alkohol wielowodorotlenowy
Alkohol wielowodorotlenowy (zwany również poliolem) to związek organiczny zawierający dwie lub więcej grup hydroksylowych (-OH) przyłączonych do różnych atomów węgla w cząsteczce. Najczęściej spotykane alkohole wielowodorotlenowe w praktyce medycznej to glicerol (gliceryna), glikol propylenowy, sorbitol, mannitol i ksylitol.
W medycynie alkohole wielowodorotlenowe mają szerokie zastosowanie. Glicerol stosowany jest jako środek nawilżający, osmoaktywny i konserwujący w preparatach farmaceutycznych. Mannitol używany jest jako diuretyk osmotyczny w leczeniu ostrego wzrostu ciśnienia śródczaszkowego oraz ostrej niewydolności nerek. Sorbitol znajduje zastosowanie jako substytut cukru dla diabetyków oraz środek przeczyszczający.
Alkohole wielowodorotlenowe odgrywają istotną rolę w diagnostyce nietolerancji węglowodanów. Niektóre z nich, jak ksylitol, są wykorzystywane w produktach stomatologicznych ze względu na właściwości przeciwpróchnicze. W kontekście klinicznym ważne jest uwzględnienie, że nadmierne spożycie niektórych polioli może prowadzić do efektów osmotycznych w przewodzie pokarmowym, powodując biegunkę osmotyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Septolete D
Septolete D w postaci pastylek twardych zawiera 1 mg chlorku benzalkoniowego jako substancję czynną o działaniu przeciwdrobnoustrojowym. Podczas terapii należy ściśle przestrzegać zaleconego dawkowania, unikając przekraczania dawek. Istotne jest unikanie jednoczesnego przyjmowania pastylek z mlekiem, które obniża skuteczność chlorku benzalkoniowego. Pacjenci z cukrzycą powinni uwzględnić, że każda pastylka zawiera około 0,8 g maltitolu, alkoholu wielowodorotlenowego o niskim indeksie glikemicznym, ale wymagającego insuliny do metabolizmu. Wartość energetyczna maltitolu wynosi 10 kJ/g (2,4 kcal/g), co jest niższe niż glukozy, jednak mimo to zaleca się ostrożność u osób z cukrzycą. W przypadku cięższych zakażeń z objawami takimi jak wysoka gorączka, bóle głowy i wymioty, lub braku poprawy po 3 dniach stosowania, konieczna jest konsultacja lekarska i ewentualna zmiana terapii.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Septolete D 1 mg
Przedawkowanie Septolete D, zawierającego chlorek benzalkoniowy w dawce 1 mg na pastylkę, jest zjawiskiem niezwykle rzadkim, a ryzyko poważnych objawów jest minimalne ze względu na niską zawartość substancji czynnej. W literaturze medycznej brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania tego leku. Przy znacznym przekroczeniu zalecanej dawki mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty oraz biegunka, wynikające z podrażnienia błony śluzowej żołądka i jelit przez chlorek benzalkoniowy oraz alkohole wielowodorotlenowe obecne w preparacie. Szczególnie narażone na biegunkę są dzieci, u których alkohole te mogą wywołać nasiloną reakcję jelitową.
alkohol wielowodorotlenowy, biegunka, chlorek benzalkoniowy, leczenie objawowe, nawodnienie pacjenta, nudności, odwodnienie, pastylka twarda, podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, podrażnienie błony śluzowej żołądka, równowaga wodno-elektrolitowa, treść żołądkowa, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Glicerol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Glicerol, jako związek z grupy alkoholi wielowodorotlenowych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, co potwierdzają dane z charakterystyk produktów leczniczych takich jak Omegaven (2,5 g/100 ml) oraz Pentaerythritol Compositum (0,5 mg glicerolu triazotanu). Badania obejmowały ocenę farmakologiczną, toksyczność ostrą i po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjalne działanie rakotwórcze oraz toksyczny wpływ na reprodukcję. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla ludzi, a także brak jest dowodów na genotoksyczność i karcinogenność. W przypadku toksyczności reprodukcyjnej, Pentaerythritol Compositum nie wykazał negatywnego wpływu, natomiast dla Omegaven brak jest specyficznych badań w tym zakresie.
alkohol wielowodorotlenowy, antygenowość układowa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie anafilaktyczne, działanie rakotwórcze, działanie uczulające, glicerol, glicerol triazotan, gliceryna, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, test maksymalizacji, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna