D

Witamina D (kalcyferol) to grupa rozpuszczalnych w tłuszczach związków steroidowych, które pełnią kluczową rolę w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu. Występuje w dwóch głównych formach: ergokalcyferol (witamina D2) pochodzenia roślinnego oraz cholekalcyferol (witamina D3) produkowany w skórze pod wpływem promieniowania UV.

Główną funkcją witaminy D jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej poprzez zwiększanie wchłaniania wapnia i fosforu w jelitach oraz wpływ na mineralizację kości. Niedobór witaminy D może prowadzić do krzywicy u dzieci oraz osteomalacji i osteoporozy u dorosłych. Suplementacja witaminy D jest zalecana szczególnie w okresach zmniejszonej ekspozycji na słońce.

W ostatnich latach odkryto liczne pozaszkieletowe działania witaminy D, w tym modulację odpowiedzi immunologicznej, regulację proliferacji komórek oraz wpływ na metabolizm glukozy. Niedobór witaminy D jest wiązany z zwiększonym ryzykiem chorób autoimmunologicznych, nowotworowych, sercowo-naczyniowych oraz infekcji, chociaż zależności przyczynowo-skutkowe wymagają dalszych badań.

Diagnostyka niedoboru witaminy D opiera się na oznaczeniu stężenia 25-hydroksywitaminy D [25(OH)D] w surowicy krwi. Za optymalne stężenie przyjmuje się wartości 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l), niedobór rozpoznaje się przy wartościach poniżej 20 ng/ml (50 nmol/l), natomiast ciężki niedobór poniżej 10 ng/ml (25 nmol/l).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl