klirens hormonów płciowych

Klirens hormonów płciowych to proces fizjologiczny, podczas którego hormony steroidowe, takie jak estrogeny, progesteron i androgeny, są usuwane z krwiobiegu. Proces ten zachodzi głównie w wątrobie poprzez metabolizm (faza I – utlenianie, redukcja, hydroliza oraz faza II – sprzęganie z kwasem glukuronowym lub siarkowym), co prowadzi do powstania metabolitów rozpuszczalnych w wodzie, które następnie są wydalane z moczem lub żółcią.

Tempo klirensu hormonów płciowych ma kluczowe znaczenie kliniczne, ponieważ wpływa na ich biodostępność i efekty biologiczne w organizmie. Szybkość klirensu może być modyfikowana przez różne czynniki, w tym polimorfizmy genów kodujących enzymy metabolizujące, interakcje lekowe, choroby wątroby, wiek, płeć oraz stany fizjologiczne jak ciąża. Zaburzenia klirensu mogą prowadzić do hipo- lub hiperandrogenizmu, nieprawidłowości cyklu miesiączkowego lub innych dysfunkcji endokrynologicznych.

W praktyce klinicznej ocena klirensu hormonów płciowych jest istotna przy doborze dawek hormonalnej terapii zastępczej, leków antykoncepcyjnych oraz w diagnostyce i leczeniu zaburzeń endokrynologicznych. Warto zauważyć, że preparaty hormonalne podawane doustnie podlegają efektowi pierwszego przejścia przez wątrobe, co znacząco wpływa na ich biodostępność, podczas gdy podanie pozajelitowe (przezskórne, podjęzykowe) często pozwala ominąć ten etap metabolizmu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Sylvie 20 20 mcg + 75 mcg

Produkt leczniczy Sylvie 20, zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 75 µg gestodenu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, zwłaszcza tymi indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe. Leki takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, rifampicyna, gryzeofulwina oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, co skutkuje ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W przypadku terapii skojarzonej z tymi lekami zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w razie konieczności pominięcie przerwy między opakowaniami Sylvie 20. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad pięciokrotne wzrosty aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), co wymaga zaprzestania stosowania Sylvie 20 i zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji.
aminotransferaza, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol i gestoden, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, mechaniczna metoda antykoncepcji, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parametr biochemiczny, parametr krzepnięcia, produkt leczniczy, progestagen, rifampicyna, rytonawir, sofosbuwir, terapia antyretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Velbienne mini 1 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Velbienne mini zawiera 1 mg estradiolu walerianianu oraz 2 mg dienogestu i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów metabolizujących hormony płciowe, zwłaszcza cytochromu P-450. Substancje indukujące enzymy, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, newirapina) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, mogą obniżać stężenia estradiolu i dienogestu, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej i zmianami w charakterystyce krwawień. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. Z kolei inhibitory enzymów, w tym azole przeciwgrzybicze (flukonazol, ketokonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania objawów niepożądanych.
AlAT, antybiotyk makrolidowy, barbiturat, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, dienogest, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, estradiol walerianian, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcja lipidowa, funkcja tarczycy, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronidacja lamotryginy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, inhibicja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwinfekcyjny, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir, parametr krzepnięcia, parametry czynności wątroby, ryfampicyna, transaminaza, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Implanon NXT 68 mg

Implant podskórny Implanon NXT, zawierający etonogestrel, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonu i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, a także produkty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efekt indukcji może pojawić się już po kilku dniach, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni, a utrzymywać się do 28 dni po zakończeniu terapii. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, leki stosowane w terapii HIV/HCV (np. rytonawir, efawirenz, boceprewir, newirapina) mogą zmieniać stężenia etonogestrelu, co wymaga szczególnej ostrożności i często zastosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.
antykoncepcja niehormonalna, barbiturat, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów, induktor enzymów, induktory enzymów mikrosomalnych, induktory enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie miesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, skuteczność antykoncepcyjna, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, stężenie progesteronu, topiramat, umiarkowany inhibitor CYP3A4, zakażenie HIV/HCV
Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Interakcje

Drospirenon, progestagen o właściwościach antagonistycznych wobec aldosteronu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P-450 (CYP3A4), przez leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, fenytoina), antybiotyki (ryfampicyna), leki stosowane w HIV/AIDS (rytonawir, efawirenz) oraz zioła (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu drospirenonu i obniżenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie zmiany na niehormonalną metodę antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, flukonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie drospirenonu nawet do 2,7-krotności, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad 5-krotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT), wskazujące na ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich sytuacjach konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej oraz powrót do drospirenonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, bloker kanału wapniowego, bozentan, cukrzyca, cytochrom P-450, dazabuwir, diltiazem, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, topiramat, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Vibin 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Vibin, zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), ze względu na ryzyko znacznego wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT >5-krotnie powyżej normy). W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Vibin dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Drospirenon, jako antagonista aldosteronu, wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na gospodarkę potasową, zwłaszcza antagonistów aldosteronu i diuretyków oszczędzających potas, z koniecznością monitorowania stężenia potasu w surowicy podczas pierwszego cyklu leczenia.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, cyklosporyna, drospirenon, działania niepożądane układu pokarmowego, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, prymidon, ryfampicyna, sofosbuwir z welpataswirem, stężenie potasu w surowicy, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Interakcje

Gestadon, jako składnik złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia stężenia gestodenu i ryzyka krwawień śródcyklicznych oraz nieskuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – rozważenie alternatywnych metod niehormonalnych. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenia gestodenu i estrogenów, choć zwykle nie wymagają modyfikacji dawkowania. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów płciowych oraz istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do gestadonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, deksametazon, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenylbutazon, fenytoina, flukonazol, fosfataza zasadowa, gestadon, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, melatonina, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, modafinil, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, pochodna azolowa, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, siarczan dehydroepiandrosteronu, sofosbuwir, stężenie folianów, teofilina, tizanidyna, topiramat, walproinian, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Aidee 0,03 mg + 2 mg

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest 2 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, takich jak Aidee, wiąże się z ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, leki przeciwretrowirusowe, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. Indukcja enzymatyczna pojawia się po kilku dniach terapii, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu leczenia. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania leków indukujących enzymy – rozważenie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek leczonych inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy w terapii HIV/HCV, możliwe są zmiany stężeń hormonów w osoczu, co wymaga stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej oraz konsultacji charakterystyki produktu leczniczego przeciwwirusowego.
aminotransferaza, antykoncepcja progestagenowa, barbiturany, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dienogest i etynyloestradiol, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, enzym mikrosomalny wątroby, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Adaring (0,12 mg + 0,015 mg)/24 h

System terapeutyczny dopochwowy Adaring może wchodzić w interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP), co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat), ryfampicyna, gryzeofulwina, niektóre leki przeciwwirusowe (rytonawir, efawirenz) oraz preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny. W przypadku stosowania tych leków zaleca się dodatkową antykoncepcję mechaniczną przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu induktorów enzymów konieczne jest stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek leczonych lekami przeciwwirusowymi na HCV (np. ombitaswir, parytaprewir, rytonawir) stosowanie Adaring wiąże się ze znacznym wzrostem aktywności AlAT (>5-krotne przekroczenie normy), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja mechaniczna, antykoncepcja progestagenowa, cytochrom P450, diafragma, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, fibrynoliza, frakcja lipidów, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, kapturek naszyjkowy, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, produkt dopochwowy, skuteczność antykoncepcyjna, środek plemnikobójczy, system dopochwowy, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon substancji czynnych
Dienogest – Interakcje

Dienogest jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z induktorami i inhibitorami tego enzymu. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina czy fenytoina, mogą zmniejszać ekspozycję na dienogest nawet o 83% (AUC(0-24h)), co prowadzi do obniżenia skuteczności terapeutycznej i zmian w profilu krwawień. Z kolei inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol i erytromycyna, zwiększają stężenie dienogestu w osoczu odpowiednio 2,9- i 1,6-krotnie, co może nasilać działania niepożądane. W przypadku stosowania leków przeciwwirusowych przeciw HIV i HCV obserwuje się zmienne zmiany stężenia dienogestu, a szczególnie istotne jest ryzyko hepatotoksyczności (wzrost AlAT >5-krotnego górnej granicy normy) u kobiet stosujących dienogest w połączeniu z etynyloestradiolem podczas terapii ombitaswirem/parytaprewirem/rytonawirem lub glekaprewirem/pibrentaswirem. W takich sytuacjach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do złożonych preparatów hormonalnych jest możliwy po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.
aminotransferaza, biodostępność dienogestu, cytochrom P450 3A4, dienogest, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, farmakokinetyka, fibrynoliza, frakcje lipidów, glekaprewir, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie z macicy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, parametry czynności wątroby, progestagen, ryfampicyna, wysokotłuszczowy posiłek, zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Madinette 0,03 mg + 2 mg

Lek Madinette zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, które mogą powodować ponad pięciokrotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Madinette jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów zawartych w Madinette, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W trakcie i przez 28 dni po terapii indukującej enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych wskazana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja hormonalna, atorwastatyna, barbituran, benzodiazepimy, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir z rybawiryną, diazepam, dziurawiec, efawirenz, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcje lipidów, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronizacja wątrobowa, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, leczenie HCV, lek przeciwcukrzycowy, lorazepam, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, modafinil, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry biochemiczne wątroby, parametry czynności nadnerczy, parametry czynności tarczycy, perystaltyka przewodu pokarmowego, prednizolon, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem, steroid antykoncepcyjny, teofilina, tolerancja glukozy, topiramat, troleandomycyna, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Cyclo-Progynova 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)

Terapia hormonalna zastępcza (HTZ) z użyciem Cyclo-Progynova, zawierającego 2 mg estradiolu walerianianu oraz 0,5 mg norgestrelu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Leki indukujące enzymy cytochromu P450 (np. barbiturany, fenytoina, ryfampicyna, dziurawiec) znacząco obniżają stężenia estradiolu i norgestrelu, co prowadzi do osłabienia działania terapeutycznego i nieregularnych krwawień. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenia hormonów, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia estrogenów, a także na wpływ HTZ na metabolizm lamotryginy, co może obniżać kontrolę napadów padaczkowych. Ponadto, przewlekłe spożycie alkoholu może indukować enzymy wątrobowe, zmieniając metabolizm hormonów i zwiększając ryzyko działań niepożądanych oraz obciążając wątrobę.
aktywność AlAT, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, biodostępność estradiolu, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, enzym cytochromu P450, enzym wątrobowy, estradiol walerianian, etynyloestradiol, flora jelitowa, glukuronidacja lamotryginy, indukcja enzymów metabolizujących, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, klirens hormonów płciowych, krążenie wątrobowo-jelitowe, krwawienie maciczne, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, metabolizm estrogenów, metabolizm progestagenów, napad padaczkowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, norgestrel, terapia hormonalna zastępcza
Leksykon leków
Interakcje leku – Varenelle 3 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Varenelle, zawierający drospirenon i etynyloestradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację aktywności enzymów mikrosomalnych metabolizujących hormony płciowe. Indukcja enzymów CYP3A4 przez leki takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy terapii długoterminowej wskazana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenia drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, antykoncepcja progestagenowa, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, fibrynoliza, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, Hypericum perforatum, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, krzepnięcie krwi, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, steroidowy środek antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Cerazette 0,075 mg

Stosowanie Cerazette wiąże się z licznymi interakcjami farmakokinetycznymi, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych wątroby, co wpływa na stężenia dezogestrelu i jego aktywnego metabolitu etonogestrelu. Indukcja enzymów, zwłaszcza przez leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina, prymidon), przeciwprątkowe (ryfampicyna, ryfabutyna), przeciwwirusowe (efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, prowadzi do istotnego obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej Cerazette, manifestującego się krwawieniami międzymiesiączkowymi i ryzykiem nieplanowanej ciąży. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów rekomendowana jest zmiana metody antykoncepcji na niezależną od metabolizmu enzymatycznego.
adherencja lekowa, antykoncepcja mechaniczna, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, etonogestrel, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów mikrosomalnych, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm leków, napad padaczkowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ryfampicyna, stężenie progesteronu
Leksykon leków
Interakcje leku – Atywia 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Atywia, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2,00 mg dienogestu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i krwawień śródcyklicznych. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, diltiazem, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenia estrogenów i progestagenów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Etorykoksyb w dawce 60-120 mg/dobę może podnieść stężenie etynyloestradiolu 1,4-1,6-krotnie. Ponadto, stosowanie leków przeciwwirusowych w terapii HCV (ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, dazabuwir, glekaprewir, sofosbuwir z welpataswirem) wiąże się ze znacznym wzrostem aktywności aminotransferaz (AlAT >5x górnej granicy normy), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, z powrotem do Atywia dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.
antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja progestagenowa, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbituran, cytochrom P450 3A4, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, etynyloestradiol i dienogest, fenytoina, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymów, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcje lekowe, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek przeciwwirusowy HCV, metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry czynności tarczycy, parametry czynności wątroby, parametry krzepnięcia, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, topiramat, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, złożony hormonalny produkt antykoncepcyjny, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Dorin 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Dorin, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg dienogestu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Najważniejszym mechanizmem jest indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy dziurawiec zwyczajny, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych i ryzyka krwawień śródcyklicznych oraz zmniejszenia skuteczności antykoncepcji. W przypadku krótkotrwałej terapii induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody mechanicznej przez cały czas leczenia i 28 dni po jego zakończeniu, natomiast przy długotrwałym stosowaniu rekomendowana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV/HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, co wymaga konsultacji lekarskiej i stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej.
aminotransferaza, antykoncepcja hormonalna, barbituran, cytochrom P450, dienogest, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja międzylekowa, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, krzepnięcie krwi, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, okskarbazepina, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Primolut-Nor 5 mg

Noretysteron octan, substancja czynna Primolut-Nor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina), ryfampicyna, leki przeciwwirusowe HIV (rytonawir, newirapina) oraz preparaty ziołowe (ziele dziurawca), mogą znacząco zwiększać klirens noretysteronu, prowadząc do obniżenia jego stężenia i potencjalnej utraty skuteczności terapeutycznej. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu induktora. Z kolei inhibitory enzymów, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, worykonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna) czy sok grejpfrutowy, mogą podnosić stężenia noretysteronu, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir + parytaprewir + rytonawir + dazabuwir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), wskazując na konieczność przerwania terapii Primolut-Nor i wznowienia jej po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.
aminotransferaza alaninowa, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, biodostępność, choroba wątroby, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcje lipidów, funkcja tarczycy, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymów, inhibitor proteazy HIV/HCV, interakcja farmakodynamiczna, klirens hormonów płciowych, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie płucne, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, noretysteron octan, parametry czynności wątroby, ryfampicyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Logest 0,075 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Logest, zawierający 0,075 mg gestodenu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, gryzeofulwina, preparaty z dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Z kolei inhibitory enzymów CYP3A4 (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, erytromycyna, werapamil, diltiazem, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować znaczne podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT >5x GGN), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, barbiturany, cyklosporyna, dazabuwir, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, makrolid, melatonina, midazolam, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, prymidon, ryfampicyna, sofosbuwir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Lesine 3 mg + 0,03 mg

Lesine, zawierające drospirenon 3 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, leki przeciwwirusowe HIV jak rytonawir, newirapina, efawirenz oraz preparaty z dziurawca zwyczajnego), które zwiększają metabolizm hormonów, obniżając skuteczność antykoncepcyjną i prowadząc do krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego stosowania takich leków zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – zmianę na niehormonalną metodę antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek stosujących Lesine i leki przeciwwirusowe w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) obserwowano znaczne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na czas leczenia oraz powrotu do Lesine dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, antykoncepcja progestagenowa, badanie in vitro, badanie in vivo, barbiturat, bosentan, cyklosporyna, drospirenon i etynyloestradiol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, HIV, Hypericum perforatum, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, mineralokortykosteroid, newirapina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Limetic 75 mcg

Stosowanie Limetic (dezogestrel 75 µg) wiąże się z ryzykiem interakcji farmakokinetycznych, głównie poprzez indukcję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co może prowadzić do zwiększonego klirensu progestagenów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, a także preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć zmianę metody antykoncepcji na niewrażliwą na indukcję enzymatyczną.
barbituran, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolit dezogestrelu, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, telaprewir, topiramat, zakażenie HIV/HCV
Leksykon leków
Interakcje leku – Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Artilla, zawierający etynyloestradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, a także niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz ziele dziurawca zwyczajnego, które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkoterminowego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu tych leków rekomenduje się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteaz HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji.
antykoncepcja mechaniczna, antykoncepcja progestagenowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik krzepnięcia, czynność nadnerczy, czynność tarczycy, czynność wątroby, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcja lipidowa, frakcja lipoproteinowa, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymów mikrosomalnych, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens hormonów płciowych, klirens substratu CYP1A2, krwawienie śródcykliczne, lek indukujący enzymy, metabolizm hormonów, metabolizm węglowodanów, metoda niehormonalna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, skuteczność antykoncepcyjna, stężenie estrogenów, stężenie progestagenu, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Diemono 2 mg

Dienogest, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w jelitach i wątrobie, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi lub hamującymi ten enzym. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina, barbiturany, prymidon, okskarbazepina, topiramat, felbamat), gryzeofulwina oraz ziele dziurawca zwyczajnego, mogą obniżać stężenie dienogestu w osoczu nawet o 83%, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej i zmianami w profilu krwawień. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, zwiększają ekspozycję na dienogest odpowiednio 2,9- i 1,6-krotnie, co może nasilać działania niepożądane. W przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów i induktorów enzymu CYP3A4, w tym leków przeciwwirusowych (inhibitory proteazy HIV, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, inhibitory HCV), konieczne jest monitorowanie kliniczne ze względu na zmienność stężeń hormonów płciowych.
antybiotyk, barbiturany, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dienogest, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów, inhibicja CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry biochemiczne nadnerczy, parametry biochemiczne tarczycy, parametry biochemiczne wątroby, parametry krzepnięcia, progestagen, prymidon, ryfampicyna, topiramat, walerianian estradiolu
Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Interakcje

Norgestymat, stosowany w dawce 250 µg w połączeniu z 35 µg etynyloestradiolu (preparat Elin), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej oraz wystąpienia krwawień śródcyklicznych. Kluczowym mechanizmem jest indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty zawierające dziurawiec zwyczajny, co zwiększa klirens hormonów płciowych. Indukcja enzymatyczna pojawia się po kilku dniach i utrzymuje do 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe wskazana jest zmiana na niehormonalną metodę antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciw HIV/HCV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz), które mogą zmieniać stężenia hormonów i wymuszają stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji.
aminotransferaza, barbiturat, bozentan, cyklosporyna, dazabuwir, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcja lipidowa, funkcja tarczycy, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronidacja, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, lamotrygina, lek bronchodylatacyjny, lek immunosupresyjny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, norgestymat, okskarbazepina, ombitaswir, parametry krzepnięcia, parametry wątrobowe, parytaprewir, pibrentaswir, prednizolon, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, teofilina, topiramat, węgiel aktywny, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Triquilar 30 mcg + 50 mcg (jasnobrązowe), 40 mcg + 75 mcg (białe), 30 mcg + 125 mcg (w kolorze ochry)

Triquilar, jako złożony doustny środek antykoncepcyjny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w razie konieczności kontynuacji antykoncepcji hormonalnej – pominięcie standardowej 7-dniowej przerwy między opakowaniami. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, diltiazem) mogą zwiększać stężenia estrogenów i progestagenów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki przeciwwirusowe (ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir), które mogą powodować wzrost aminotransferazy ALT i wymagają przejścia na alternatywne metody antykoncepcji na czas terapii oraz powrotu do Triquilaru po 2 tygodniach od jej zakończenia.
aminotransferaza, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcje lipidów, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymatyczna, inhibicja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek azolowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm leków, metoda antykoncepcji, parametry wątrobowe, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon substancji czynnych
Norgestrel – Interakcje

Norgestrel, stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), podlega istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, głównie poprzez modulację enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Leki indukujące te enzymy, takie jak barbiturany, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, czy preparaty ziołowe typu dziurawiec, mogą znacząco zwiększać metabolizm norgestrelu, prowadząc do obniżenia jego stężenia w osoczu i osłabienia działania terapeutycznego, co manifestuje się zmianami w profilu krwawień macicznych. Efekt indukcji enzymatycznej może pojawić się już po kilku dniach i utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak azole przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie norgestrelu, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki leczone lekami przeciw HIV i HCV, gdzie obserwuje się zmienne efekty na stężenia norgestrelu, wymagające indywidualnej oceny i dostosowania terapii.
antybiotyki makrolidowe, azole przeciwgrzybicze, działania niepożądane, dziurawiec zwyczajny, farmakodynamika, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, indukcja glukuronidacji, induktory cytochromu P450, inhibitory enzymatyczne, inhibitory proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens hormonów płciowych, krwawienie maciczne, leki przeciwdrgawkowe, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, norgestrel, parametry biochemiczne, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Kyleena 19,5 mg/system

System domaciczny Kyleena zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu wykazuje głównie miejscowy mechanizm działania, co ogranicza kliniczne znaczenie interakcji farmakokinetycznych w porównaniu do preparatów hormonalnych stosowanych ogólnoustrojowo. Niemniej jednak, leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak fenytoina, karbamazepina, rifampicyna czy ziele dziurawca, mogą zwiększać klirens lewonorgestrelu, potencjalnie obniżając jego stężenie w osoczu. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), mogą zmniejszać klirens lewonorgestrelu, prowadząc do jego podwyższonego stężenia. Wpływ leków antyretrowirusowych jest zmienny i wymaga indywidualnej oceny. Pomimo tych interakcji, skuteczność antykoncepcyjna Kyleeny pozostaje prawdopodobnie zachowana, choć zaleca się monitorowanie działań niepożądanych i skuteczności terapii.
antybiotyk makrolidowy, artefakt obrazowania, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, choroba przenoszona drogą płciową, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dziurawiec, enzym mikrosomalny wątroby, erytromycyna, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormon płciowy, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, mechanizm działania, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, preparat hormonalny, prymidon, rezonans magnetyczny, rifampicyna, skuteczność antykoncepcyjna, substancja lecznicza, system terapeutyczny domaciczny, topiramat, werapamil, worykonazol