odwodnienie hiperosmolarne

Odwodnienie hiperosmolarne to stan patofizjologiczny charakteryzujący się znacznym niedoborem wody w organizmie przy jednoczesnym wzroście osmolarności osocza (powyżej 295 mOsm/kg). Jest to konsekwencja przewagi strat wody nad stratami sodu, co prowadzi do hipernatremii i wzrostu osmolarności płynów ustrojowych.

Główne przyczyny odwodnienia hiperosmolarnego obejmują: niedostateczną podaż wody, nadmierne straty wody (przez skórę, układ oddechowy, przewód pokarmowy), moczówkę prostą, stosowanie leków osmotycznie czynnych oraz zaburzenia świadomości uniemożliwiające przyjmowanie płynów. Szczególnie narażone są osoby starsze, niemowlęta oraz pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi.

Objawy kliniczne obejmują wzmożone pragnienie, suchość błon śluzowych, zmniejszone napięcie skóry, zaburzenia świadomości, objawy neurologiczne (drgawki, objawy ogniskowe), tachykardię oraz hipotensję w przypadkach ciężkiego odwodnienia. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się hipernatremię (Na+ >145 mmol/l), wzrost osmolarności osocza, zwiększone stężenie mocznika, kreatyniny oraz hematokrytu.

Leczenie polega na powolnym uzupełnianiu niedoborów wody, najczęściej za pomocą płynów hipotonicznych (0,45% NaCl, 5% glukoza). Kluczowe jest stopniowe obniżanie osmolarności osocza (nie szybciej niż 10 mOsm/kg/dobę) oraz stężenia sodu (nie więcej niż 8-10 mmol/l/dobę), aby uniknąć obrzęku mózgu. Równolegle należy leczyć chorobę podstawową i monitorować parametry życiowe, bilans płynów oraz elektrolity.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl