kaskada reakcji zapalnej

Kaskada reakcji zapalnej to sekwencyjny proces biologiczny, który zostaje uruchomiony w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek lub obecność patogenów. Rozpoczyna się od rozpoznania czynnika szkodliwego przez komórki układu odpornościowego, co prowadzi do uwolnienia mediatorów zapalenia, takich jak cytokiny prozapalne (IL-1, IL-6, TNF-α), chemokiny oraz czynniki wzrostu.

W początkowej fazie kaskady dochodzi do aktywacji układu dopełniacza, inicjacji procesów krzepnięcia oraz rekrutacji komórek zapalnych (neutrofili, monocytów, makrofagów) do miejsca uszkodzenia. Mediatory uwalniane przez te komórki powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększenie przepuszczalności śródbłonka oraz migrację leukocytów do tkanek objętych procesem zapalnym.

Kaskada reakcji zapalnej jest precyzyjnie regulowana przez mechanizmy hamujące, w tym cytokiny przeciwzapalne (IL-10, TGF-β), specjalistyczne białka regulatorowe oraz apoptozę komórek zapalnych. Zaburzenia regulacji tego procesu mogą prowadzić do przewlekłego zapalenia, zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), a w skrajnych przypadkach do wstrząsu septycznego i niewydolności wielonarządowej.

W praktyce klinicznej monitorowanie markerów kaskady zapalnej, takich jak białko C-reaktywne (CRP), prokalcytonina czy poziom cytokin, pozwala ocenić nasilenie procesu zapalnego i skuteczność wdrożonego leczenia. Interwencje terapeutyczne mogą być ukierunkowane na różne etapy kaskady zapalnej, co stanowi podstawę działania leków przeciwzapalnych, immunomodulujących oraz biologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl