe podawanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych.
bakteryjne zakażenie dróg oddechowych, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, nadpobudliwość psychoruchowa, napad padaczkowy, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, paradoksalny skurcz oskrzeli, przełom nadnerczowy, zaburzenia czynności kory nadnerczy, zaćma i jaskra, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Budixon Neb
Produkt leczniczy Budixon Neb zawierający budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml lub 0,50 mg/ml jest wskazany do długoterminowego leczenia astmy i POChP, jednak nie do szybkiego łagodzenia ostrych napadów. Należy unikać jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia budezonidu i nasilenia działań niepożądanych. Podczas terapii wziewnymi glikokortykosteroidami istnieje ryzyko zakażeń grzybiczych jamy ustnej, paradoksalnego skurczu oskrzeli oraz ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przejścia z doustnych glikokortykosteroidów na leczenie wziewne, monitorując objawy niewydolności kory nadnerczy i ewentualnie dostosowując dawkę.
aktywność glikokortykosteroidowa, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, dysfagia, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, leczenie przeciwgrzybicze, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, objawy ogólnoustrojowe, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zaburzenia wzrostu, zaćma i jaskra, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg
Lek Unisol, zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (odpowiadającego 0,367 mg tamsulosyny), jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko wpływu dutasterydu na rozwój męskich narządów płciowych płodu, a także u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na dutasteryd, tamsulosynę, inne inhibitory 5-alfa-reduktazy, soję, orzeszki ziemne oraz inne substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również obecność niedociśnienia ortostatycznego oraz ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze względu na wpływ tamsulosyny na ciśnienie tętnicze i metabolizm substancji czynnych.
Wskazane jest ostrożne stosowanie Unisolu u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na potencjalne upośledzenie metabolizmu dutasterydu i tamsulosyny. Lek zawiera 299,46 μg glikolu propylenowego na kapsułkę, co odpowiada dawce 4,27 mg/kg masy ciała, co należy uwzględnić w ocenie bezpieczeństwa terapii. Przed planowanymi zabiegami okulistycznymi (zaćma, jaskra) należy rozważyć ryzyko zespołu wiotkiej tęczówki związanego z tamsulosyną. Dutasteryd może również wpływać na parametry nasienia, co jest istotne u pacjentów planujących prokreację. Kapsułka o wymiarach około 24,2 mm x 7,7 mm zawiera peletki o zmodyfikowanym uwalnianiu tamsulosyny oraz miękką kapsułkę z dutasterydem, co może stanowić wyzwanie dla pacjentów z trudnościami w połykaniu.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, chirurgia oka, ciśnienie tętnicze, dutasteryd i tamsulosyna, glikol propylenowy, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, lecytyna sojowa, męskie narządy płciowe, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, parametry nasienia, peletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, substancja czynna, trudności w połykaniu, zaburzenia czynności wątroby, zaćma i jaskra, zespół wiotkiej tęczówki